Кіріспе
Британдық биохимик Александр Робертус Тодд, Барон Тодд (2 қазан 1907 – 10 қаңтар 1997) – британдық биохимик, нуклеотидтердің, нуклеозидтердің және нуклеотидтік коферменттердің құрылымын және синтезін зерттегені үшін 1957 жылы Химия бойынша Нобель сыйлығына ие болған.
Alexander Robertus Todd, Baron Todd (2 October 1907 – 10 January 1997) was a British biochemist whose research on the structure and synthesis of nucleotides, nucleosides, and nucleotide coenzymes gained him the Nobel Prize for Chemistry in 1957.
Ерте өмір және білім
Тодд Глазгоның сыртқы аймағындағы Каткарт қаласында, Глазго метрополитенінің қызметкері Александр Тодд пен оның әйелі Джейн Лоуридің ұлы болып дүниеге келді. Ол Аллан Глен мектебінде білім алды және 1928 жылы Глазго университетін бакалавр дәрежесімен аяқтады. 1931 жылы Гёте университетінде (Франкфурт) өткен диссертациясымен, өт қышқылының химиясы бойынша доктор ғылымын қорғады. Тодд 1851 жылғы көрме үшін тағайындалған Корольдік комиссиядан 1851 жылғы зерттеу стипендиясын алды, содан кейін Оксфордтағы Ориел колледжінде оқып, 1933 жылы тағы бір докторлық дәрежесін алды.
Мансап
Тодд Листер институтында, Эдинбург университетінде (қызметкер, 1934–1936 жж.) және Лондон университетінде қызмет атқарды, онда ол биохимиядан оқырман болып тағайындалды. 1938 жылы Александр Тодд Калифорния технология институтында алты ай қонақ профессор болып жұмыс істеді, бірақ факультет ұсынған қызметтен кейін бас тартты. Тодд 1938 жылы Манчестер университетінің химия зертханасының директоры және Сер Сэмюэл Холл атындағы химия кафедрасының профессоры болды, онда ол нуклеозидтерді – нуклеин қышқылдарының (ДНК және РНК) құрылымдық бірліктерін құрайтын қосылыстарды зерттеуді бастады. 1944 жылы ол Кембридж университетінің 1702-ші химия кафедрасына тағайындалды және 1971 жылы зейнетке шыққанға дейін осы лауазымда қалды. 1949 жылы ол аденозин трифосфатын (АТФ) және флавин аденоин динуклеотидін (ФАД) синтездеді. Тодд 1948 жылғы күзде Чикаго университетінде және 1950 жылы Сидней университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1955 жылы ол В12 витаминінің құрылымын анықтауға көмектесті, бірақ түпкілікті формуласы мен нақты құрылымын Дороти Ходжкин және оның командасы анықтады. Кейіннен ол В1 және Е витаминдерінің құрылымын және синтезін, гүлдер мен жемістердің пигменттері болып табылатын антоцианиндерді (жәндіктерден – афидтер, қоңыздар), сондай-ақ марихуанада кездесетін алкалоидтарды зерттеді. 1952 жылдан 1964 жылға дейін ол Ұлыбритания үкіметінің ғылыми саясат жөніндегі кеңесші комитетінің төрағасы болды. Ол 1940 жылы канабидиолдан гидрогендеу арқылы H4 CBD және H2 CBD синтездеген алғашқы адам болып есептеледі. 1944 жылы Кембридждегі Христос колледжінің мүшесі болып сайланды және 1963 жылдан 1978 жылға дейін колледж магистрі болды. 1975 жылы ол Стратклайд университетінің канцлері, ал 1978–1986 жылдары Хатфилд политехникалық институтында қонақ профессор болып жұмыс істеді. Оның көптеген құрметтерінің ішінде, 40-тан астам құрметті дипломдары бар, ол 1942 жылы Корольдік қоғамның мүшесі, 1955 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі, 1957 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі және 1965 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1975 жылдан 1980 жылға дейін ол Корольдік қоғамның президенті болды және 1977 жылы Ардагерлік орденінің мүшесі атанды. 1981 жылы Тодд Дүниежүзілік мәдениет кеңесінің негісқалаушы мүшесі болды.
Жеке өмір және өлім
1937 жылы Тодд Нобель сыйлығының иегері сэр Генри Дейлдің қызы Элисон Сара Дейлге (1987 ж. қайтыс болды) үйленді. Олардың Александр Генри атты ұлы және Хелен Джин мен Хилари Элисон атты екі қызы болды. Тодд 1997 жылғы 10 қаңтарда Кембридж қаласында 89 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.
Құрметтер
Тодд 1948 жылы Нотр-Дам университетінде Ниуленд лекциялық оқытушысы, 1954 жылы Массачусетс технология институтында Артур Д. Литтл атындағы қонақ профессор, ал 1957 жылы Берклидегі Калифорния университетінде Хитчкок лекциялық оқытушысы болып танылды. 1954 жылы ол сэр Александр Тодд титулымен наградаланды және 1962 жылғы 16 сәуірде Кембридж графтығындағы Трампингтон бароны Тодд ретінде өмірлік пэр атанды. Оның есімі Кембридж университетінің химия факультетінде Корольдік химия қоғамы орнатқан көк тақта арқылы мәңгілендірілген.