Кіріспе
Британдық Корольдік теңіз күштерінің пре-дредноут линкоры HMS King Edward VII король Эдуард VII-нің құрметіне аталған. Төрт және төрт зеңбіректерден тұратын артиллериямен қаруланған ол және оның бауырлары 9.2 дюймдік зеңбіректерді тасымалдамаған бұрынғы британдық линкорларымен салыстырғанда шабуылдық қуаты жағынан маңызды жетістіктерге қол жеткізді. "King Edward VII" кемесі Девонпорт кеме құрылысшылығында 1902 жылдың наурыз айында салынды, 1903 жылдың шілдесінде теңізге сүргісіліп, 1905 жылдың ақпанында құрастырылуы аяқталды. Кеме 1907 жылы Канал флотына ауыстырылғанға дейін Атлантика флотының флагманы ретінде қызмет етті. 1909 жылы Канал флоты Ұлттық флотқа айналды, онда ол келесі бірнеше жыл бойы болды. Осы кезеңде флот бірнеше рет қайта ұйымдастырылды, нәтижесінде король Эдуард VII 1912 жылы өзінің бауырларымен бірге 3-ші шайқас эскадрильясына қосылды. Кемелер Бірінші Балқан соғысы кезінде Скутари Албанияға берілуін қадағалау үшін Жерорта теңізіне жіберілді. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін 3-ші шайқас эскадрильясы Ұлы флоттың құрамына кірді, онда король Эдуард VII келесі екі жыл бойы қызмет етті. Ұлы флот неміс кемелерін ұстау үмітімен Солтүстік теңізде көптеген іздеу шараларын жүргізді, бірақ сирек кездесетін шайқастарға қатысты. 1916 жылдың 6 қаңтарында таңертең Белфастқа жөндеуге бағытталғанда, король Эдуард VII неміс қосымша крейсері орнатқан теңіз минасына соқтығысты. Король Эдуард VII-ні портқа сүйреу әрекеттері қауіпті еңкейіске түскендіктен сәтсіз аяқталды, сондықтан кеме тасталды және экипажы бірнеше эсминецтерге эвакуацияланды. Сол күні король Эдуард VII суға батып кетті.
HMS King Edward VII, named after King Edward VII, was the lead ship of her class of pre dreadnought battleships built for the British Royal Navy. Armed with a battery of four and four guns, she and her sister ships marked a significant advance in offensive power compared to earlier British battleship designs that did not carry the 9.2 in guns. King Edward VII was built at the Devonport Dockyard, and was laid down in March 1902, launched in July 1903, and completed in February 1905. The ship entered service with the Atlantic Fleet as the fleet flagship before being transferred to the Channel Fleet in 1907, where she also served as the flagship. The Channel Fleet became the Home Fleet in 1909, where she remained for the next several years. During this period, the fleet was repeatedly reorganized, with King Edward VII ultimately ending up in the 3rd Battle Squadron by 1912, along with her sisters. The ships were sent to the Mediterranean during the First Balkan War to enforce the transfer of Scutari to Albania. Following the outbreak of the First World War in August 1914, the 3rd Battle Squadron became part of the Grand Fleet, where King Edward VII served for the next two years. The Grand Fleet conducted numerous sweeps into the North Sea in the hope of catching German vessels at sea, but rarely found action. On the morning of 6 January 1916, while steaming to Belfast for a refit, King Edward VII struck a naval mine that had been laid by the German auxiliary cruiser Attempts to tow King Edward VII to port failed when she took on a dangerous list, so she was abandoned and her crew evacuated to several destroyers. King Edward VII sank later that day.
Дизайн
Италияның Регия Маринасында және АҚШ Әскери-теңіз күштерінде диаметрі үлкен екіншілік қарулары бар пре-дредноут типті линкорлар дамығаннан кейін, Корольдік Әскери-теңіз күштері ұқсас кемелер салуға шешім қабылдады. Алғашқы ұсыныстарда негізгі қару-жарақты қолдау үшін сегіз қаруы бар линкор қарастырылған, бірақ Әскери-теңіз құрылысы директоры Уильям Генри Уайттың басшылығымен олар төрт қаруға алмастырылды. Жаңа кемелер, бұрынғы төрт соғыс кемесінің негізі болған жалпы типке негізделгенімен, сериядағы маңызды өзгеріс болды. 1900 жылдардың ортасында пайдалануға түскен барлық пре-дредноуттар сияқты, King Edward VII 1906 жылдың желтоқсанында қолданысқа енген, он ауыр қарудан тұратын батареясы бар барлық үлкен қарулы кемелердің пайда болуымен бірден ескірді, мұндай кемелердің көпшілігіндегідей әдеттегі төрт қаруға қарағанда. King Edward VII-нің жалпы ұзындығы 453 фут (138 м), ені 75 фут (23 м) және сусыру тереңдігі 25 фут (8 м) болды. King Edward VII класындағы линкорлар қалыпты жағдайда және толық жүктелгенде жүзді. Оның экипажы 777 офицер мен сарбаздан тұрды. King Edward VII класындағы кемелер екі бұранданы қозғалтатын төрт цилиндрлі үш кеңейімді қозғалтқыштармен және 16 су түтікті қазандықтармен жабдықталған бумен қамтамасыз етілді. Қазандықтар екі түтік арқылы кеменің ортасына шығарылды. King Edward VII класындағы кемелердің ең жоғары жылдамдығы болды. King Edward VII-нің негізгі қару-жарағы алдыңғы және артқы бөліктерде орналасқан екі қарулы мұнараларда орналасқан төрт 40 калибрлі қарудан тұрды. Оларға әр жағынан екі-екіден орналасқан төрт жеке мұнарадағы төрт қарудан тұратын ауыр екіншілік қару-жарақ қолдау көрсетті. Кемелерде сонымен қатар, торпедалық катерлерге қарсы қорғаныс үшін орнатылған он 4,7 дюймдік 45 калибрлі қару, он төрт 12 фунттық және он төрт 3 фунттық қарулар да болды. Сол кездегі соғыс кемелері үшін қалыпты жағдай бойынша, ол корпусына батырылған бес торпедалық түтіктермен жабдықталған; екеуі әр жағында, бешіншісі кормада орналасқан. King Edward VII-нің қалыңдығы бар броньды белдеуі болды; белдеудің артқы бөлігіндегі көлденең бөлімдердің қалыңдығы болды. Басты қару мұнараларының қабырғалары да 8-12 дюйм қалыңдықта, 12 дюймдік барбеттердің үстінде болды, ал 9,2 дюймдік мұнаралардың қабырғалары болды. Қақпа қарулары броньды пластиналармен қорғалған. Оның бақылау мұнарасының қабырғалары 12 дюйм қалыңдықта болды. Ол екі қалың броньды палубамен жабдықталған, қалыңдығы тиісінше болды.
King Edward VII had a main battery of four 40 calibre guns mounted in twin gun turrets fore and aft. These were supported by a heavy secondary battery of four guns in four single turrets, two on each broadside. The ships also mounted ten 45 calibre guns mounted in casemates, in addition to fourteen 12 pounder guns and fourteen 3 pounder guns for defence against torpedo boats. As was customary for battleships of the period, she was also equipped with five torpedo tubes submerged in the hull; two were on each broadside, with the fifth in the stern. King Edward VII had an armoured belt that was thick; the transverse bulkheads on the aft end of the belt was thick. The sides of her main battery turrets were also 8 to 12 in thick, atop 12 in barbettes, and the 9.2 turrets had sides. The casemate battery was protected with of armour plate. Her conning tower had 12 inch thick sides. She was fitted with two armoured decks, thick, respectively.
Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезең
1902 жылы 8 наурызда Девонпорт кемежайында «Едуард VII» кемесінің бірінші тақтасын король Едуард VII қалады. Ол әйелі Александра патшайыммен бірге «Едуард VII» кемесінің атын қою және суға түсіру салтанатына қатысқан еді. Едуард VII кеменің өзінің атын тағуға келісімін берді, бірақ ол әрқашан флагмандық кеме ретінде қызмет ететінін шарт етті. Корольдік теңіз күштері осы тілегін өмірінің соңына дейін сақтады. «Едуард VII» 7 ақпанда Девонпорт кемежайында Атлантика флотының Бас қолбасшысы ретінде қызметке кірісті. 1906–1907 жылдары кеме жөндеуден өтті, осы кезде оның 12 фунттық зеңбіректері уақытша түрде бас қару батареясының мұнараларының үстіне орналастырылды. 1907 жылдың 4 наурызында «Едуард VII» Портсмут кемежайында қызметтен босатылды. 5 наурызда «Едуард VII» адмирал лорд Чарльз Бересфордтың, Канал флотының Бас қолбасшысының флагмандық кемесі ретінде қайтадан қызметке кірісті. 1907–1908 жылдары Портсмутте тағы бір жөндеу жұмыстары жүргізілді. Осы жөндеу кезінде оның 12 фунттық зеңбіректері бастапқы орналасқан жеріне қайта орнатылды, ал кеме көпіріндегі 3 фунттық зеңбіректер алынып тасталды. 1909 жылдың 24 наурызында флотты қайта ұйымдастыру барысында Канал флоты 2-ші дивизия, Отандық флот болып өзгертілді. Сәйкесінше, «Едуард VII» 27 наурызда Вице-адмиралдың, Отандық флотының флагмандық кемесі ретінде қайтадан тағайындалды. 1910 жылдың желтоқсаны мен ақпаны аралығында Портсмутте жөндеуден өтті. 1911 жылдың 1 тамызында Портсмутте Үшінші және Төртінші дивизиялардың флагманы, Вице-адмирал, Отандық флот ретінде қайтадан қолданысқа енгізілді. 1912 жылдың мамырындағы флотты қайта ұйымдастыру кезінде «Едуард VII» және оның жеті әпкесі – , , , , , , және – Бірінші флоттың, Отандық флоттың құрамына кіретін 3-ші шайқас эскадрильясын құруға тағайындалды. «Едуард VII» 1912 жылдың 14 мамырында Ширнессте 3-ші шайқас эскадрильясының, Бірінші флоттың, Отандық флоттың Вице-адмиралының флагмандық кемесі ретінде тағайындалды. 3-ші шайқас эскадрильясы 1912 жылдың қараша айында Бірінші Балқан соғысы (1912 жылдың қазанынан 1913 жылдың мамырына дейін) салдарынан Жерорта теңізіне жіберілді; ол 27 қарашада Мальтаға жетті және содан кейін халықаралық күштердің бір бөлігі ретінде Черногорияны блокадалауға және Скутариді басып алуға қатысты, македониялықтарды қаланы жаңадан құрылған Албанияға беруге мәжбүр етті. Эскадрилья 1913 жылы Ұлыбританияға оралды және 1913 жылдың 27 маусымында Отандық флотқа қайта қосылды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін 3-ші шайқас эскадрильясы Ұлы флотқа бекітілді және Розитте орналасты. Король Эдуард VII сол кезде вице-адмирал Эдуард Брэдфордтың қолбасшылығымен эскадрильяның флагманы ретінде қызметін жалғастырды. Эскадрилья бес "С" классы кемелермен күшейтілді және Солтүстік патрульдегі Ұлы флоттың крейсерлерін толықтыру үшін қолданылды. 6 тамызда, Ұлыбритания Германияға соғыс жариялағаннан кейін, Ұлы флоттың күштері Норвегияның бейтараптығын бұзуы мүмкін неміс теңіз базасын іздеу үшін Норвегия жағалауын тексеруге шықты. Король Эдуард VII және 3-ші шайқас эскадрильясының қалған бөлігі операцияға қашықтықтан қолдау көрсетті. Мұндай база табылған жоқ және кемелер келесі күні портқа оралды. 14 тамызда Ұлы флоттың кемелері соғыс жаттығуларын өткізіп, сол күні және 15 тамызда Солтүстік теңізде іздеу шарасын жүргізді. Тамыздың соңында король Эдуард VII оның 12 дюймдік төрт зеңбірегінің ішкі түтіктерінде жарықтар пайда болғанын, оларды ауыстыру қажеттігін хабарлады. Ол Скапа-Флоудан Девонпортқа зеңбіректерді ауыстыру үшін кетті, ал Брэдфорд уақытша өзінің туын "Доминион" кемесіне көшірді. Король Эдуард VII 2 қыркүйекте флотқа оралды, осы кезде "Доминион" зеңбіректерін ауыстыруға жіберілді. 2 қарашада эскадрилья Канал флотын күшейту үшін бөлінді және Портлендке қайта орналастырылды. Эскадрилья 13 қарашада Ұлы флотқа оралды, бірақ король Эдуард VII уақытша қалып қойды және 30 қарашаға дейін Ұлы флотқа қайта оралмады. Флоттың іздеу шаралары кезінде ол және оның әпкелері көбінесе әлдеқайда құнды дредноуттардың бөлімдерінің басында жүзіп, оларды миналардан сақтап немесе оларға бірінші болып шабуыл жасау арқылы қорғайтын. 14 желтоқсанда 1-ші шайқас крейсерлік эскадрильясы, 2-ші шайқас эскадрильясы және олармен бірге жүретін крейсерлер мен эсминецтер Скарборо, Хартлпул және Уитбиге шабуыл жасауға дайындалып жатқан неміс күштерін тосқауылға алу үшін порттан шықты. 16 желтоқсан күні таңертең неміс бөлімдерімен байланыс туралы алғашқы хабарламалар бойынша Ұлы флоттың қолбасшысы адмирал Джон Джеллико Брэдфордқа 10:00-де байланыс жасайтын кемелерге қолдау көрсету үшін 3-ші шайқас эскадрильясын жіберуді бұйырды. Төрт сағаттан кейін олар Скапа-Флоудан келе жатқан 1-ші және 4-ші шайқас эскадрильяларымен кездесті, бірақ неміс ашық теңіз флотына соңғысы кері шегінгенге дейін жете алмады. Ұлы флот 17 желтоқсанның кешке дейін теңізде болды, содан кейін 3-ші шайқас эскадрильясына Розитқа қайтуға бұйрық берілді. Король Эдуард VII және эскадрильяның қалған бөлігі 25 желтоқсанда Солтүстік теңізге тағы бір іздеу шарасына қатысу үшін Ұлы флотқа қосылды. Екі күннен кейін флот порттарына оралды, неміс кемелерін таба алмады. 3-ші шайқас эскадрильясы 1915 жылдың 12 қаңтарында артиллериялық жаттығулар үшін теңізге шықты, 13-14 қаңтар түнінде солтүстікке қарай Оркней аралдарының батысынан өтті. 14-і күні жаттығуды аяқтағаннан кейін, олар 15 қаңтарда Розитқа оралды. 23 қаңтарда 1-ші және 2-ші шайқас крейсерлік эскадрильялары неміс I скаутингтік тобын тосқауылға алуға шықты, нәтижесінде келесі күні Доггер Банкі шайқасы болды. 23-і күнінің кешірек уақытында Ұлы флоттың қалған бөлігі, соның ішінде король Эдуард VII, крейсерлерге қолдау көрсету үшін теңізге шықты. 3-ші эскадрильяның кемелері бірінші болып кетіп, толық жылдамдықпен неміс кемелерімен байланыс орнағанын хабарлаған Харвич күшінің кемелеріне жету үшін жүзіп кетті. Шайқас крейсерлері бірінші болып араласты, король Эдуард VII және оның әпкелері шамамен 14:00-де келді, осы кезде шайқас крейсерлері бронекрейсерді батырып, аман қалған неміс кемелері қашып кетті. 3-ші шайқас эскадрильясы түнде Ұлы флотпен бірге аймақты қарауылдады, содан кейін 25 қаңтарда сағат 08:00-де Розитқа жүзу үшін бөлінді. Келесі бірнеше айда Ұлы флоттың күштері бірнеше рет теңізге шықты. 3-ші шайқас эскадрильясы 10-13 наурыз аралығында 3-ші крейсерлік эскадрильясымен бірге Солтүстік теңіздің орталық бөлігінде патрульдік қызмет атқарды. Екі бөлімше 5-8 сәуір аралығында Солтүстік теңіздің орталық бөлігін тазарту үшін қайтадан теңізге шықты. 11 сәуірде ірі флоттық операция жүргізілді, 12-13 сәуірде бүкіл Ұлы флот Солтүстік теңізде іздеу шарасын жүргізді. Эскадрильялар 14 сәуірде отынды толықтыру үшін порттарына оралды. 17 сәуірде тағы бір осындай операция жүргізілді, ол да неміс кемелерін таба алмады. 3-ші шайқас эскадрильясы 18 сәуірдің кешкі уақытында Розитқа оралды. Флот 21 сәуірде қайтадан теңізге шығып, екі күннен кейін портқа оралды. 3-ші шайқас эскадрильясы 3-ші крейсерлік эскадрильясымен бірге 5-10 мамыр аралығында Солтүстік теңіздің солтүстік бөлігінде патрульдік қызмет атқарды, осы кезде неміс суасты қайығы шайқас кемелеріне шабуыл жасады, бірақ соққы беруге жетпеді. Тағы бір іздеу шарасы 17-19 мамыр аралығында жүргізілді, неміс күштері кездеспеді. Флот 29 мамырда тағы бір рет теңізге шығып, Доггер Банкіне оңтүстікке қарай патрульдік қызмет атқарды, содан кейін 31 мамырда портқа оралды, неміс кемелерін таба алмады. Ұлы флот маусым айының көп бөлігін жаттығулармен өткізді, бірақ ең заманауи бөлімдер 11 маусымда Шетланд аралдарының солтүстік-батысында артиллериялық жаттығулар үшін теңізге шықты. Олар жаттығулар жасап жатқанда король Эдуард VII және 3-ші шайқас эскадрильясының қалған бөлігі, сондай-ақ 3-ші крейсерлік эскадрильясы Солтүстік теңіздің орталық бөлігінде патрульдік қызмет атқарды. Флоттың әрекеттері шілде айында көміршілердің ереуіл қаупіне байланысты шектелді, ол 18 шілдеде басталды және флоттың кемелеріне көмірмен жабдықтауды қауіп төндірді. Ереуіл тамыз айына дейін жалғасты, бұл Джелликоны көмір қорын сақтау үшін флоттың әрекеттерін шектеуді жалғастыруға мәжбүр етті. Флот қыркүйек айында аз қызмет атқарды, осы кезеңде Ұлы флот 3-ші шайқас эскадрильясысыз теңізге шыға бастады.
Жоғалту
1916 жылғы 6 қаңтарда король Эдуард VII, уақытша туын ауыстырғаннан кейін, 07:12-де Шотландияның солтүстік жағалауынан Белфастқа сапарға шықты, онда кемеге жөндеу жұмыстары жасалуы тиіс болды. 10:47-де ол неміс көмекші крейсері бес күн бұрын Кейп Враттың жанында орнатқан минаға соқты. Möwe британдық патрульдерден жасырынып өтіп, қараңғылық пен қарлы боранының арасында 252 мина орнатты. Жарылыс оң жақ қозғалтқыш бөлімінің астында болды, және король Эдуард VII оң жаққа 8 градусқа еңкейді. Оның командирі, капитан (кейін адмирал) Кроуфорд Маклачлан, кемені жағаға жақындатып, қажет болған жағдайда құрлыққа тіреуге бұйрық берді, бірақ руль оң жаққа қатты ілігіп, қозғалтқыш бөлімдері тез суға толып, қозғалтқыштар тоқтады. Суды кері соғу арқылы еңкейіс 5 градусқа дейін төмендетілді. Өтіп бара жатқан көмір тасымалдаушы кеме Princess Melita-ға сигнал берілді, ол король Эдуард VII-ге жақындап, соғыс кемесін сүйреп әкелуге тырысты. Бастапқыда шабуыл неміс суасты қайығынан жасалғанын ойлап, флотилия басшысы және он екі эсминец король Эдуард VII-ге көмекке келді. Кемпенфелт оқиға орнына жеткен соң, сүйреуге қосылды. Сүйреу 14:15-те басталды, бірақ король Эдуард VII суға тереңірек батып, 15 градусқа еңкейді. Теңіз күшейіп, желдің күші артқандықтан, кеме басқару мүмкін болмай қалды. Princess Melita-ның сүйреу арқаны 14:40-та үзілді, содан кейін капитан Маклачлан Кемпенфелтке де сүйреуді тоқтатуға бұйрық берді. Су ағыны жалғасып, қараңғылық жақындаған кезде капитан Маклачлан король Эдуард VII-ні тастап кетуге бұйрық берді. Эсминец 14:45-те жақындады, ол және эсминецтер мен , экипажды құтқарып алды, тек бір адам қаза тапты (бір теңізші соғыс кемесі мен құтқару кемесінің арасына құлап кетті), соңғы адам – 16:10-да эсминецке отырған капитан Маклачлан болды. Fortune, Marne және Musketeer кеме экипажын портқа жеткізу үшін кетіп қалды, ал Nessus көмекке келген буксирлермен бірге 17:20-ға дейін оқиға орнында қалды. Nessus кеткеннен кейін буксирлер күтуде болды және король Эдуард VII-нің 20:10-да аударылып, жарылыстан кейін тоғыз сағаттан соң суға батып кеткенін көрді. Кеменің жоғалу себебі бастапқыда белгісіз болды, өйткені британдықтар сол кезде Möwe-нің мина өрісінен хабарсыз еді, ал Африка соғыс кемесі сол күні осы аймақтан ешқандай оқиғасыз өткен еді. Мина өрісін анықтау да мина сыпырушылардың жетіспеушілігінен кешікті.