Кіріспе

Хорватиялық тау шаңғысы спортшысы (1982 жылы туған)

Яница Костелич (; 5 қаңтар 1982 жылы туған) – хорватиялық бұрынғы тау шаңғысы спортшысы. Ол төрт дүркін Олимпиада чемпионы. Олимпиададан өзге, ол Әлем чемпионаттарында бес алтын медаль жеңіп алды. Әлем кубогы жарыстарында ол отыз жеке жарысқа, үш жалпы есепте, үш слаломда және төрт комбинацияда жеңіс одіс етті. Костеличтің кәсіби шаңғы спортындағы жетістіктері кейбір комментаторлардың, жазушылардың және әріптес шаңғышылардың пікірінше, оны барлық уақыттағы ең ұлы әйел шаңғышы деп санауға негіз болды.

Өмірбаян

Костелич Қысқы Олимпиада ойындарында (2002 және 2006 жылдары) тау шаңғысынан төрт алтын медаль жеңіп алған жалғыз әйел және бір Олимпиада ойындарында (2002 жылы) тау шаңғысынан үш алтын медаль жеңіп алған жалғыз әйел. Костелич 2001, 2003 және 2006 жылдары Әлем кубогының жалпы чемпионы атанды. 2006 жылдың 15 қаңтарында Костелич Әлем кубогы тарихында (швед Пернилла Виберг пен австриялық Петра Кронбергерден кейін) спорттың барлық бес түрінде Әлем кубогы жарыстарында жеңіс туған үшінші әйел болды. 2006 жылдың 5 ақпанында Костелич бір маусымда барлық бес дисциплинада жеңіс одісқан екінші әйел шаңғышы атанды (Петра Кронбергерден кейін). 2006 жылдың жазында ол тізе және арқадағы созылмалы ауыруларға байланысты 2007 жылғы маусымда бәсекеге қатыспауға шешім қабылдады. Ол мансабында он тізе және қалқанша безі операциясын жасады. Бір жылдық үзілістен кейін Костелич 2007 жылдың сәуір айында, бар болғаны 25 жасында карьерасын аяқтағанын жариялады. 2016 жылдан бері Костелич Хорватия үкіметінде ғылым, білім және спорт жөніндегі мемлекеттік хатшы қызметін атқарып келеді.

Алғашқы жылдар

Хорватияның Загреб қаласында, сол кезде Югославияның құрамында болған, қысқы спортпен айналысатын отбасында дүниеге келген Костеличтің әкесі Анте оның жаттықтырушысы болды. Оның үлкен ағасы Ивица – өзінің кәсіби шаңғы тебуші, 2011 жылғы Әлем кубогының жалпы жеңімпазы. Ол үш жасында шаңғы тебуді бастады, тоғыз жасында жаттығуларға қатысты, жылдам жетістікке жетіп, бірнеше жастар арасындағы жарыстарда жеңіске ие болды. 16 жасында Костелич 1998 жылғы Наганода өткен Қысқы Олимпиада ойындарына Хорватия құрамасына ілікті. Оның ең жақсы нәтижесі – комбинацияда 8-орын. Ол барлық бес түрде бақ сынасты. 1999 жылдың желтоқсан айында ол өзінің алғашқы Әлем кубогында слаломда жеңіске жетті. Содан кейін Костеличтің тізе буыны зақымданып, 2000 жылдың соңына дейін жарыстардан шеттеді. Ол 2001 жылғы маусымда Әлем кубогының жалпы жеңімпазы атанды, тағы сегіз рет жеңіске қол жеткізді.

2002 жылғы қысқы Олимпиада ойындары

2002 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында ол үш алтын және бір күміс медаль жеңіп алды, бұл Хорватия спортшысының Қысқы Олимпиадаларда алғаш рет жеңіп алған медальдары болды. Ешбір тау шаңғысымен сырғанатын әйел спортшы бір Олимпиадада төрт медаль немесе үш алтын медаль жеңіп алған емес. Костелич қысқа жолдан түсуде қатыспауды және комбинацияға назар аударуды жөн көрді. Ол қысқа жолдан түсуде жақсы өнер көрсетіп, екі кезеңдік слаломнан кейін алтын медальді жеңіп алды. Содан кейін ол супер Г-да күміс медальді жеңіп алды, италиялық Даниела Чекареллиден шамалы ғана қалып қойды. Келесі жарыс – слалом болды, онда Костелич екінші алтын медалін жеңіп алды, француз Лаур Пекеньодан асып түсті. Оның соңғы жеңісі алып слаломда болды, күміс медаль иегері Аня Пярсоннан 1,32 секунд көш соқты.

Кейінгі мансап

Костелич 2003 жылы тағы да әлем кубогының жалпы атағын жеңіп алды, бірақ қазан айында тізе операциясынан кейін келесі маусымды жіберіп алды, бұл оның он айдағы төртінші операциясы болды, ал 2004 жылдың қаңтарында қалқанша безіне де операция жасалды. 2005 жылғы ақпанда өткен әлем чемпионатында денсаулығы нашар болғанына қарамастан, үш алтын медаль жеңіп алды. Ол келесі санаттарда жеңіске жетті: келесі санаттарда жеңіске жетті: таудан сырға түсу, слалом және комбинированныйда әлем чемпионы атағын қорғады.

Маусым Күні Орын Дисциплина
1999 17 қаңтар 1999 Сент-Антон, Австрия Комбинированный
2000 5 желтоқсан 1999 Серре Шевалье, Франция Слалом
2000 12 желтоқсан 1999 Сестриере, Италия Слалом
2001 18 қараша 2000 Парк-Сити, АҚШ Слалом
2001 26 қараша 2000 Аспен, АҚШ Слалом
2001 10 желтоқсан 2000 Сестриере, Италия Слалом
2001 20 желтоқсан 2000 Слалом
2001 29 желтоқсан 2000 Семеринг, Австрия Слалом
2001 14 қаңтар 2001 Флахау, Австрия Слалом
2001 Комбинированный 26 қаңтар 2001 Офтершванг, Германия Слалом
2001 18 ақпан 2001 Гармиш, Германия Слалом
2002 10 наурыз 2002 Алтенмаркт, Австрия Слалом
2003 23 қараша 2002 Парк-Сити, АҚШ Слалом
2003 22 желтоқсан 2002 Ленцерхайде, Швейцария Слалом
2003 Комбинированный 29 желтоқсан 2002 Семеринг, Австрия Слалом
2003 5 қаңтар 2003 Бормио, Италия Слалом
2003 13 наурыз 2003 Оре, Швеция Слалом
2005 27 қараша 2004 Аспен, АҚШ Слалом
2005 27 ақпан 2005 Сан-Сикарио, Италия Комбинированный
2006 21 желтоқсан 2005 Шпиндлерув-Млин, Чехия Гигант слалом
2006 14 қаңтар 2006 Бад Клейнкирххайм, Австрия Төмен түсу
2006 15 қаңтар 2006 Супер-G
2006 22 қаңтар 2006 Сент-Мориц, Швейцария Комбинированный
2006 5 ақпан 2006 Офтершванг, Австрия Слалом
2006 4 наурыз 2006 Хафьелл, Норвегия Комбинированный
2006 10 наурыз 2006 Леви, Финляндия Слалом
2006 17 наурыз 2006 Оре, Швеция Слалом
2006 18 наурыз 2006 Гигант слалом

Жеке өмір

2019 жылдың 1 қаңтарында Костелич алғашқы баласын дүниеге әкелді.