Кіріспе

Канадалық актер Раймонд Харт Мэйси (30 тамыз 1896 – 29 шілде 1983) – канадтық актер, өзінің күшті, сахналық дауысымен танымал. "Иллинойстағы Эйб Линкольн" (1940) фильміндегі басты рөлі үшін Мэйси "Оскар" сыйлығының "Ең үздік актер" номинациясына ие болды. Ол Линкольн рөлін телеарнада және "Батыс қалай жеңілді" (1962) фильмінде қайта ойнады. Оның басқа да белгілі рөлдері: NBC телесериалы "Доктор Кильдер" (1961–1966) фильмдеріндегі доктор Жиллеспи, "Санта-Фе жолы" (1940) және "Жеті ашулы адам" (1955) фильмдеріндегі Джон Браун, "Өмір мен өлім туралы" (1946) фильміндегі Абрахам Фарлан және "Арсен мен ескі кружево" (1944) фильміндегі Джонатан Брюстер.

Ерте өмір

Масси Онтарионың Торонто қаласында туды. Оның анасы – американдық Анна Винсент, ал әкесі – Масси Харрис трактор компаниясының бай серіктесі Честер Дэниел Масси. Ол кәсіпкер Харт Массидің немересі және компанияның негізін қалаушы Дэниел Массидің шөбересі болды. Масси әулетінің бұл тармағы 1812 жылғы соғыстан бірнеше жыл бұрын Жаңа Англиядан Канадаға көшіп келген, ал олардың ата-бабалары 1630 жылдары Англиядан Массачусетс колониясына қоныс аударған. Ол Торонтодағы Жоғарғы Канада колледжінде екі жыл орта мектепте білім алды, содан кейін Онтарионың Оквил қаласындағы Appleby колледжіне ауысты. Сонымен қатар, ол Торонто университетінде бірнеше курстарды тыңдап, Каппа Альфа қоғамының белсенді мүшесі болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Масси Канада армиясына қосылды және Батыс майданында Канада артиллериясының Корольдік полкінде қызмет етті. 1916 жылы Монт-Соррел шайқасында Бельгиядағы Зильбекеде жараланғаннан кейін лейтенант Масси Канадаға оралды және Йель университетінде американдық офицерлерге армиялық нұсқаушы болып жұмыс істеді. 1918 жылы ол қайтадан әскерге шақырылып, Ресей азамат соғысына одақтас елдердің араласуы кезінде Сібірге аттанған Канаданың Сібір экспедициялық күштеріне қосылды. Бас қолбасшының бұйрығымен, ол Владивосток қаласындағы одақтас әскерлердің көңіл-күйін көтеру үшін, қаралап жүзбен әзілші рөлін өзі сомдаған министрлік шоу труппасын ұйымдастырды. 1919 жылы үйіне оралғаннан кейін Оксфордтың Баллиол колледжін бітірді. Кейіннен ол отбасылық бизнесте жұмыс істеп, шаруашылық құралдарын сатты, бірақ оның қызығушылығы театрға ауды. Ол өзінің осы мансабын жалғастыруға қарсы болған отбасын көндірді.

Актерлік мансап

Ол алғаш рет 1922 жылы Лондон сахнасында Юджин О’Ниллдің «Зонада» пьесасында өнер көрсетті. Оның рөлге дайындығы соншалықты егжей-тегжейлі және мінекейлік болғандықтан, бір адам Масси Линкольн рөлін сомдағанда, оны кім өлтіргенше қанағаттанбайтынын айтқан. 1953 жылы Стивен Винсент Бенеттің «Джон Браунның денесі» пьесасын оқығанда, Масси Тайрон Пауэр мен Джудит Андерсонмен бірге баяндаудан бөлек, Джон Браун мен Линкольн рөлдерін де ойнады. Масси экранда канадалық рөлін тек бір рет, «49-шы параллель» (1941) фильмінде сомдады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Кэтрин Корнелл және басқа да жетекші актерлермен бірге Шоудың «Кандида» пьесасын қайта қойып, Армияның шұғыл қоры мен Әскери-теңіз күштеріне көмек көрсетті. Масси «Арсен және ескі кружка» фильмінде Джонатан Брюстер рөлін ойнады. Бұл кейіпкерді Борис Карлофф сахналық нұсқа үшін жасаған, ал пьеса мен фильмдегі қайта-қайта ойналатын әзіл – кейіпкердің Карлоффқа ұқсауы еді. Фильм 1944 жылы шықса да, түсірілімі 1941 жылы жүргізілді, сол кезде Карлофф Бродвейдегі пьесаға келісімшарт бойынша міндетті болғандықтан, түсірілімге қатыса алмады (оның әріптестері Жозефина Халл, Жан Адэр және Джон Александр сияқты). Масси мен Карлофф Джеймс Уэйлдің «Ескі қараңғы үй» (1932) фильмінде бұрыннан таныс еді. Масси америкалық азамат болғаннан кейін Голливудта жұмысын жалғастырды. Есте қаларлық кино рөлдерінің қатарында: Джоан Кроуфордтың күйеуі, оның Оскарға ұсынылған рөліндегі (1947) және «Фонтанхед» (1949) фильміндегі баспа магнаты Гейл Уайнанд, Патрисия Нил мен Гэри Купермен бірге. 1955 жылы ол «Едемнің шығысында» Джеймс Дин сомдаған Калдың әкесі Адам Траск және Ричард Давалос сомдаған Арон рөлінде ойнады. Масси 1950-1960 жылдары теледидарда кеңінен танылды. 1960 жылы ол NBC-нің «Riverboat» телесериалының «Түсі армандармен толы» атты эпизодында сэр Оливер Гарнет рөлінде ойнады. Масси 1961-1966 жылдардағы NBC-нің танымал «Доктор Кильдер» телесериалында доктор Гиллеспи рөлімен еске алынады, онда Ричард Чемберлен басты рөлді сомдады. Масси мен оның ұлы Дэниел «Каралеваның күзетшілері» (1961) фильмінде әке мен бала рөлін ойнады.

Жеке өмір

Мэйси үш рет үйленген. Марджери Фримантл 1921 жылдан 1929 жылға дейін (ажырасып кетті); олардың бір баласы болды, сәулетші Джеффри Масси. Адриан Алленмен 1929 жылдан 1939 жылға дейін (ажырасып кетті); Аллен Лондон мен Бродвейде сахнада ойнаған актриса болды. Олардың екі баласы актерлік жолға түсті: Анна Масси және Дэниел Масси. Дороти Уитнимен 1939 жылдан ол 1982 жылы қайтыс болғанға дейін бірге болды. Оның Адриан Алленмен болған даулы ажырасуы Рут Гордон мен Гарсон Каниннің «Адамның қабырғасы» (1949) фильмінің сценарийіне шабыт берді, онда Кэтрин Хепберн мен Спенсер Трейси түсті, және Масси сотта оны қорғаған адвокат Дороти Уитниге үйленді, ал оның бұрынғы әйелі Аллен қарсы тараптың адвокаты Уильям Дуайт Уитниге үйленді. Мэйсидің ағасы Винсент Масси Канаданың алғашқы туған генерал-губернаторы болды. Мэйси саясатқа да қатысты, 1964 жылы консервативті республикашыл президенттікке үміткер Барри Голдуотерді қолдаған телеарнада жарнама берді. Мэйси АҚШ президенті Линдон Б. Джонсонды Вьетнам соғысындағы «жеңіске жете алмайтын» стратегиясы үшін сынап, Голдуотердің шабуылға белсенді стратегия қолданатынын және соғысты жылдам жеңетінін айтты.

Өлім

1983 жылы 29 шілдеде Лос-Анджелесте өкпе қабынуынан көз жұмды, 87 жасқа толуына бір ай қалғанда. Оның еңбегі "Реймонд Масси" деген атпен белгілі коктейль арқылы да танылды.