Кіріспе
Американдық актер (1936–2020)
Джон Саксон (нағыз аты Кармин Оррико; 5 тамыз 1936 – 25 шілде 2020) – 60 жыл бойы 200-ден астам фильм мен телешоу жобаларында жұмыс істеген американдық актер. Ол вестерн мен қорқыныш фильмдеріндегі рөлдерімен танымал болды, көбінесе полиция қызметкерлері мен детективтерді сомдады. Бруклинде (Нью-Йорк) туып өскен Саксон, мансабын бастамас бұрын Стелла Адлерден актерлік шеберлікті оқыды. Ол Universal Pictures компаниясымен келісімшарт бойынша «Rock, Pretty Baby» (1956) және «Портрет в черном» (1961) фильмдерінде ойнады, бұл оған жасөспірімдер арасында сүйікті актер ретінде танымал болуға және «Жылдың жаңа жұлдызы – актер» номинациясында «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алуға көмектесті. 1970-ші және 1980-ші жылдары ол өзін ерекше актер ретінде бекітті, «Қара Рождество» (1974) және «Елм көшесіндегі қорқыныш» (1984) сияқты қорқыныш фильмдерінде жиі құқық қорғау органдарының өкілдерін бейнеледі. Саксон 1960-шы жылдардың басынан бастап көптеген итальян фильмдерінде түсті. 2002 жылғы сұхбатта ол осы кезең туралы былай деді: «Сол кезде Голливуд дағдарысқа тап болды, бірақ Англия мен Италия көптеген фильмдер түсіріп жатты. Одан әрі, мен еуропалық фильмдердің сол кездегі Голливуд фильмдерінен гөрі сапалырақ екенін ойладым». Саксон 1936 жылы Нью-Йорктің Бруклин қаласында Кармин Оррико болып дүниеге келді. Оның әкесі, Антонио Оррико, Нью-Йоркте туған докер, ал анасы Анна (туған аты Протеторе) – Калабриядан келген иммигрант. Үйде негізінен итальян тілінде сөйлесті, бірақ Саксон испан тілін де білді. Ол Нью-Утрехт орта мектебінде оқыды және танымал актерлік жаттықтырушы Стелла Адлерден актерлік өнерді үйренді. Ол жасөспірім шағында шоу-бизнеске қадам басты, оны кинотеатрда модельдерді іздеуші байқады. Роберт Хофлердің 2005 жылғы «Рок Хадсонды ойлап тапқан адам: Генри Уилсонның әдемі жігіттері мен лас мәмілелері» атты өмірбаянында айтылғандай, агент Генри Уилсон Саксонның суретін детектив журналының мұқабасында көрген, онда Саксон «Пуэрто-Риколық жігіт» рөлінде суреттелген – оған оқ тиіп, қоқыс жәшігінің үстінен құлайды, ал оның қарындасы қызықтап қарап тұрады. Уилсон дереу Бруклиндегі баланың отбасына хабарласты. Әке-шешесінің рұқсатымен 17 жасар Оррико Уилсонмен келісімшарт жасады, оған Джон Саксон деген сахналық есім берілді. 1954 жылдың сәуір айында ол Universal Studios компаниясымен аптасына 150 доллар жалақымен келісімшартқа отырды.
Универсалдық суреттер
Саксон студия оны алғаш рет фильмге пайдаланбастан бұрын Universal-да 18 ай жұмыс істеді. Оның алғашқы маңызды рөлі – Мами Ван Дореннің қатысуымен түсірілген «Жайда жүгіру» (1955) фильміндегі жасөспірім қылмыскер. Filmink журналының мәліметінше, «жас Саксон 50-ші жылдардың ортасында Голливудта сәнге айналған, мұңды, ойлы жасөспірім бейнесін сомдады». Одан кейін ол «Қорғалмаған сәт» (1956) фильмінде Эстер Уильямстың соңынан тым жақыннан ілесіп жүрген жігіттің рөлін ойнады. 1956 жылдың ақпан айында Universal компаниясы Саксонға қатысты опциясын пайдаланып, оған аптасына 225 доллар төледі. Саксон тез арада «Рок, сұлу нәресте» рөлін «Жазғы махаббат» (1958) атты түсірілімде қайталады. Осы кезде ол аптасына шамамен 3000 жанкүйер хаты ала бастады. Содан кейін ол Сандра Димен бірге «Мені қалай жылауға үйретуге болатынын үйрет» фильмін түсірді, кейін ол «Тынықсыз жылдар» (1958) деп аталады. Universal оны Блейк Эдвардстың режиссерлік еткен «This Happy Feeling» (1958) фильміндегі «A» класты фильмге алып, Саксон Курт Юргенспен бірге Дебби Рейнольдспен романтикалық қарым-қатынас жасады. MGM Винсенте Миннеллидің режиссерлік еткен «Қарсыласатын дебютант» (1958) фильмінде Сандра Димен бірге ойнау үшін оны қарызға алды, бұл фильм кеңінен танылды. Саксон Рекс Харрисон мен Кей Кендаллдан кейін үшінші орында болды. Ол Говард Килдің қатысуымен Фрэнк Борзаждың режиссерлік еткен «Ұлы балықшы» (1959) библиялық драмасында үлкен бюджеттік рөл ойнады. Universal International емес, Buena Vista компаниясы шығарған бұл фильм қаржылық жағынан сәтсіз аяқталды. 1958 жылдың тамызында Саксон Хехт Хилл Ланкастермен үш фильмге келісімшартқа қол қойды, оның біріншісі – жасөспірімдер туралы «Cry Tough» (1959) фильміндегі басты рөл. Одан кейін ол «The Ballad at Cat Ballou» (кейінірек, бірнеше жылдан соң Жейн Фондамен түсірілді) фильміне түсуі керек еді. Бірақ HHL үшін ол тағы бір белгілі режиссер Джон Хьюстонмен бірге «Кешірілмейтіндер» (1960) вестернінде Берт Ланкастер мен Одри Хепбернні қолдап, үнділік рөлін ойнады. Universal-ға оралғаннан кейін ол «Портрет қара түсте» (1960) фильмінде Димен, Лана Тернермен және Энтони Квиннмен бірге қосалқы рөлде ойнады. Ол Ауди Мерфимен бірге «Посседен келген тозақ» (1961) вестернінде түсті және «General Electric Theater» және «The Dick Powell Theatre» сияқты телесериалдарда эпизодтық рөлдерде ойнады. «Мен әртүрлі кейіпкерлердің рөлін ойнағым келеді», – деді ол 1960 жылы. Саксон «Соғыс аулау» (1962) фильмінде серийлі кісі өлтіруші әскер рөлін ойнады және «Мистер Хоббс демалысқа шығады» (1962) комедиялық фильмінде шағын рөлде ойнады.
Еуропа
Саксон «Агостино» (1962) фильмін түсіру үшін Италияға сапар шекті. 1963 жылы Саксон Марио Баваның итальяндық giallo фильмінде, «Тым көп білетін қыз» фильмінде Летисия Романмен бірге түсті. Ол Голливудқа Ото Премингердің «Кардинал» (1963) және «Боб Хоуп Крайслер театры» эпизодында ойнау үшін оралды, содан кейін «Пещера» (1964) үшін Еуропаға қайта оралды. «The Ravagers» (1965) Филиппинде түсірілді; «Night Caller from Outer Space» (1965) – Ұлыбританияда түсірілген ғылыми-фантастикалық фильм. 1966 жылы ол Кертис Харрингтоннің ғылыми-фантастикалық/қорқыныш жанрындағы «Қан патшайымы» классикалық фильмінде Базил Ратбоун мен Дэннис Хоппермен бірге ойнады, содан кейін Марлон Брандоның «Аппалуза» (1966) фильмінде түсті, мексикалық қарақшы рөлі үшін «Алтын глобус» сыйлығының «Үздік қосалқы актер» номинациясына ие болды. Саксон еске алады: «Бұл рөл мен үшін керемет болды және мен оған дайын едім, бірақ ол [Брандо] көңілсіздікке берілген. Ол әкесіне көп ақша қарыз бергенін айтты, және маған айтқан нәрсесі, әкесінің барлық ақшасын жоғалтып, өмірін құртқанын айтты. Ол фильмдегідей жалыққан болатын». Ол «Уақыт туннелі» («Барбарийлер шабуылы») сериасының 26-шы эпизодында Марко Поло рөлін ойнады, бұл эпизод 1967 жылдың 10 наурызында көрсетілді. 1967 жылы «Бонанза» сериалында («Басқыншылар») қосымша актер ретінде пайда болды. «Виргиниялық» сериалының 5-ші маусымының 19-шы эпизодында («Модок Кид») Саксон Харрисон Фордпен бірге бас рөлде ойнады, бұл Фордтың алғашқы сөйлейтін рөлдерінің бірі болды. 1969 жылы ол тағы да «Бонанза» сериалында («Дұстасым, жауым») пайда болды. Саксон Сэм Кацманның «For Singles Only» (1968) секс-комедиясында ойнады, сондай-ақ бірнеше вестерн фильмдерде түсті: «One Dollar Too Many» (1968), «Death of a Gunfighter» (1969), «The Men from Shiloh» («Виргиниялық» сериалының жаңа аты, 1971) және «Джо Кидд» (1972) (тағы да мексикалық рөлі, бұл жолы Луис Чама есімді революционер). «Мен қолына сүйемін» (1973) – Италияда түсірілген триллер. Ол үш жыл бойы «Қайраттылар: жаңа дәрігерлер» телесериалында доктор Теодор Стюарт рөлін ойнады (1969–1972).
Аждаһаға және 1970 жылдарға кіру
1957 жылдан бері жекпе-жек спортымен айналысқан Саксон 1973 жылы «Enter the Dragon» фильмінде жекпе-жекші Ропер рөлін ойнады. Бұл Брюс Лидің Голливудтағы тұңғыш ірі рөлі болды. «Enter the Dragon» фильмінен кейін Саксон жекпе-жек фильмдеріне қызығушылық танытпады. 1976 жылы «Napoli violenta», «Mark Strikes Again», «A Special Cop in Action», «Cross Shot» және 1977 жылы «The Cynic, the Rat and the Fist» фильмдері шықты. 1974 жылы ол «Қара Рождество» фильмінде полиция лейтенанты Фуллер рөлінде ойнады. 1974–1976 жылдары «Алты миллион долларлық адам» сериалында алдымен майор Фредерик Слоан, содан кейін Недлик рөлінде ойнады. Бұл рөл «Бионикалық әйел» сериалында да қайталанды. Кейіннен актердің келбеті серия негізінде жасалған «Maskatron» атты Kenner әрекеттік қуыршағында пайдаланылды. Саксон 1974 жылы Джин Родденберридің «Планета Жер» телепилотында Дилан Хант рөлін ойнады, ол «Жаратылыс II» фильміндегі Алекс Кордты алмастырды. 2133 жылғы ядролық соғыстан кейінгі әлемде мұздап қалған 20 ғасыр ғалымы, ол барлаушылар тобын басқарады және аналық билік құрылған қоғаммен кездеседі. ABC арнасы сериалды қабылдамаса да, Саксон 1975 жылы «Strange New World» телефильмінде шамамен бірдей кейіпкерді ойнады. 1976 жылы Саксон «Starsky & Hutch» сериалының екінші маусымындағы «Vampire» эпизодында мойынды қысып өлтіретін вампир рөлін ойнады. Ол «The Feminum Mystique» (1976) екі бөлімді «Ғажайып әйел» эпизодында капитан Радл рөлінде ойнады. Сондай-ақ 1976 жылы ол «Рокфорд файлдары» сериалының «Елизаветаның портреті» атты эпизодында пайда болды, онда ол құпия операцияларға қатысқан және Рокфордтың адвокаты Бет Дэвенпортты баурап алған жемқор корпоративтік заңгер және суретші Дейв Делаук рөлін ойнады. Бұл эпизодта Саксон өзінің күрестік өнеріндегі шеберлігін екі төбелес сахнасында көрсетті. «Энтеббеге шабуыл» (1977) оған атақ әкелген телефильм болды. «Муншайн округінің экспресі» Роджер Корманның «New World Pictures» компаниясы үшін үлкен жетістік болды; Саксон сол компания үшін тағы бір фильм түсірді – «Бал аралары» (1978). Ол Болливудтың «Шалимар» (1978) фильмінде ойнады, содан кейін «Фаст Компани» (1979) және «Керек» (1979) фильмдеріне түсті. Саксон 1979 жылы «Оскарға» ұсынылған «Электрлік атты» фильмінде Роберт Редфорд пен Джейн Фондамен бірге таңғы асқа арналған жарма өндіретін компанияның басшысы Хант Сирс рөлін ойнады.
1980-1990 жылдар
Ол 1982 жылы "Тауық" телефильмінде пайда болды, сондай-ақ қысқа ғасырлық "Whew!" ойын шоуының эпизодтық қонағы болды, тіпті сериалдың соңғы аптасында да. Оның телевизиядағы кең жұмыстарының ішінде "Фалькон Крест" (1982, 1986–1988) телехикаясындағы екі жылдық Тони Камсон рөлі, "Жұлдыздардың артындағы шайқаста" (1980) Садор рөлі, "Каннибалдық Апокалипсис" (1980) фильміндегі Вьетнам соғысы ардагерінің рөлі бар – оның құнды емес досы оны шаққандықтан, жылдар өткен соң ол да солай етуге ұмтыла бастайды; "Жоғалған ғаламның тұтқындары" фильміндегі балама әлемнің соғыс басшысы және Вес Крейвеннің "Эльм-стриттегі қорқыныш" (1984) фильміндегі басты кейіпкердің (Нэнси Томпсонның) әкесінің рөлі. Ол "Эльм-стриттегі қорқыныш 3: Түс жауынгерлері" (1987) және Вес Крейвеннің "Жаңа қорқыныш" (1994) фильмдерінде де осы рөлді қайта ойнады, екі рөлде өзін-өзі сомдады. Ол 1987 жылы Деннис Коул мен Энтони Франсиозаның қатысуымен түсірілген "Зомбилердің өлім үйі" атты қорқынышты фильммен режиссерлік дебютін жасады. Filmink жазды: "Оның буынындағы басқа актерлердің көптегенінің осындай жарқын тәжірибесі жоқ" қорқынышты фильмдерде. "Неге ол осындай көп фильмде ойнады? Менің ойымша, біріншіден, ол келісім берді – ол мақтанқор емес еді. Ол экранда жақсы полицей рөлін ойнады, ал қорқынышты фильмдерде полицей рөліне әрқашан орын бар. Ол сондай-ақ қорқынышты көріне алатындықтан, тамаша алдаушы/жамандық жасады."
Кейінгі мансап
Кейінгі жылдары Саксон көбінесе тәуелсіз фильмдерде және бірнеше телесериалдарда ойнады. Ол "Grave Danger" атты CSI: Crime Scene Investigation сериалының бесінші маусымының финалында ерекше қонақ рөлінде пайда болды, бұл эпизодты "From Dusk till Dawn" сценарийін жазған және оның жұлдызы Квентин Тарантино түсірген. Саксон осы эпизодта тағы бір культтік фильм жұлдызы Эндрю Прайнмен бірге ойнады. Ол сондай-ақ "Masters of Horror" антологиялық қорқыныш сериалының ("Pelts") эпизодында ойнады, бұл оны "Tenebrae" режиссері Дарио Аржентомен қайтадан кездестірді. Саксон қорқыныш және культ фильмдерінің фестивальдеріне, соның ішінде 2010 жылғы 21 мамырда Лос-Анджелесте өткен Creation Entertainment – Weekend of Horrors 2010 фестиваліне тұрақты қатысушы болды. Оның соңғы актерлік жұмысы "Маған Ланс Хенриксеннің басын әкеліңіз" фильміндегі рөлі болды, ол қайтыс болған кезде постпродакшнде еді.
Жеке өмір
Джон Саксон үш рет үйленген. Оның бірінші әйелі Мэри Энн Саксон болды, ол сценарист және теледидарда дамыту режиссері. Оның екінші әйелі Элизабет (Филипс) Саксон – бұрынғы инвестициялық банкир, әуе компанияларының кәсіби одақтарымен келіссөз жүргізуші және психолог. Джон Саксонның үшінші және соңғы әйелі Глория (Поттс) Мартель Саксон, модель және косметолог. Мэри Энн Саксоннан Антонио есімді ұлы болды. Ол демократ болған. Саксон Хидетака Нишиямадан шотокан каратэсін оқып, қара белбеуге ие болды, сонымен қатар дзюдода да жақсы білген.
Өлім
Саксон пневмонияның салдарынан 2020 жылдың 25 шілдесінде 83 жасында Теннесси штатының Мурфрисборо қаласында, Нэшвилл қаласының маңында қайтыс болды. Ол Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы Лейк-Вью зиратына, бұрынғы әріптесі Брюс Лидің қабіріне жақын жерленді.
Фильм
1954 ж. Атауы Роль Ескертулер 1954 ж. Осыған сенімді бол Парктегі дауды қарап тұрған бала Аталмаған рөл Жұлдыз туған кинопремьерасы Ушер 1955 ж. Қашқын Винс Померой 1956 ж. Сақтандырылмаған сәт Леонард Беннетт Рок, сұлу бебе Джимми Дейли 1957 ж. Жазғы махаббат Джимми Дейли 1958 ж. Осы бақытты сезім Билл Тремейн Тәнті дебютант Дэвид Парксон Тынышсыз жылдар Уилл Хендерсон 1959 ж. Қатты соққы жаса Мигель Антонио Энрико Франсиско Эстрада Үлкен балықшы ханзада Вольди 1960 ж. Кешірілмейтін Джонни Португалия Қара портрет Блейк Ричардс Тоналмалылар Рондо 1961 ж. Тозақтан келген жасақ Сеймур Керн Соғыс іздеуі Жеке Рэймонд Эндо Хоббс мырза демалысқа шығады Байрон Грант Агостино Ренцо 1963 ж. Тым көп білетін қыз Доктор Марселло Басси Кардинал Бенни Рампелл 1964 ж. Үңгір Жеке Джо Крэмер 1965 ж. Жорық жасаушылар Капитан Кермит Даулинг Түн шақырушысы Доктор Джек Костейн 1966 ж. Қан патшайымы Аллан Бреннер Аппалуза Чуй Медина 1968 ж. Тек жалғыз үшін Брет Хендли Бір доллар артық Клей Уотсон 1969 ж. Оқшаушының өлімі Лу Тринидад 1971 ж. Мырза Кингстрит соғысы Джим Кингстрит 1972 ж. Джо Кидд Луис Чама Сүйіктіге сүйіс Гаспаре Ардиццоне 1973 ж. Ен, дракон Ропер 1974 ж. Қара Рождество Лейтенант Кен Фуллер Жер планетасы Дилан Хант 1975 ж. Металл 'Штайн' Мариано Бельтран Митчелл Уолтер Дини 1976 ж. Швейцариялық құпия Роберт Хейс Құрдымды көлеңкелер бос бөлмеде сержант Нед Мэттьюс Зорлықпен Наполи Франческо Капуано Марк қайтадан шабуылдайды Инспектор Альтман Арнайы полицей әрекетте Жан Альбертелли Қайырымды комиссар Жаковэлла 1977 ж. Циник, егеуқыр және жұдырық Фрэнк Ди Маджо Айқөлденең округ экспресі Дж. Б. Джонсон Үш акша және жоғары сыныпты әйел Белгісіз Аяқталмаған 1978 ж. Аралар Джон Норман Шалимар полковник Колумб 1979 ж. Жылдам компания Фил Адамсон Жұдырық Сэм Келлог Электр аттысы Хант Сирс 1980 ж. Жаманнан тыс Ларри Эндрюс Кеннибал апокалипсисі Норман Хоппер Жұлдыздардан тыс шайқас Садор Қорқынышпен қашу Капитан Муньос 1981 ж. Қанды жағажай Капитан Пирсон 1982 ж. Дұрыс емес дұрыс Гомер Хаббард Бір артық Уна ди троппо Серджо Пуччини, нотариус Екі құйрықты шаян Артур Барнард Тенебрае Питер Буллмер Ықылас Джо Хейл 1983 ж. Жоғалған ғаламшардың тұтқындары Клил Үлкен ұпай Дэвис 1984 ж. Елм көшесіндегі қорқыныш Лейтенант Дональд Томпсон 1985 ж. Қызу қызығушылық Спорт редакторы 1986 ж. Темір қолдар Фрэнсис Тернер 1987 ж. Елм көшесіндегі қорқыныш 3: Арман жауынгерлері Дональд Томпсон Таңғы ас үйі Тосамах Өлім үйі Полковник Гордон Бургесс Сондай-ақ режиссер 1988 ж. Түнгі жағажай Страйхер 1989 ж. Менің анам қасқырға айналды Гарри Тропен Қылмыстық әрекет Герб Тамплин 1990 ж. Дүмпуі Оливер Куинн Соңғы самурай Харун Аль Хаким Соңғы одақ Аруақ Жеңілдік шегінен өту Джек Каган Қанды құтқару Клиффорд Эванс 1991 ж. Келу Агент Миллс 1992 ж. Ең жоғары күш Капитан Фуллер Тозақ шебері Профессор Джонс Шыңғыс хан Чиледу Аяқталмаған 1993 ж. Бөбек қуыршақтардың кісі өлтіруі Джон Маглия Қашуға жол жоқ Джеймс Митчелл Аюлардың Жонатан Фред Гудвин 1994 ж. Беверли-Хиллз полициясы III Оррин Сандерсон Кісі өлтіруге құмарлық Доктор Сакс Уэс Крейвеннің жаңа қорқынышы Өзі / Дональд Томпсон Жақтау II: Жамылу Чарльз Сираж 1996 ж. Күн батқанға дейін FBI Агенті Стенли Чейз Камео 1997 ж. Ішкі кісі өлтірушілер Детектив Льюис Ланселот: Уақыттың сақшысы Волвенкрофт 1998 ж. Кешқайтарлар Мырза Фостер Джозефтің сыйы Жакоб Келлер 1999 ж. Қылмыстық саналар Антонио ДиПаоло кіші 2001 ж. Соңғы төлемақы Полиция бастығы Джордж Морено Түн сыныбы Мерфи 2002 ж. Уақыттан тыс Джеймс Дарабонт 2003 ж. Үйге жол Майкл Кертис 2006 ж. Ықылас жүрек Ричард Том Құлаған күлдер Лео Сегмент: "Стэнлидің қатыны" 2008 ж. Құдайдың құлақтары Ли Робинсон 2009 ж. Ескі иттер Пол Мерси адамы Әке МакМюррей 2010 ж. Шыңғыс хан: Өмір тарихы Чиледу 2010 ж. Лэнс Генриксеннің басын әкел Джон 2014 ж. Роджер Белгісіз Короткометражка 2015 ж. Дентрос Джордж Дентрос 2017 ж. Қосымша Виктор Валлиент