Хамаркамератен: Тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Норвегиялық футбол клубы «Хамаркамератен» (көбінесе «ХамКам» немесе «Хам Кам» деп қысқартылады) Норвегияның Хамар қаласында орналасқан футбол клубы. Клуб 1918 жылы «Freidig» деген атпен құрылған. «ХамКам» соңғы рет 2021 жылы «Элитсериенге» жолдама алды. 1970 жылы үшінші орын алған команданың жоғарғы дивизиондағы ең жоғары жетістігі осы болды; клуб ешқашан Норвегия кубогының жартылай финалынан әрі өте алмаған, соңғы рет 1989 жылы жартылай финалға жеткен. «Брискеби» стадионы 1936 жылдан бері «Хамаркамератеннің» үй стадионы болып табылады. Стадионды толықтай жаңғырту жұмысы 2007 жылы басталды, бірақ әлі аяқталған жоқ. Бастапқы жоспар бойынша 2009 жылы аяқталуға тиіс болған кеңейтілген «Брискеби» стадионы аяқталғаннан кейін 10 200 көрерменге арналған болады деп күтілуде, бірақ қазіргі таңда шамамен 8 100 көрерменді қабылдай алады.

Тарих

Хамаркамератене 1918 жылғы 10 тамызда жасөспірімдер тобымен «Фрейдиг» ретінде құрылды. Командаға қабылданудың шарты – футболға төлей алу қабілеті болған. «Фрейдиг» 1926 жылы аймақтық серияға қатысуға өтініш берді, бірақ 1927 жылы ғана екінші рет қабылданды. Ол кезде «Фрейдиг» деген атпен тағы бір клуб серияда ойнап тұрғандықтан, Хамардан келген жігіттер өз командасының атын өзгертуге мәжбүр болды. Табиғи таңдау – «Брискебиен Фотбаллаг» («Брискебиен футбол командасы»), себебі Брискеби олардың тұрған ауданының аты еді. Клуб 1936 жылға дейін тұрақты ойын алаңына ие болмады, оның орнына әртүрлі клубтардан алаңдарды жалға алды. Бұл жағдай төзімсіз болып, 1934 жылы өз стадионы үшін жер сатып алынды. «Брискеби гресбане» екі жылдан кейін ашылды және содан бері клубтың үй алаңы болып табылады. Аудан 1946 жылы Хамар қаласының шекарасы кеңейгенге дейін Ванг муниципалитетіне қарасты. 1946 жылы «Брискебиен Фотбаллаг» «Хаммар Арбеидерретслаг» («Хаммар жұмысшыларының спорт клубы») спорт клубымен бірігіп, «Хаммаркамератене» («Хаммар жолдастары») құрды. Буржуазиялық және жұмысшы спорт клубтары арасындағы келісімге байланысты муниципалитет Хамардағы барлық спорт клубтарының бірігуін қалады, бірақ ақырында осы екі клуб ғана, олар өздерін жұмысшы класының клубтары деп есептейтін және бір аймақтан шыққандықтан, келісімге келді. Алғашқы менеджер – бұрынғы «Вулвергемптон» ойыншысы Рой Райт. Алайда, оның ағылшын футболындағы тәжірибесі клубқа тиімді болған жоқ және ол көңіл көншітпеді. Ал чехословакиялық Виллем Сервени клуб үшін және аймақтағы футбол мәдениетін дамыту үшін пайдалы актив болды. 1970 жылдардың бірінші жартысы клубтың ең табысты кезеңі болды. 1969 жылы алғаш рет 1-дивизионға (сол кездегі Норвегиядағы ең жоғары деңгей) көтеріліп, жасыл-ақ команда алғашқы маусымда жалпы есепте үшінші орын алды, сондай-ақ Норвегия кубогының жартылай финалына жетті. «ХамКам» 1974 жылға дейін 1-дивизиондағы тұрақты үміткер болып қала берді, содан кейін төмендеді. Клуб 1980 жылға дейін тағы үш рет жоғары дивизионға көтерілді. 80-жылдар 70-жылдардың соңындағыдай жалғасты, клуб Норвегия футболының екі жоғарғы деңгейі арасында алға-артқа қозғалды. 1984 жылы Брискебиде 2346 орындық жаңа трибуна салынды. Трибунаны салу үшін үлкен қарыз алынды, оның салдары клуб алдағы он жыл бойы сезілді, соның ішінде 1987 жылғы қор нарығының түзетуінен кейін пайыздық мөлшерлеменің өсуіне байланысты. Дегенмен, клуб 1987 және 1989 жылдары кубок жартылай финалына жетті. 1991 жылы сәтті маусымда «Хаммаркамератене» швед жаттықтырушысы Питер Энгельбрекцсон басшылығымен тағы да жоғары дивизионға көтерілді. 1992 жылы клуб жақсы гол айырмашылығының арқасында төмендеуден құтылып, 1993 жылға жаңа сеніммен кірді. Баяу басталғаннан кейін команда жоғары орынға қарай көтеріле бастады, маусым соңында екінші орынға, тіпті чемпионатқа таласты, бірақ форманың құлдырауымен бесінші орын оң нәтиже болды. «ХамКам» тағы екі жыл топта болғаннан кейін рецессияға ұшырады. 1994 жылы муниципалитет клубті банкротқа ұшыратуға қаупі бар қарызды жою үшін стадионды сатып алды. 1995 жылы 1-дивизионға түскеннен кейін Энгельбрекцсон кетті, ал клуб 1996 және 1997 жылдары жоғарылауға қол жеткізе алмады. 1998 жылдың басында күрделі қаржылық проблемалар туды. Бұл жолы жеке инвесторлар тобы банкроттыққа жол бермеді, бірақ «ХамКам» тіпті 1-дивизиондағы орнын сақтай алмады және 2-дивизионға түсті. Келесі маусымда 1-дивизионға қайта көтерілді, ал команданы қайта құру баяу болды. 2001 жылы клуб бірінші лигаға қайта оралуға жақын болды, бірақ «Брайн» командасымен плей-оффта жеңілді. Келесі маусымда клубтың сегізінші орынға ие болуымен, клуб қайтадан қаржылық қиындықтарға тап болды. Жеті жыл бойы күрескеннен кейін, 2003 жылғы маусым басталғанға дейін команданың жаттықтырушысы ретінде Стале Солбаккенді жалдауы жасыл-ақтардың Норвегия футболының жоғарғы жағында тағы бір қысқа уақытқа тұруының басталуын белгіледі. 2003 жылы 1-дивизионды жеңіп алғаннан кейін, олар 1995 жылдан бері алғаш рет жоғары дивизионға кірді. Сегіз жылдан кейін бірінші лигада өткен алғашқы маусым үлкен жетістікке жетті. Солбаккеннің басшылығымен «ХамКам» финалдық төртінші орынға және УЕФА кубогының іріктеу кезеңіне үміттенді. Олар маусымды бесінші орынмен аяқтады. Бай клубтармен бәсекелесе алмаймыз деп көптегендер ойлаған, бұл команданың ең кішкентай бюджеті болды. 2005 жылы үлкен үміттер болды, бірақ жақсы маусымның басындағы перспективаларға қарамастан (алғашқы ойында болашақ чемпион «Волеренганы» жеңді), «ХамКам» тұрақты өнер көрсетпеді және көңіл көншітпейтін оныншы орынмен аяқтады. Одан кейін Солбаккен «Копенгаген» клубының бас жаттықтырушысы болып кететінін хабарлады. Оның орнына бұрынғы норвегиялық құрама қақпашысы Фроде Гродас келді. Солбаккеннің «Хаммаркамератенедегі» қызметі клубті оның келуінен бұрынғыдан жақсы жағдайда қалдырды. Екі онжылдық бойы клубты мазалаған қаржылық проблемалар жойылды. Жаңадан адамдар команданы көруге келді, қатысушылар саны 5500-ден асты, бұл 70-жылдардан бері көрілмеген көрсеткіш. Клуб жанкүйерлері жаттықтырушы Сталеге оның жетістіктері үшін «Сальваторе» («құтқарушы») деген лақап ат қойды. Оның ізбасары оны пайдалана алмады. «ХамКам» 2005 жылғы көрсеткіштерін жалғастырды, топ командаларына қарсы керемет жеңістерге жетті, бірақ тұрақты өнер көрсетуге қабілетсіз болды. Маусым соңына қарай Фроде Гродас Солбаккеннің сәтті атқарылған жұмысын жалғастыра алмады, атап айтқанда «ХамКамды» төмендеу аймағынан сақтап қалуда сәтсіздікке ұшырады. Маусымның соңғы турында олар турнир кестесінде үшіншіден төмен орында болды және жеңіске мұқтаж болды. «ХамКам» орнында ұятты 1–5 есебімен жеңіліске ұшырады, 13-орынға түсіп, 2006 жылы төмендеді. Нәтижесінде, басқарма Гродасты бас жаттықтырушы лауазымынан босатуға шешім қабылдады, ал 13 қарашада Арне Эрландсен оның орнына тағайындалды. Ұзақ жылдар бойы жанкүйерлердің сүйіктісі болған Вегард Скогхейм көмекші жаттықтырушы болып тағайындалды. «ХамКам» 2007 жылы жоғары дивизионға оралды, бірақ 2008 жылы 1-дивизионға қайта түсті. «ХамКам» 2009 жылы «Спарта Сарпсборгқа» қарсы өткен сыртқы ойында 1–0 есебімен жеңіліске ұшырап, 2-дивизионға түсті. 2010 жылғы маусымда «ХамКам» екінші дивизионның өз секциясын жеңіп, екінші деңгейге қайта көтерілді. Алайда, экономикалық проблемалар күшейді, ал 21 желтоқсан күні басқарма 30 желтоқсанға дейін жаңа қаржы жиналмаса, клуб банкроттыққа өтініш беретінін хабарлады. 2021 жылғы маусымда «ХамКам» бірінші дивизионда чемпион атанды және 2008 жылдан бері алғаш рет «Элисериенге» оралды.

Hamarkameratene were founded as Freidig on 10 August 1918 by a group of teenagers. The prerequisite for joining the team was being able to pay for the football. Freidig applied for entry into the regional series in 1926, but were only admitted after their second attempt, in 1927. At the time a club by the name of "Freidig" was already playing in the series, so the boys from Hamar were forced to rename their team. The natural choice was Briskebyen Fotballag (Briskebyen Football Team), Briskeby being the name of their neighbourhood. The club had no permanent playing location until 1936, instead renting fields from various other clubs. Eventually this situation grew intolerable and ground for a stadium of their own was bought in 1934. Briskeby gressbane was inaugurated two years later and has remained the club's home ground ever since. The neighborhood was located in the municipality Vang until an expansion of Hamar's city limits in 1946. In 1946, Briskebyen Fotballag joined up with the multimodal sports club Hamar Arbeideridrettslag (Hamar Workers' Sports Club) to form Hamarkameratene (literally meaning "Comrades of Hamar"). Because of the general reconciliation between bourgeois and workers' sports clubs, it was the wish of the municipality that all the sports clubs in Hamar merge, but in the end only these two clubs, who both considered themselves as working class clubs and were from the same area, were able to reach an agreement. The first manager was Roy Wright, a former Wolverhampton player. His experience from English football, however, did not benefit the club and he was considered a disappointment. The Czechoslovakian Willem Cerveny, on the other hand, proved to be an influential asset to club and the development of a football culture in the region. The first half of the 1970s was the club's most successful period to date. Having won promotion to the 1. divisjon for the first time in 1969 (the highest level in Norway at the time), the green and white placed third overall in their first season, as well as reaching the semifinals of the Norwegian Cup. HamKam remained a stable contender in the 1. divisjon until 1974, when they were relegated. The club would earn promotion to the highest division three more times before 1980. The '80s continued in much the same fashion as the latter part of the '70s, with the club going back and forth between the two top levels in Norwegian football. In 1984, a new stand with a capacity of 2,346 was constructed at Briskeby. A considerable loan was taken up to fund the stand, of which the club would feel the effects for the decade to come, among other things because of the rise in interest rates after the 1987 stock market correction. A measure of success was still achieved, however, with the club reaching the semifinals of the cup in 1987 and 1989. A successful season in 1991 saw Hamarkameratene once again win promotion to the highest division, under Swedish coach Peter Engelbrektsson. The club managed to avoid relegation in 1992 by virtue of a better goal difference, and entered into 1993 with renewed confidence. After a slow start, the team began climbing towards the top, and were in reach of second place and even the championship towards the end of the season, but with a slump in form a fifth place was the still positive result. HamKam spent another two years in the top flight before entering a recession. In 1994, the municipality bought the stadium to remove the debt which had nearly bankrupted the club. Coach Engelbrektsson left after relegation to the 1. divisjon in 1995, and the club failed to earn promotion in 1996 and 1997. Serious financial problems emerged at the beginning of 1998. This time a group of private investors prevented bankruptcy, but HamKam were unable to even retain their spot in the 1. divisjon and were relegated to the 2. divisjon. Promotion back into the 1. divisjon was won the following season, and a slow process followed to rebuild the team. In 2001 the club nearly made it back to the first tier but lost the playoff against Bryne. The following season was a disappointment, with only eighth place to show for, and the club was yet again experiencing financial problems. After struggling for seven years, the hiring of Ståle Solbakken as the team's coach before the start of the 2003 season marked the beginning of another short stay at the top of Norwegian football for the green and white. Having won the 1. divisjon in 2003, they entered the top division for the first time since 1995. The first season in the top flight in eight years was a formidable success. Under Solbakken's leadership, HamKam were in contention for a spot among the final four and a place in the UEFA Cup qualifying rounds. They would eventually end the season in fifth place. Thought by many to be unable to cope in the company of wealthier clubs, this was an impressive feat by the team with the second smallest budget of them all. Expectations were high in 2005, but despite early prospects of a good season (in their first game, they defeated would be champions Vålerenga), HamKam were unable to perform consistently and ended up in a disappointing tenth place. Soon after, Solbakken announced that he would be leaving the club to become manager of FC Copenhagen. He was succeeded by the former Norwegian national goalkeeper Frode Grodås. Solbakken's tenure at Hamarkameratene had left the club in a much improved state from prior to his arrival. Gone were the financial problems that had plagued the club for two decades. People were once again coming to see the team play, with attendances now averaging more than 5,500, a number not seen since the '70s. Fans of the club had even gone as far as to nickname their manager Ståle "Salvatore" ("the saviour") in recognition of his achievements. His successor failed to capitalize. HamKam picked up where they left off in 2005, scoring some spectacular wins against top teams while again being unable to perform consistently. As the season neared its end, however, Frode Grodås failed where Solbakken had succeeded, namely in keeping HamKam away from the relegation zone. Going into the final round of the season, they found themselves third from the bottom of the table and in need of a win. HamKam instead suffered a humiliating 1–5 loss at home, dropping to 13th place and relegation in 2006. As a result, the board decided to fire Grodås from his position as head coach, and on 13 November Arne Erlandsen was hired as his replacement. Vegard Skogheim, a long time favourite amongst the fans, was hired as assistant coach. HamKam returned to the top division in 2007 but relegated again to 1. divisjon as 14th or last in 2008. HamKam slipped down to 2. divisjon as 13th after losing 1–0 away match against Sparta Sarpsborg in 2009. In the 2010 season, HamKam won its section of the Second Division and won promotion back to the second tier. However, economic problems came to a head, and on 21 December 2010, the board announced that the club had decided to file for bankruptcy on 30 December, unless fresh funds were raised by that time. In the 2021 season, HamKam were promoted from the First Division as champions, returning to the Eliteserien for the first time since 2008.

Стадион

Хамкам өздерінің үй ойындарын Брискеби стадионында өткізеді, бұл Хамар қаласындағы Брискебьенде орналасқан, толығымен орындықтармен жабдықталған футбол стадионы. Стадион Хамар муниципалитетіне тиесілі. Брискебидің жаңа бөлігі 1994 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары үшін салынған Хамардағы басқа екі ірі спорт нысаны – Викингскипет және Хамар Олимпиадалық амфитеатры сияқты стильде және құрылыс материалдарынан жасалған. Стадионның сыйымдылығы 8068 көрерменге есептелген, сондай-ақ 600 орындықтан тұратын клубтық аймағы бар. Стадионның айналасында 180 сандық жарнама тақтасы орналасқан. Екі электронды есептеу тақтасы бар. Трибуналарда 13 сату нүктесі бар, олардың барлығы кезекте тұрғанда алаңды көруге мүмкіндік беретіндей етіп салынған.

Ағымдағы құрам

Маусымдық трансферлер туралы ақпарат алу үшін 2022–23 жылдардың қысқы және 2023 жылдың жазғы трансферлеріне қараңыз.