Кіріспе

Жыл сайынғы ирланд музыкасы сайысы

Fleadh Cheoil, немесе ағылшын тілінде "музыка фестивалі" – бұл жыл сайын өткізілетін ирланд өнер фестивалі және Comhaltas Ceoltóirí Éireann (ирландша айтылуы: [ˈkoːl̪ˠt̪ˠəsˠ ˈcoːl̪ˠt̪ˠoːɾʲiː ˈeːɾʲən̪ˠ]), немесе CCÉ ұйымдастырған сайыс. CCÉ – коммерциялық емес ұйым, ол ирландтық дәстүрлі музыка мен биді отандық және халықаралық деңгейде насихаттауға, оқылуын және орындалуын қолдауға бағытталған. Ұйым бірнеше елде халықаралық филиалдарды ұстап тұрады. Әр жыл сайын Fleadh Cheoil фестивалін әртүрлі қала немесе ел қабылдайды, бұл жаңа музыканттар мен стильдермен танысуға, сондай-ақ барлық қатысушылар үшін жаңа репертуар ашуға мүмкіндік береді. Онжылдықтар бойы фестиваль ірі қалалар мен елді мекендерде, сондай-ақ Муллингар, Слайго және Тулламор сияқты шағын ауылдарда өтті. Бұл сайыс, әрине, шараның ең беделді және "нақты" бөлігі болып есептеледі. Ол парадпен, көптеген импровизацияланған джем-сессиялармен және әлемдік деңгейде танымал, бұрынғы All Ireland жеңімпаздары бар музыканттардың өнер көрсетулерімен бірге өткізіледі. Фестиваль және қаланың барлық жерінде спонтанды түрде өтетін қоғамдық музыка кештері Fleadh үшін көптеген адамдардың басты сүйіктісі болып табылады. Музыканттар көшелерде, пабтарда, мейрамханаларда немесе басқа да қоғамдық орындарда ойнайды. Fleadh Cheoil сайысына қатысушылар мен қонақтар бүкіл Ирландиядан, сондай-ақ көптеген Еуропа елдерінен, Ұлыбританиядан, АҚШ-тан, Канададан, Австралиядан, Жаңа Зеландиядан, Жапониядан және басқа да елдерден келеді. Жарыстың әртүрлі кезеңдері бар, олардың әрқайсысының талаптары мен деңгейі Fleadh-те өнер көрсету үшін қажетті жергілікті біліктіліктерге байланысты. Ирландияда Fleadh-ке апаратын округтік және провинциялық жарыстар өткізіледі. Жарыс жеке және дуэттік категорияларда, келесі жас топтары бойынша ұйымдастырылады: 12 жасқа дейін, 12–15 жас, 15–18 жас, 18 жастан асқандар (ересектер), 18 жасқа дейін, кез келген жас, 9 жасқа дейін, 9–11 жас, 11–13 жас, 13–15 жас, 15–18 жас (Cómhra үшін) және 35 жастан асқандар.

Ұлыбритания

1957 жылы құрылғаннан бері Ұлыбританиядағы Comhaltas аймақтық флеадханалар өткізеді, одан кейін All Britain Fleadh деп аталатын ұлттық флеад, немесе ирланд гаэль тілінде Fleadh Cheoil na Breataine – Барлық Ирландия флеадына іріктеу кезеңдері. Ұйымның қайырымдылық мәртебесі 2019 жылы Англия мен Уэльсте мойындалды, ал 2024 жылы Шотландияда қайырымдылық ұйымы ретінде тіркелді.

Америка

CCÉ Солтүстік Америка филиалдары екі аймақтық, Бүкіл Ирландияға іріктеу жарыстарын қадағалайды: Mid Atlantic Fleadh (АҚШ-тың шығыс жағалауының, сондай-ақ Канаданың шығысы мен Маритимдердің тұрғындары үшін) және Midwest Fleadh (Солтүстік Американың көп бөлігін қамтиды). Екінші жарыс Американың орталық-батыс аймағымен ғана шектелмейді, себебі ол тарихи тұрғыдан ірі ирланд халқы мен оларға байланысты музыкалық өнер орталықтары бар аймақтарға, мысалы Атланта, Кливленд, Чикаго, Детройт, Сан-Франциско және Сент-Луис қалаларына қызмет көрсетеді. Осы фестивальдердің кез келгенінде тиісті санатта жеңіске жеткендер, жүйедегі ең беделді деңгей – Бүкіл Ирландия Fleadh Cheoil-ге қатысуға үміткер бола алады.

Тарих

Ирландияның алғашқы ұлттық дәстүрлі музыка фестивалі 1951 жылы Муллингарда өтті. 1951 жылы қыркүйекте өткен алғашқы отырысында CCÉ «Fleadh Cheoil» деген атауды ұсынды, осымен дәстүрлі музыканың ұлы ұлттық фестивалін құруды көздеді. «Флид» фестивалі көптеген әртүрлі жерлерде өткізілді. Келесі жылдары қатысуға ниет білдіргендердің саны соншалықты өсті, округтік және провинциялық деңгейде іріктеу кезеңдерін ұйымдастыру қажет болды. Содан бері «Fleadh Nua» (жаңа «флид»), «Fleadh na Breataine» (Британ аралдарының «флиді») және Ұлыбританиядағы аймақтық «Fleadhanna», сондай-ақ АҚШ-тағы екі ірі «Fleadhanna» да CCÉ-нің жыл сайынғы шараларына айналды. «Fleadh Cheoil» фестивалінің бастапқы мақсаты – бәсеке арқылы ирландтық дәстүрлі музыканың стандарттарын орнату болды. «Флид» фестивалі негізінен бәсекелестік шара ретінде дамыды, бірақ оған көптеген концерттер, «céilíthe», шерулер және музыка кештері де кірді. Бүгінде, 55 жыл өткен соң, әр деңгейдегі «fleadhanna» (көпше түрі – «fleadh») осы дәстүрді сақтап келе жатқан мыңдаған музыканттар, әншілер мен бишілерге кездесу алаңы мен орын болды. Жыл сайын «Fleadhanna» фестиваліне 20 мыңға жуық өнерпаз қатысады. 2008 жылғы фестиваль Оффли округіндегі Тулламор қаласында өтті, оған шамамен 250 000 адам келді, бұл Ирландияның музыкалық және басқа да фестивальдардың арасында ең ірісі болды. 2014 және 2015 жылдары «Флид» фестивалі Слайго қаласында өтті. 2016 жылғы фестиваль Клэр округіндегі Эннис қаласында өтті, 14-22 тамыз аралығындағы тоғыз күн ішінде шамамен 400 000 адам келді. 2016 жылғы «Флид» фестиваліне Эннис маңындағы мектепте оқыған президент Майкл Д. Хиггинс та келді. 2016 жылы 10 000 музыкант қатысты, олардың 6 000-ы 180 Бүкіл Ирландиялық жарысқа қатысты. Эннис қаласында бір уақытта 80 000 келуші болғандықтан, шамамен 38 миллион евро жұмсалды. 28 концерт өтті, оның бесеуі қаладағы Тим Смит паркінде орналасқан 2000 орындық Шаннон әуежайында өтті. 2017 жылғы «Fleadh Cheoil» фестивалі 13-21 тамыз аралығында Эннис қаласына қайта оралды. 2017 жылғы фестивальді Майкл Флэтли ашты, оған 450 000-нан астам адам қатысты, ең көп адам сенбі күні келді. Бүгінгі күнге дейін ең ірі «флид» фестивалі 2023 жылы Муллингарда өтті, оған 600 000-нан астам адам келді деп есептеледі. 2018 жылғы «Fleadh Cheoil» фестивалі Дрогеда қаласында өтті және Муллингардан бұрын рекордты ұстады.

Қолдану

Fleadh Cheoil na hÉireann-ге қонақжайлық танытқысы келетін қалалар Ardchomhairle an Chomaltais – CCÉ-нің ең жоғары комитетіне бірнеше өтініш беруі керек. Ardchomhairle-нің белгілі бір мүшелері кейін өтініш білдірген қалаларды және жарыс алаңдары ретінде ұсынылған жерлерді тексеріп, әдетте қыркүйек айында, алдыңғы флидтен бірнеше апта өткен соң соңғы шешімге келеді. Қала флидті өткізуге таңдалғаннан кейін, ол екі жыл қатарынан фестиваль өткізуге міндеттенеді. Дегенмен, Comhaltas нашар орындар, ұйымдастыру мәселелері сияқты мәселелер қаланың алғашқы жылында байқалса, екінші жылға флидті өткізу құқығынан қаланың айырылуына құқылы. 2011 жылдың 10 қыркүйегінде 2012 жылғы Бүкіл Ирландия Fleadh Cheoil үшінші жыл қатарынан Каван округіндегі Каван қаласына берілді. 2012 жылғы фестивальге өтініш білдірген басқа қалалар – Клэр округіндегі Эннис және Слайго округіндегі Слайго қалалары. 2013 жылы Fleadh Солтүстік Ирландияда алғаш рет Дерри қаласында өтті. Fleadh-ты Дерриде өткізудің басты себептерінің бірі – қаланың 2013 жылы Ұлыбританияның мәдениет астанасы атағын алғандығы. 2014 жылы Fleadh Cheoil 2014 және 2015 жылдары Слайго қаласында өткізілетіні расталды. Энис 2016 және 2017 жылдың тамызында, ал Дрогеда 2018 және 2019 жылдары флидке қонақжайлық танытты. Муллингар 2020 және 2021 жылдарға (Ирландиядағы COVID-19 пандемиясы салдарынан жойылды) үйірленуші қала ретінде жоспарланған. 2021 жылы Слайгода онлайн "FleadhFest" өтті. 2023 жылғы Бүкіл Ирландия Fleadh 6 тамыздан 14 тамызға дейін Муллингарда екінші жыл қатарынан өтеді; Белфаст және Уэксфорд 2023 жылы іс-шараға үйірлену үшін сәтсіз өтініш білдірді.