Кіріспе

Vålerenga Fotball – Осло қаласындағы норвегиялық футбол клубы. Клуб Vålerengens IF көпсалалы спорт клубының бөлігі болып табылады. Қазіргі уақытта клуб 2023 жылы Элисериеннен (Eliteserien) төмен түсіп, Норвегияның бірінші дивизионында өнер көрсетеді. 1913 жылы құрылған клуб, Vålerenga ауданының атымен аталады. Vålerenga клубының үй стадионы – Valle Hovin-де орналасқан Intility Arena. Vålerenga бес мәрте лига чемпионы және төрт мәрте Норвегия футбол кубогының жеңімпазы атанды, соңғы рет лиганы 2005 жылы, ал кубокты 2008 жылы жеңіп алды. Vålerenga жалпы алғанда Ослодағы ең ірі футбол клубы саналады. Клуб әсіресе норвегиялық футболдағы ең жақсы және ең адал жанкүйерлерімен танымал.

Алғашқы жылдары (1913-1945)

Vålerenga Fotball тарихы 1898 жылы пастор Ханс Мёллер Гасман құрған Fotballpartiet Spark клубына барып тіреледі. Гасманның алғашқы мақсаты – жергілікті жастарға әлеуметтік белсенділік пен дене шынықтыру мүмкіндіктерін ұсыну болды. Клубтың ірі ауқымдағы миссиясы – «Мысық христиандығы» деп аталатын қозғалыстың бір бөлігі болу еді. Бұл футбол клубының ізбасары, Idrettslaget Spring, 1913 жылдың 29 шілдесінде жасөспірімдер тобынан құралған фабрика жұмысшыларымен құрылды. Бір жыл өткен соң клубтың атауы Vaalerengens Idrættsforening деп өзгертілді. Ослоның шығыс жағындағы Vålerenga ауданына тамырларымен байланысқан клуб, сол кездегі қоғамдағы әлеуметтік топтар арасындағы төмен ұтқырлықпен сипатталатын жағдайда, көптеген жұмысшылардан ойыншылар мен жанкүйерлерді тартты. Алғашқы маусымдарында Vålerengen сол кездегі Ослодағы ірі клубтармен – Lyn, Mercantile және Frigg клубтарымен бәсекелесті. Lyn және Frigg клубтары академиялық орта және жоғарғы топтармен тығыз байланысқа ие болса, Vålerengen жұмысшы табының клубы ретінде дамыды. 2014 жылғы маусымға дейін шабуылшы Видар Эрн Кяртанссонмен келісім шарт жасасу үлкен табысқа айналды. Исландиялық ойыншы 29 ойында 25 гол соқты, бұл Осло клубына маусымның соңғы кезеңінде көрсеткіштері төмендегеніне қарамастан, лигада алтыншы орынды жеңіп алуға көмектесті. 2016 жылдың 13 шілдесінде Ронни Дейла жаңа бас бапкер болып тағайындалды. Дейланың 2017 жылдың қаңтарында қызметке кірісуі жоспарланған еді, бірақ ол 2016 жылғы маусымның соңғы ойындарына жаттықтырушылар құрамына қатысты. Кжетил Рекдал спорт директоры болуға тиіс еді, бірақ 2017 жылдың басында клубты тастап кетті. 2019 жылдың желтоқсанында Ронни Дейла Нью-Йорк Сити Футбол Клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2020 жылдың қаңтарында Даг Айлев Фагермо жаңа бас бапкер атанды. Vålerenga 2017 жылдың қыркүйегінде құрылысы жаңадан аяқталған Intility Arena стадионына көшті. Бұл клуб үшін 104 жыл бойы үй стадионына ие болмағаннан кейін маңызды қадам болды. Жаңа стадион сондай-ақ Ослоның Vålerenga ауданына жақын орналасқан.

Түстер

1913 жылға дейін «Валеренга» командасының формасы мох жасыл түсті болған. 1914 жылы Норвегия мемлекеттік теміржолында қалған көк және қызыл түсті формалардың жиынтығы болды, «Валеренга» оларды арзанға сатып алды, соның салдарынан олардың ресми түстері көк және қызылға өзгерді. 2006 жылғы маусымдағы резервтік форма ақ түсті, аздаған мох жасыл түстің қосылған нұсқасы болды.

Стадион

2017 жылы «Vålerenga» клубы Шығыс Ослодағы Valle Hovin жерінде өз үй стадионының ашылуын жариялады, ол «Intility Arena» деп аталды. Стадионның сыйымдылығы ішкі ойындарда 17 333 адамды, ал халықаралық ойындарда 15 389 адамды құрайды, ал ойын алаңы жасанды шөппен жабдықталған. Стадионда өткен алғашқы матчта 2017 жылдың 9 қыркүйегінде «Vålerenga» әйелдер командасы «Kolbotn Fotball» командасын 2:0 есебімен жеңді, ал «Intility Arena» стадионындағы алғашқы голды Стефани Вердоя соқты. Келесі күні ерлер командасы стадиондағы алғашқы ойында «Sarpsborg 08» командасына 2:1 есебімен есе жіберді. Алғашқыда стадион «Vålerenga kultur og idrettspark» деп аталған, бірақ кейін клуб «Intility» IT компаниясымен келісімшарт жасасып, стадионның атын өзгертті.

Жаңа аренаның құрылысы

2008 жылғы 15 мамырда жасалған баспасөз хабарламасынан кейін, «Vålerenga» клубы ұсынылып отырған стадионның жерін 1 Норвегия кронасының символдық сомасына сатып алғаннан кейін «Valle Hovin» стадионына көшетінін хабарлады. 2014 жылдың соңында жоспарлар Осло қалалық кеңесімен мақұлданды. 2014 жылғы 10 маусымда Еуропалық еркін сауда қауымдастығының бақылау органы стадион жобаларын қабылдады. Жаңа стадионның негізі 2015 жылғы 29 шілдеде, клубтың 102 жылдығында салынды. Құрылыс 2015 жылдың жазында басталды және 2017 жылы аяқталуы жоспарланған. 1991 жылы «Кланен» («Клан») деген тәуелсіз жанкүйерлер клубы құрылды. Бүгінде оның шамамен 10 000 мүшесі бар. «Vålerenga» клубының негізгі құрамы жанкүйерлері үшін 12-нөмірлі жейдесін сақтап қалды. «Vålerenga» және әсіресе «Кланен» жанкүйерлері Норвегиядағы ең үздік футбол жанкүйерлері деп есептеледі.

Жарыстар

Vålerenga-ның негізгі қарсыластары – Lillestrøm, Ham Kam, Kongsvinger, Brann және Lyn. 90-шы жылдардан бері негізгі жанкүйерлер клубы әлеуметтік мәселелерді шешу және хулигандыққа қарсы белсенді жұмыс жүргізіп келеді. Дегенмен, 2019 жылға дейін клубтың жанкүйерлерінің арасындағы жекелеген адамдар тікелей эфирдегі матчтар барысында тәртіпсіздік тудырып, қауіпті әрекеттер жасаған. 2014 жылғы маусымда Vålerenga өз алаңындағы матчтарға орташа есеппен 9 756 көрермен жинап, Норвегияда көрермендер саны бойынша төртінші орынға шықты.

Беттестірулер тізімі

МаусымЖарысКезеңҚарсыласҮйдеСырттаЖалпы. 1964–65 Inter Cities Fairs Cup R1 Everton2–52–4 4–9 1965–66 Inter Cities Fairs Cup R2 Hearts1–30–1 1–4 1966–67European Cup R1 17 Nëntori N/A N/A w/o R2 Linfield1–41–1 2–5 1975–76 UEFA Cup R1 Athlone Town1–11–3 2–4 1981–82 Cup Winners' Cup R1 Legia Warszawa2–21–4 3–6 1982–83 European Cup PR Dinamo București2–11–3 3–4 1984–85 European Cup R1 Sparta Prague3–30–2 3–5 1985–86 European Cup R1 Zenit Leningrad0–20–2 0–4 1986–87 UEFA Cup R1 Beveren0–00–1 0–1 1998–99Cup Winners' Cup R1 Rapid București0–02–2 2–2 (a) R2 Beşiktaş1–03–3 4–3 QF Chelsea2–30–3 2–6 1999–00 Intertoto Cup R1 Ventspils1–00–2 1–2 2003–04UEFA Cup R1 Grazer AK0–01–1 1–1 (a) R2 Wisła Kraków0–00–0 0–0 (4–3 p) R3 Newcastle United1–11–3 2–4 2005–06Champions League QR2 Haka1–04–1 5–1 QR3 Club Brugge1–00–1 1–1 (3–4 p) UEFA Cup R1 Steaua București0–31–3 1–6 2006–07 Champions League QR2 Mladá Boleslav2–21–3 3–5 2007–08UEFA Cup QR1 Flora Tallinn1–01–0 2–0 QR2 Ekranas6–01–1 7–1 R1 Austria Wien2–20–2 2–4 2009–10 Europa League QR3 PAOK1–21–0 2–2 (a) 2011–12Europa League QR2 Mika1–01–0 2–0 QR3 PAOK0–20–3 0–5 2021–22 [[2021–22 UEFA Europa Conference League QR2 Gent2–00–4 2−4