Пол Муни: Американдық актер және комедия жазушысының өмірі мен шығармашылығы
Paul Muni
Пол Муни (1895-1967) – американдық актер, сахнада және кинода өнер көрсеткен. «Шрамды бет» фильмімен танымал, ролдерге дайындығымен көзге түсті. Актерлік шеберлігімен ерекшеленді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық сахна және кино актері (1895–1967)
комедия жазушысы және актер
American stage and film actor (1895–1967)
the comedy writer and actor
Пол Муни (шын аты Фредерик Мешилем Мейер Вайзенфрунд; 22 қыркүйек 1895 – 25 тамыз 1967) – Чикаго қаласынан шыққан американдық сахна және кино актері. Ол актерлік карьерасын идиш театрында бастады және 1930 жылдары Warner Bros. студиясының ең беделді актерлерінің бірі саналды, оған рөлдерін өзі таңдаудың сирек мүмкіндігі берілді. Муни көбінесе "Шалбалы бет" (1932) фильміндегі бас рөл сияқты күшті кейіпкерлерді ойнады және рөлдеріне қарқынды дайындалуымен белгілі болды, көбінесе нақты тұлғалардың мінез-құлқы мен ерекшеліктерін зерттеп, олардың бейнесіне енді. Ол сондай-ақ макияж техникасында өте шебер болды, бұл дағдыны актер болған ата-анасынан және Чикагодағы идиш театрындағы сахналық тәжірибесінен алған. 12 жасында 80 жастағы адамның рөлін сахнада ойнады, ал "Жеті жүз" фильмінде жеті түрлі кейіпкерді сомдады. Муни 22 фильмде ойнады және "Үздік актер" номинациясы бойынша бес рет "Оскар" сыйлығына ұсынылып, 1936 жылғы "Луи Пастердің өмірінен" фильміндегі рөлі үшін бұл сыйлықты жеңіп алды. Ол сонымен қатар көптеген Бродвей спектакльдерінде ойнады және 1955 жылғы "Желге мұра" спектакліндегі рөлі үшін "Тони" сыйлығының иегері атанды.
Paul Muni (born Frederich Meshilem Meier Weisenfreund; September 22, 1895 – August 25, 1967) was an American stage and film actor from Chicago. He started his acting career in the Yiddish theater and during the 1930s, he was considered one of the most prestigious actors at the Warner Bros. studio and was given the rare privilege of choosing his own parts. Muni often played powerful characters, such as the lead role in Scarface (1932), and was known for his intense preparation for his parts, often immersing himself in the study of the real characters' traits and mannerisms. He was also highly skilled in makeup techniques, a talent that he had learned from his parents, who were also actors, and from his early years on stage with the Yiddish theater in Chicago. At the age of 12, he played the stage role of an 80 year old man, and in the film Seven Faces, he played seven characters. Muni appeared in 22 films and was nominated for the Academy Award for Best Actor five times, winning the award for his role in the 1936 film The Story of Louis Pasteur. He also starred in numerous Broadway plays and won the Tony Award for Best Actor in a Play for his role in the 1955 production of Inherit the Wind.
Ерте өмір және мансап
Мунь 1895 жылы Галисияның Лемберг қаласында (қазіргі Львов, Украина) еврей отбасында Фредерик Мейер Вайзенфрунд ретінде дүниеге келді, ол кезде бұл аймақ Австрия-Венгрия империясының құрамында болған. Оның ивритше аты – Мешилем. Оның ата-анасы – Салли (туған Khaya Tsilke Fishler) және Филипп Вайзенфрунд. Ол алғашқы тілі ретінде идиш тілін үйренді. Жеті жасында ол отбасымен бірге 1902 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп, Чикаго қаласына қоныстанды. Бала кезінде оны «Муньи» деп атаған. Ол актерлік карьерасын Чикагодағы идиш театрында ата-анасымен бірге бастады, олардың екеуі де актер болған. Жасөспірім шағында ол макияж жасау өнерін меңгерді, бұл оған өте қарт кейіпкерлерді ойнауға мүмкіндік берді. Кино тарихшысы Роберт Осборн Муньнің макияж жасау дағдысының шығармашылығына толы екенін айтады, сондықтан көптеген рөлдерінде «оның сыртқы келбетін толығымен өзгертіп, оны ‘жаңа Лон Чейни’ деп атады». 12 жасында сахнадағы алғашқы рөлінде Мунь 80 жастағы ер адамды сомдады. Ол Морис Шварцпен тез арада танысып, оның Идиш өнер театрында өнер көрсетуіне қол қойды. 1925 жылғы «Нью-Йорк Таймс» газетінің мақаласында Сам Кастен мен Муньнің Халық театрындағы өнерлері жылдың идиш театры маусымының жарқын оқиғалары ретінде аталып, олар Людвиг Сацтан кейін екінші орынға ие болды деп сипатталды. Мунь 1926 жылы Бродвейде актерлік дебютін жасады. Оның алғашқы рөлі – Макс Сигель мен Милтон Герберт Гроппер жазған «Біз американдықтар» пьесасындағы қарт еврей рөлі. Ол алғаш рет ағылшын тілінде сахнаға шықты. 1921 жылы ол Бэлла Финкельге (8 ақпан 1898 – 1 қазан 1971) үйленді, ол идиш театрындағы актриса және Мойше Финкельдің қызы болды. Олар Мунь 1967 жылы қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді.
Muni was born in 1895 as Frederich Meier Weisenfreund to a Jewish family in Lemberg, Galicia, then Austro Hungarian Empire (now Lviv, Ukraine). His Hebrew name was Meshilem. His parents were Salli (born Khaya Tsilke Fishler) and Phillip Weisenfreund. He learned Yiddish as his first language. When he was seven, he emigrated with his family to the United States in 1902; they settled in Chicago. As a boy, he was known as "Moony". He started his acting career in the Yiddish theatre in Chicago with his parents, who were both actors. As a teenager, he developed skill in creating makeup, which enabled him to play much older characters. Film historian Robert Osborne notes that Muni's makeup skills were so creative that for most of his roles, "he transformed his appearance so completely, he was dubbed 'the new Lon Chaney.'" In his first stage role at the age of 12, Muni played the role of an 80 year old man. He was quickly recognized by Maurice Schwartz, who signed him to perform in his Yiddish Art Theater. A 1925 New York Times article mentioned Sam Kasten's and Muni's performances at the People's Theater among the highlights of the year's Yiddish theater season, describing them as second only to Ludwig Satz. Muni began acting on Broadway in 1926. His first role was that of an elderly Jewish man in the play We Americans, written by playwrights Max Siegel and Milton Herbert Gropper. It was the first time that he had acted in English. In 1921, he married Bella Finkel (February 8, 1898 – October 1, 1971), an actress in the Yiddish theatre and daughter of Moishe Finkel. They remained married until Muni's death in 1967.
Танымал мәдениетте
Ұлы депрессия кезінде өскен балалық шағы туралы "М*А*С*Х*" телехикаясының "Хоккей" атты эпизодында Хокэй Пирс былай дейді: "Сол кезде әркімнің жағдайы белгілі болды. Франклин Рузвельт үнемі президент болып тұрды, Джо Луис әрқашан чемпион атанды, ал Пол Муни барлық рөлдерді ойнады". Муни мен Джордж Рафт "Boardwalk Empire" телехикаясының бесінші маусымында Аль Капонемен "Scarface" фильмі туралы әңгімелесу үшін кездесетін кейіпкерлер ретінде пайда болды. Комедияшы және актер Пол Муни өзінің сахналық есімін, сондай-ақ бала кезіндегі лақап атын Муниден алған.
Referring to his childhood during the Great Depression, Hawkeye Pierce in the "Hawkeye" episode of the television series M*A*S*H* says: "You knew where you stood in those days. Franklin Roosevelt was always president, Joe Louis was always the champ, and Paul Muni played everybody." Muni and George Raft appeared as characters in the fifth season of Boardwalk Empire, meeting with Al Capone to discuss the film Scarface. Comedian and actor Paul Mooney took his stage name, which was also his childhood nickname, from Muni.