Джон Балл: Саяхатшы, табиғатты зерттеуші және саяси қайраткер
John Ball (naturalist)
Джон Балл (1818-1889): Ирланд саяхатшысы, табиғатты зерттеуші және Альпі тауларына саяхаттар жасаған британ саяхатшысы. Ботаника, мұздықтар туралы зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саясаткер, табиғатты зерттеуші және Альпі тауларын аралаған саяхатшы. (1818–1889)
British politician, naturalist and Alpine traveller. (1818–1889)
Джон Болл (20 тамыз 1818 – 21 қазан 1889) – ирландтық саясаткер, табиғатты зерттеуші және Альпі тауларын аралаған саяхатшы.
John Ball (20 August 1818 – 21 October 1889) was an Irish politician, naturalist and Alpine traveller.
Өмірбаян және білім
Болл Дублинде туған, Николас Боллдың (Ирландияның жалпы сот судьясы) және оның әйелі Джейн Шерлоктың үлкен ұлы. Ол Бирмингемге жақын орналасқан Оскотт колледжінде және Кембридж университетінің Крайст колледжінде білім алған, онда ол 41-ші Вранглер атанды, бірақ католик болғандықтан бакалавр (BA) дәрежесін алуға мүмкіндік болмады. Ол жас кезінде табиғи ғылымдарға, әсіресе ботаникаға қызығушылық танытты; Кембриджді бітіргеннен кейін Швейцарияда және Еуропа мен Солтүстік Африканың басқа аймақтарында саяхаттап, өзінің сүйікті салаларын зерттеді және ботаника мен швейцар мұздықтары туралы ғылыми журналдарға мақалалар жариялады.
Ball was born in Dublin, the eldest son of Nicholas Ball, judge of the Court of Common Pleas (Ireland) and his wife Jane Sherlock. He was educated at Oscott College near Birmingham, and at Christ's College, Cambridge, where he was 41st Wrangler but as a Roman Catholic could not be admitted to a BA degree. He showed in his early years a taste for natural science, particularly botany; and after leaving Cambridge he travelled in Switzerland and elsewhere in Europe and North Africa, studying his favourite pursuits, and contributing papers on botany and the Swiss glaciers to scientific periodicals.
Саяси мансап
1846 жылы Болл кедейлер заңы жөніндегі көмекші комиссар болып тағайындалды, бірақ 1847 жылы отставкаға кетті, ал 1848 жылы Слайго округінен парламентке үміткер ретінде сәтті болмады. 1849 жылы ол екінші кедейлер заңы комиссары болып тағайындалды, бірақ 1852 жылы отставкаға кетіп, Виг партиясының мүддесін қорғай отырып, Карлоу округінен сайлауға сәтті қатысты. 1854 жылы Ресеймен соғысқа түсу туралы жақсы хабардар топтарда күмән туған кезде, халықтың пікірі Болл арқылы білдірілді, ол үкіметке Қырым соғысының себептері зор, биік және құрметті екеніне сендірді: «цивилизациялық қоғамда құқық пен әділдік принциптерін сақтау». Британдық Парламентте ол өзінің қабілеттерімен Лорд Палмерстонның назарын аударды және 1855 жылы Колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болып тағайындалды, бұл қызметті ол екі жыл бойы атқарды. Колониялық кеңседе ол табиғи ғылымды дамытуға үлкен үлес қосты, әсіресе Канададағы Паллизер экспедициясын жабдықтау (оның еңбегі үшін Канаданың Роки тауларындағы Балл Range оның құрметіне аталды) және Уильям Джексон Хукердің колониялық флора туралы жүйелі білім алуға жасаған тырыстарына көмектесті.
In 1846 Ball was made an assistant poor law commissioner, but resigned in 1847, and in 1848 stood unsuccessfully as a parliamentary candidate for Sligo. In 1849 he was appointed second poor law commissioner, but resigned in 1852 and successfully contested the County Carlow constituency in the Whig interest. In 1854, while grave doubts were raised in well informed quarters about entering a war with Russia, the voice of the people found expression in Ball who assured the government that justification of the Crimean war was vast, high and noble: 'the maintenance in civilised society of the principles of right and justice'. In the British House of Commons he attracted Lord Palmerston's attention by his abilities, and in 1855 was made Under Secretary of State for the Colonies, a post which he held for two years. At the colonial office he had great influence in furthering the cause of natural science, particularly in connection with equipment of the Palliser Expedition in Canada (for his efforts, the Ball Range in the Canadian Rockies was named after him), and with William Jackson Hooker's efforts to obtain a systematic knowledge of the colonial floras.
Альпинист
1858 жылы Балл Лимерик округінен сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады, содан кейін саясаттан қол үзді және өзін табиғаттануға арнады. Ол Альпинистер клубының (1857 жылы құрылған) алғашқы президенті болды, және оның альпинист ретіндегі еңбегі үшін оны еске алады. Оның кеңінен танымал Альпілік нұсқаулығы (Лондон, 1863–1868) – көптеген шағылысулар мен саяхаттардың, сондай-ақ мұқият байқаулардың нәтижесі, бұл туралы ашық және көбінесе қызықты стильде жазылған. Оның жетістіктерінің арасында, ол Доломит тауларының маңызды шыңына (1857 жылы Монте-Пелмо) алғаш көтерілген. Ол сонымен қатар Мароккоға (1871) және Оңтүстік Америкаға (1882) саяхаттап, ғылыми құндылығы жоғары деп танылған кітаптарында өз байқауларын қалдырды.
In 1858 Ball stood for County Limerick, but was defeated, and he then gave up politics and devoted himself to natural history. He was the first president of the Alpine Club (founded 1857), and it is for his work as an alpinist that he is chiefly remembered. His well known Alpine Guide (London, 1863–1868) was the result of innumerable climbs and journeys and of careful observation recorded in a clear and often entertaining style. Among his accomplishments, he was the first to climb a major Dolomites peak (Monte Pelmo in 1857). He also travelled in Morocco (1871) and South America (1882), and recorded his observations in books which were recognised as having scientific value.
Жеке өмір
Оның әйелі итальяндық табиғатты зерттеуші Альберто Паролинидің қызы Элиса Паролини болды. Болл 1889 жылғы қазан айында Лондонда 71 жасында қайтыс болды.
His wife was Elisa Parolini, daughter of the Italian naturalist Alberto Parolini. Ball died in London in October 1889, aged 71.