Мюррей К: «Бешінші Битл» және рок-н-роллдың тарихы

Кіріспе

Американдық ди-джей (1922–1982)

Мюррей Кауфман (14 ақпан 1922 – 21 ақпан 1982), кәсіби тұрғыда Мюррей К деген атпен танылған, 1950-ші, 60-шы және 70-ші жылдардағы Нью-Йорк қаласының ықпалды рок-н-ролл кәсіпкері және дискожокейі болды. «Битл Мания» күндері ол өзін «бесінші Битл» деп жиі айтатын.

Ерте өмір

Мюррей Кауфман шоу-бизнес отбасынан шыққан: оның анасы Жан вадевильде фортепианода ойнап, музыка жазған, ал әпкесі сахнада және кинода кейіпкерлік актриса болды. Ол 1930 жылдардағы бірнеше Голливуд фильмдерінде массовкада ойнаған бала актер болды. Ол Пикскилл әскери академиясына, әскери мектеп-интернатына оқуға түсті, кейін АҚШ армиясына қабылданып, онда әскерлер үшін ойын-сауық шараларын ұйымдастырды. Соғыстан кейін ол Кэтскиллдің "Борщ белдеуінде" қойылымдар қойды, сондай-ақ бас орындаушыларға алдын ала дайындық жұмыстарын жасады.

"Свинг-соирдің" бұл кездесуі енді басталды!"

Кауфманның үлкен мүмкіндігі 1958 жылы WINS/1010 станциясына ауысып, түнгі эфирді жүргізуге кіріскеннен кейін келді, ол шоуды "The Swingin' Soiree" деп атады. Ол келгеннен кейін көп ұзамай, WINS станциясының белгілі дискі жокеюі Алан Фрид салықтан қашу айыбымен сотталды және эфирден алынды. Фридтің орнына қысқа мерзімге Брюс Морроу келді, кейіннен ол WABC станциясында Брюси есіммен танымал болды. Бірақ Мюррей көп ұзамай кешкі сағат 7-ден 11-ге дейінгі уақытқа ауыстырылды және келесі жеті жыл бойы сол уақытта жұмыс істеді, әр бағдарламасын Синатрадан бастап, инновациялық келісімдерімен, әндерімен, дыбыс эффектілерімен, әрекеттерімен және шығармашылық бағдарламалауымен радио тарихын жасады. Джефф Райс M/C Journal журналында Том Вулф Мюррейді "алғашқы гистериялық дискі жокей" деп атағанын жазады.

"Беттің бесінші мүшесі"

Мюррей K танымалдылығының шыңына 1960-шы жылдардың ортасында жетті, ол Нью-Йорктегі ең жоғары рейтингті радио жүргізушісі ретінде The Beatles-тің ертедегі және жанкешті жақтасы және досы болды. 1964 жылдың 7 ақпанында The Beatles Нью-Йоркке келгенде, Мюррей оларды өз шеңберіне алғашқы болып шақырған ди-джей болды, себебі ол американдық топтар, мысалы The Ronettes (Ронни және Эстель Беннетт әпкелері мен олардың туысы Недра Талли) оның және Бруклиндегі Fox шоулары туралы айтқан. The Ronettes 1964 жылдың қаңтар айының ортасында The Beatles-пен кездесті, Гарлемде туған трио алғаш рет Англияға гастрольдік сапарға шыққаннан бірнеше апта бұрын. (Rolling Stones аталған топтың ашылу актісі болды.) The Beatles және Decca Records (Philles Records, Ronettes-тің АҚШ-тағы лейблі) бірлесіп Лондонға Ronettes үшін қош келдің демеу кешін ұйымдастырды. Топ Нью-Йоркке келген кезде Мюррейді Брайан Эпштейн топпен бірге уақыт өткізуге шақырды, және Мюррей өзінің радиостанциясын (WINS) ең жақсы уақыттағы шоуын The Beatles-тің Plaza Hotel люксінен тікелей эфирде беруге көндірді. Содан кейін ол топты олардың алғашқы АҚШ концертіне Вашингтонға ертіп барды, олардың The Ed Sullivan Show премьерасында сахна артында болды және Майамиде The Beatles гитарисі Джордж Харрисонмен бір бөлмеде тұрды, ол ондағы қонақүй бөлмесінен түнгі радио бағдарламаларын таратты. Мюррейді «Бесінші Битл» деп атады, ол оған Харрисон The Beatles-тің Вашингтондағы алғашқы концертіне пойызбен бара жатқанда немесе Ринго Старр концерт алдындағы баспасөз конференциясында осы лақапты бергенін айтты. (Дегенмен, «The Beatles: The First U.S. Visit» кітабында ол Нью-Йоркке келген күні таңертең The Beatles тобымен телефон арқылы сөйлескенде өзін осылай атап, «қадірлегенін» көрсетеді.) Оның WINS радиостанциясы бұл есімді қабылдап, оны «Бесінші Битл» деп таныстырды, бұл лақаптан ол кейін өкінді. Ол Англияда «A Hard Day's Night» түсірілімдеріне шақырылды және 1964 жылы Англияға бірнеше рет сапар жасады, WINS тыңдаушыларына эксклюзивті Битлз жаңалықтарын жеткізді.

FM-ге ауысу

1964 жылдың соңында Мюррей WINS келесі жылы толығымен жаңалықтар форматына көшетінін білді. Ол 1964 жылдың желтоқсанында эфирде жұмысынан кетіп, станция мен Group W компаниясы хабарлама жасағанға дейін станция сатылуы және формат өзгеруі туралы сенсациялық ақпаратты таратты. Ал 1965 жылдың сәуірінде формат өзгеруге дейін соңғы эфирін 27 ақпанда өткізді. Бір жыл өткен соң, 1966 жылы, Федералды байланыс комиссиясы (FCC) AM және FM радиостанцияларының бір уақытта бірдей мазмұнды таратуына тыйым салды. Бұл Мюррейге WOR FM станциясының бағдарлама директоры және кешкі эфирдегі диджей болуға мүмкіндік берді, 98.7 – бұл FM рок станцияларының бірі еді, жақын арада Роско және Скотт Муни сияқты диджейлерді жаңа FM форматында эфирге шығара бастады. Мюррей синглдардың орнына ұзақ альбомдардан үзінділер ойнады, көбінесе бір әртістің бірнеше әнін немесе тақырыптық байланысы бар әндерді жарнамаларсыз үзбей орындады. Ол студиядағы тікелей сұхбаттарды фолк-рокпен, оны "көзқарас музыкасы" деп атады, және барлық танымал музыка жанрларын еркін форматта үйлестірді. Ол Боб Дилан және Дженис Ян сияқты әртістердің әндерінің ұзақ альбомдық нұсқаларын ойнады, олар кейіннен "FM үзінділері" деп аталды. Ал Ароновиц Мюррейдің осы формула туралы айтқан сөзін келтіреді: "Жазуды тағы да жарнамалаудың қажеті жоқ. Музыка өзі сөйлеп тұрды".

Радиодағы соңғы жылдары

WOR FM тығыз және хиттерге бағытталған Дрейк форматына көшті, онда диджейлерге музыканы өздері таңдауға және көп сөйлеуге рұқсат етілмеді, сондықтан Мюррей К 1967 жылғы тамызда Нью-Йорк радиосынан кетіп, Торонтода CHUM және 1972 жылы Бетесда, Мэриленд штатындағы WHFS 102.3 FM радиостанцияларында бағдарламалар жүргізді. WHFS-тегі қысқа мерзімінен кейін ол Нью-Йоркке NBC Monitor демалыс күнгі бағдарламасы арқылы және таңертеңгі диджей ретінде ауысты, содан кейін 1972 жылы Дон Имустың эфирде болған WNBC радиосындағы тұрақты кешкі демалыс бағдарламасына өтті; бір жылдан кейін ол аңызға айналған Вольфман Джекпен бірге жұмыс істеді. Бұл аса жарияланбағанмен, Мюррейдің WNBC шоуы оның өзіндік инновациялық бағдарламалау стилін көрсетті, оның ішінде таңдалған әндермен суреттелген әңгімелер, бірегей музыкалық кешулер және тақырыптық немесе ерекше байланыстар бойынша әндерді жұптастыру сияқты ерекшеліктері болды. 1975 жылдың басында ол Лонг-Айлендтегі прогрессивті рок станциясы WLIR-де қысқа уақыт жұмыс істеді, ал оның соңғы Нью-Йорк радио шоуы сол жылы WKTU радиостанциясында өтті, одан кейін денсаулығы нашарлаған күйде Лос-Анджелеске көшті. Төменде аталған «60-шы жылдар саундтрегі» атты бағдарлама Нью-Йорк қаласында WCBS FM радиостанциясынан тыңдалды. Гэри Оуэнс Мюррейден кейін оның жүргізушісі болды.

Бруклин Фокс шоуы

Нью-Йорк радиосындағы қызметі барысында Кауфман жылына үш-төрт рет, көбінесе Пасха демалысында, Еңбек күніне дейінгі аптада және Рождество мен Жаңа жыл аралығында Бруклин Фокс театрында көпұлтты рок-н-ролл шоуларын ұйымдастырды. Бұл шоуларда заманның ең үздік орындаушылары өнер көрсетті, сондай-ақ The Delicates, Dionne Warwick, The Shirelles, Chuck Jackson, The Zombies, Little Anthony and the Imperials, Ronettes, Shangri Las, Gene Pitney, Ben E. King, The Tymes, Smokey Robinson & The Miracles және Бобби Винтон (әнші ретінде өнер көрсетуге рұқсат сұрағанға дейін үй тобының жетекшісі болған) сияқты жаңа таланттар таныстырылды. 1967 жылы шоу Манхэттендегі 58-ші көшедегі RKO театрына 9 күнге көшіріліп, "Бесінші өлшемдегі музыка" деп аталды. Онда дәстүрлі рок топтарымен қатар Cream, The Who, Phil Ochs, Simon & Garfunkel, Mitch Ryder, Young Rascals және The Blues Project сияқты жаңа прогрессивті рок топтары да өнер көрсетті.

Жазбалар, теледидар, сахна және синдикация

Радиодағы мансабының барысында, 1950-1970 жылдары Мюррей көптеген LP альбомдарын шығарды, көбінесе оның әйгілі Бруклин Фокс шоуларында өнер көрсеткен артистердің хиттерін жинақтады. Бұл альбомдардың көпшілігі «Мюррей К-нің өткеннен шақырылған әндері» немесе «Мюррей К-нің алғашқы «Алтын Газдермен» бірге ән салуы» деген аттармен шықты. Ол сондай-ақ Бруклин Фокс театрында тікелей эфирде жазылған екі альбом шығарды: «Мюррей К-нің мерекелік көрінісі» (1964) және «Ең үлкен мерекелік көрінісі» (1966), олар «Live as it Happened» (1976) жинағында біріктірілген. «Meusurray» (Мюррей өнертапқан тілдік ойын, карнавалдық сатушылардың көрерменді тарту үшін қолданған әдісіне негізделген және оның 1010 WINS радио шоуындағы тұрақты әрекеті) – «The Delicates» атты қыздар тобының «United Artists» лейблімен шыққан синглы. «The Delicates» құрамында Денис Ферри, Арлин Ланцотти және Пегги Сантилья («Мюррейдің түпнұсқа биші қыздары») болды. Олар әнді жазды, ал аранжировкасын Дон Коста жасады. «The Delicates» сонымен қатар оның радио шоуының ашылуы мен жабылуы үшін қолданылған «Суасты жарысын бақылаушы» тақырыбын жазды және орындады. «Твист маниясы» кезінде Кауфман «The Lone Twister» атты белгісіз артистің әнін ұсынды, ол шын мәнінде Мюррей болды. 1960 жылдардың ортасында Мюррей рок-музыканттарын ұсынатын телешоуларды өндіріп, жүргізді. Ең танымал бағдарлама – «Бұл не болып жатыр, жаным?» атты ұлттық телешоу, ол Тең мүмкіндіктер жөніндегі комиссияның қолдауымен жасалған. Шоу 1965 жылдың 28 маусымында эфирге шықты және сол кездегі көптеген танымал артистердің өнерін көрсетті, олардың ішінде Ян мен Дин, Мэри Уэллс, «Dave Clark Five», «The Supremes», «The Drifters», Смоки Робинсон және «The Miracles», Рей Чарльз, Марвин Гей, «The Ronettes» және «The Righteous Brothers» болды. Ол сондай-ақ «The Zombies» және «The Yardbirds» (гитарада Жефф Бек пен Led Zeppelin әншісі Джимми Пейдж өнер көрсеткен) сияқты британдық топтармен де шоулар ұйымдастырды. Бұл шоу алғашқы музыкалық бейне стильіндегі бағдарламаны ұсынды, ол MTV-ден 15 жыл бұрын пайда болды. 1966 жылы Мюррей «USCO» медиа-өнер ұжымымен бірлесіп, Лонг-Айлендтегі Рузвельт-Филдтегі тастап кетілген әуежай ангарында өткен «The World» психоделикалық мультимедиалық іс-шарасын жобалады және өндірді, ол алғашқы дискотека деп аталды. Іс-шара барысында слайдтар мен фильмдер көрсетілді, ал тікелей музыка ойнатылды. Өнер көрсеткен музыкалық топтардың ішінде «The Young Rascals», «The Hollies», Дел Шеннон, «The Isley Brothers» және Митч Райдер мен «The Detroit Wheels» болды.

Throughout his radio career, from the 1950s through the 1970s, Murray also released numerous LP record albums, often compilations of hits by the acts that appeared in his famous Brooklyn Fox shows. These albums frequently had names such as Murray the K's Blasts from the Past or Murray the K's Sing Along with the Original Golden Gassers. He also released two albums of shows recorded live from the Brooklyn Fox Theatre: Murray the K's Holiday Revue (1964) and Greatest Holiday Revue (1966), combined on the two record set Live as it Happened (1976). "Meusurray" (named after a language game Murray invented and based on a technique used by carnival barkers to attract a crowd was a regular shtick on his 1010 WINS radio show) was a single by the girl group The Delicates, released on the United Artists label. The Delicates were Denise Ferri, Arleen Lanzotti and Peggy Santiglia ("Murray's Original Dancing Girls") They wrote the song which was arranged by Don Costa. The Delicates also wrote and recorded his "Submarine Race Watcher" theme, used to open and close his radio show. It was during the "twist craze" that Kaufman introduced a song sung by an unidentified artist named, "The Lone Twister", which in fact was Murray. In the mid 1960s, Murray also produced and hosted television variety shows featuring rock performers. The best known was a national broadcast entitled It's What's Happening, Baby which was made under the auspices of the Equal Employment Opportunity Commission. The show aired on June 28, 1965 and featured performances by many of the popular artists of the day, including Jan & Dean, Mary Wells, the Dave Clark Five, The Supremes, The Drifters, Smokey Robinson & the Miracles, Ray Charles, Marvin Gaye, The Ronettes and The Righteous Brothers. He also ran shows with British Invasion bands that included The Zombies and The Yardbirds (who featured both Jeff Beck, and Jimmy Page of Led Zeppelin fame, on guitar). That show also introduced the first music video style programming, pre dating MTV by 15 years. In 1966, Murray collaborated with media art collective USCO to design and produce the psychedelic multimedia event The World, which took place in the Roosevelt Field abandoned airplane hangar in Long Island and was dubbed the first discotheque. Live and recorded music played while slides and film were projected onto the crowd. Music acts that performed included The Young Rascals, The Hollies, Del Shannon, The Isley Brothers, and Mitch Ryder and the Detroit Wheels.

Мұра

Ол өзінің анасымен және Бобби Даринмен бірге Дариннің "Splish Splash" әнін жазды. 1960 жылдан бастап Кауфманның рок-н-ролл шоулары Бруклиндегі Парамаунт театрында (Клей Коулмен бірге жүргізуші ретінде), Манхэттендегі 14-ші көшедегі Музыка академиясы театрында және, ең бастысы, Бруклиндегі Фокс театрында өнерпаздар мен көрермендердің гүлденген, түрлі нәсілдік ортасын құрды. Апталық, күніне үш рет көрсетілімдер 60-жылдардың ортасындағы азаматтық құқықтар қозғалысының ең қарбалас кезеңінде жалғасты, нәтижесінде Кауфманның Бруклиндегі Фокс театрындағы соңғы шоуында The Who және Cream американдық дебюттерін жасады. Мюррей 1966 жылы "Мюррей К. шындықты айтады, жаным" атты кітаптың авторы болды. Кауфман елдегі алғашқы FM рок станциясы WOR FM-де бағдарлама директоры және кешкі эфирдегі диджей болып жұмыс істеді, радио тыңдаушыларының рок музыкасын қабылдауын өзгертті. Прогрессивті рок бағдарламасының қысқа мерзімі ішінде – станция бірінші жылдың ішінде ескі әндер форматқа көшті – тыңдаушылар "Like A Rolling Stone" және "Society's Child" сияқты әндердің толық альбомдық нұсқаларын ести алатын, бұл әндер AM радиосында қысқартылған нұсқада немесе мүлдем ойналмайтын. Ол 1980 жылғы Ramones тобының "Do You Remember Rock 'n' Roll Radio?" әнінде, сондай-ақ The Dictators тобының "Who Will Save Rock 'n' Roll" әнінде еске алынған. Ол Reunion тобының "Life Is a Rock (But the Radio Rolled Me)" әнінде де айтылады. Мюррей К.-ның Devo тобын таныстырған жазбасы DEVO Live: The Mongoloid Years жинағында бар. Мюррей К. Брюс Спрингстин мен E Street Band тобын 1976 жылғы 4 қарашада Нью-Йоркте сахнаға шығарғанда таныстырды. 1997 жылы Ұлттық радионың Даңқ залына енгізілді.