Кіріспе

Канаддық саясаткер Айрин Р. Матиссен (16 тамыз, 1951 жылы туған) – канадалық саясаткер және 2006 жылдан 2019 жылға дейін Канаданың Төменгі палатасының депутаты болды. Бұрын 1990 жылдан 1995 жылға дейін Онтарио провинциялық парламентінің (МПП) Жаңа демократиялық партиясының депутаты болған, сондай-ақ премьер-министр Боб Рейдің үкіметінде қысқа мерзімге министр қызметін атқарды.

Өмірбаян

Матиссен 1970-1975 жылдары Батыс Онтарио университетінде білім алып, ағылшын тілі мен драма саласы бойынша бакалавр, сондай-ақ білім беру бакалавры дәрежесін алды. Ол 1990-1995 жылдар аралығында бес жылдық үзіліске дейін Лондондағы (Онтарио) Сондерс орта мектебінде ағылшын тілінен сабақ берді, ол кезде ол МПП қызметін атқарды. Ол Онтарионың 11-ші округінің Орта мектеп мұғалімдері федерациясының Саяси әрекеттер комитетінде жұмыс істеді. Матиссен 2003 жылы Иракқа басып кіруге қарсы белсенді түрде қарсылық білдірді және көптеген жергілікті бейбіт митингтерге қатысты. Ол Онтарио денсаулық сақтау коалициясының мүшесі болды. 1989 жылдан 1990 жылға дейін Миддлсекс NDP ұйымының президенті болды.

Облыстық саясат

Ол 1990 жылғы провинциялық сайлауда Онтарионың Заң шығарушы Ассамблеясында Миддлсекс округін өкілдік ету үшін сайланды, бұл сайлауда либерал Дуг Рейкрафтты 520 дауыспен (барлық 38 382 дауыстан) жеңіп шықты. 1990-1991 жылдары ол үкіметтің парламенттік корытындылаушысы (Whip) болып қызмет етті, ал 1991-1994 жылдары Қоршаған орта министрінің парламенттік көмекшісі болды. Осы қызметінде ол ауылдық аймақтардағы жағажайларды тазалауға 6 миллион доллар жұмсалатынын хабарлады, олар негізінен ауыл шаруашылығынан ағып келетін суларға байланысты жабылды. 1993 жылы ол өзінің ауылдық округіне қалалық аумақты кеңейтуге рұқсат беретін үкіметтік заң жобасына қарсы дауыс берді. Пікірсайыс барысында ол заң жобасына әсер ете алмағанына қынжылды. Ол: «Кейде мен мүлдем әлсіз сезіндім. Мұндай үлкен үмітпен келген адам үшін бұл қызық сезім», - деді. 1994 жылдың 21 қазанында ол Мәдениет, туризм және демалыс салаларына жауапты Портфелі жоқ министр болып тағайындалды. 1995 жылғы провинциялық сайлауда Жаңа демократиялық партия (NDP) Прогрессивті консервативті партиядан жеңіліске ұшырады, ал Мэтиссен Миддлсекс округінде жеңіліп, Рейкрафттан және жеңімпаз Прогрессивті консервативті Брюс Смиттен кейін үшінші орынды иеленді. Ол 1999 жылғы провинциялық сайлауда Лондон-Фаншау округінде сайлауға түсіп, консервативті кандидат Франк Маццилли мен либерал Питер Манчиниден кейін үшінші орынды алды. Мэтиссен 2003 жылғы провинциялық сайлауда Лондон-Фаншау округінде екінші рет сайлауға қатысты, бұл жолы либерал Халил Рамалдан 2000 дауысқа жуық айырмашылықпен жеңіліп, екінші орынды иеленді.

Федералды саясат

Ол 1997 жылғы сайлауда федералды Жаңа демократиялық партиядан кандидат болып түсті және Лондон-Фаншау сайлау округінде үшінші орын алды, бірақ үстемдік еткен либерал Пэт О'Брайеннен қалыс қалды. О'Брайен 3000-нан астам дауыспен жеңіске жетті.

2006: Парламент депутаты болып сайланды

Ол 2006 жылғы сайлауда Лондоннан қайта қатысты – Фаншау сайлау округінде. Пэт О'Брайен осы кезде Либералдық партиядан шығып, Қоғамдық палатадағы қалған мерзімін тәуелсіз депутат ретінде аяқтады. Ол 2006 жылғы сайлауға түсуден бас тартты. Матиссен сайлау округінде дауыстардың 34% алып жеңіске жетіп, 29 жаңа демократтың бірі болды. Сессия барысында ол Тұрғын үй және Әйелдер мәртебесі жөніндегі НДП саяси сыншысы болып тағайындалды. 2006 жылдың қараша айында ол канадалықтарға тұрақты баспана беруді көздеген «Тұрғын үй құқықтары туралы» жеке заң жобасын ұсынды. Заң жобасы бірінші оқылымнан әрі жылбады. Либби Дэвис 2004 жылы ұсынған ұқсас заң жобасы да қарастырылмады. 2007 жылдың 5 желтоқсанындағы парламент отырысында Матиссен қателік жасады – ол палатада тұрып, консерватор Джеймс Мурды жеке ноутбугінде «шағын киім киген» әйелдердің суреттерін қарап отыр деп айыптады. Ол оның адалдығына күмән келтіріп, оның іс-әрекеттері «әйелдерді сыйламағанын» айтты. Джеймс Мур бұл айыптамаларды жоққа шығарды. Кейін сол күні Матиссен мен Мур оқиға туралы жеке сөйлесті; Мур ноутбугінде қарап отырған әйелдің өзінің қарындасы екенін түсіндірді. Біраз уақыттан соң Матиссен мәлімдемесін қайтарып алып, Мурдан кешірім сұрады.

2008: Қайта сайланды

Матиссен 2008 жылғы федералды сайлауда Лондон Фаншвеу округінен парламент депутаты болып қайта сайланды. Бұл сайлауда ол Лондон аймағындағы жалғыз қайта сайланған депутат болды, оның жалпы дауыс саны (17 672) және халықтың қолдау көрсету пайызы (43,1%) өсті. Әйелдер мәселелері жөніндегі сыншы қызметін сақтап қалумен қатар, Матиссен Жаңа демократиялық партияның (НДП) қоғамдық қауіпсіздік жөніндегі орынбасар сыншысы болып тағайындалды. Осы қызметінде ол канадалық өрт сөндірушілерді қолдады. Ол сонымен қатар НДП-ның ардагерлер істері жөніндегі орынбасар сыншысы болды. 2010 жылдың желтоқсанында Матиссен C-601 заң жобасын енгізді, ол өзінің кінәсіз жұмысынан айырылған кез келген жұмысшыға тіркелген зейнет жинақтарына (RRSP) рұқсат етілген ең жоғары сомадан аспайтын біржолғы төлем жасауға мүмкіндік берді, бұл жағдайда қаржылық санкциялар салынбады. Бұл заң сонымен қатар жұмысшыларға тиесілі жұмыссыздық жәрдемақысының толық сомасын алуға мүмкіндік берді; жұмысшылар жұмыстан шығу ақысын алғандарына қарамастан, жәрдемақыны дереу ала алады.

2011: Қайта сайланды

2011 жылғы сайлауда Матиссен халық дауысының 50 пайызын алып, консервативті кандидат Джим Чаббарды 7000-нан астам дауыспен жеңіп қайта сайланды. Ол Джек Лейтонның NDP көлеңкелі кабинетінде зейнеткерлер мәселелері бойынша ресми оппозициялық сыншы болып тағайындалды. Комитет төрағаларының әдетте үкіметтік депутаттарға берілетін дәстүріне қарамастан, ол Төменгі палатаның Әйелдер мәртебесі жөніндегі комитетінің төрағасы болды. 2012 жылдың 1 қаңтарында Caterpillar Inc. компаниясы Лондон-Фаншве сайлау округіндегі Electro Motive Diesel зауытының 450-ден астам жұмысшысын жұмыстан шығарды. Матиссен компанияның бұл әрекетін қатты сынап, жұмыстан шығарылған жұмысшыларды ықпалды түрде қолдады. Компания 3 ақпанда зауытты жабу туралы хабарлағаннан кейін, Матиссен Төменгі палатада Канада инвестициялары туралы заңға түзету ұсынысын енгізді, мақсаты – компаниялардың мұндай әрекеттер жасауына болашақта жол бермеу. 2013 жылдың қазан айында Матиссен әйелдер гигиена тауарларына ҚҚС-ті жою мақсатында C-282 заң жобасын ұсынды. Бұл идея халықтың кең қолдауын алды, «Канадалық менструациялаушылар» тобы онлайн петиция ұйымдастырды, ол бүкіл Канада бойынша ондаған мың қол жинады. Матиссен NDP оппозиция күнінде парламентте бұл мәселе бойынша дауыс беруге мәжбүр ету үшін ұсыныс жасады. Үкіметтегі консерваторлар бастапқыда нақты мерзім көрсетілмей, болашақта бұл мәселені қайта қарауға уәде беріп, бұл күш-жігерді тоқтатуға тырысты. Бірақ Матиссен мойын бұрмады, ал 74 000-нан астам канадалық петицияға қол қойғаннан кейін, консерваторлар өздерінің әйел депутаттарының дауыс беруге келмеуі мүмкін деген қысымына тап болды және соңғы сәтте өз бағытын өзгертті. Төменгі палатаның барлық саяси партияларының депутаттарының қолдауымен Матиссеннің ұсынысы қабылданды және салық 2015 жылдың 1 шілдесінде алынып тасталды.

2015: Қайта сайланды

2015 жылдың қазан айында Матиссен парламентке тағы бір мерзімге қайта сайланды. "Харперді тоқтату" атты күшті науқан сайлаушылардың белсенділігін арттырып, Джастин Трюдоның Либералдық партиясына халықтың қолдауын бағыттай түсті, бұл НДП партиясының есебінен болды. Дегенмен Матиссен Лондон-Фэншве округіндегі өкілдігін ғана сақтап қоймай, 2011 жылы алған 20 000-нан астам дауыстың көбін де сақтап қалды. НДП партиясының басшысы Том Малкейр Матиссенді партияның ветерандар ісі жөніндегі өкілі және фракцияның орынбасары етіп тағайындады. 2018 жылдың тамызында Матиссен саяси мансабынан кету және 2019 жылғы федералды сайлауда қайта сайлануға түспеу ниетін білдірді.