Стрейншем Мастер: Британдық Ост-Индия компаниясының әкімшісі және Мадрас реформаторы
Streynsham Master
Сэр Стрейншем Мастер (1640-1724): британдық әкімші, Ост-Индия компаниясының пионері. Мадрас үкіметінде реформалар жасады, сатиді тыйымсалды, ағылшын тілін мемлекеттік тіл деп белгіледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мадрастағы британдық отарлық әкімші (1640–1724)
British colonial administrator in Madras (1640–1724)
Сэр Стрейншам Мастер (28 қазан 1640 – 28 сәуір 1724) – ағылшын отарлық әкімшісі, 17 ғасырдағы Англия Шығыс Үндістан компаниясының алғашқы қадамдарының бірін жасаған тұлға. Ол 1678 жылдың 27 қаңтарынан 1681 жылдың 3 шілдесіне дейін Мадрас агенті қызметін атқарды және Мадрас үкіметінде алғашқы әкімшілік реформаларды енгізгенімен белгілі. Ол 1680 жылы сатиді тыйым салып, индус әйелінің күйеуінен кейін өртелуіне қатысты амалға тоқтама жасады, бұл сатиге қатысты алғашқы ресми британдық шара болды. Ол Мадрас президенттігінде португал, тамил және малаялам тілдерін ығыстырып, ағылшын тілін жалғыз ресми тіл және сот тілі етіп белгіледі. Англияға оралғаннан кейін, 1692 жылы Коднор қамалының иелігін сатып алып, өмірінің соңына дейін Дербишир мен Лондон арасында уақытын бөліп өтті.
Sir Streynsham Master (28 October 1640 – 28 April 1724) was an English colonial administrator who was one of the 17th century pioneers of the English East India Company. He served as the Agent of Madras from 27 January 1678 to 3 July 1681, and is credited with having introduced the first administrative reforms in the Madras Government. He banned sati and prohibited the burning of a Hindu widow in 1680 in what is the first official British response to sati. He made English the sole official language and language of court in the Madras Presidency, replacing the
Portuguese, Tamil and Malayalam languages. Returning to England, in 1692 he bought the Codnor Castle estate and for the rest of his life divided his time between Derbyshire and London.
Ерте мансап
Стрейншам Мастер өзінің алғашқы күндерінен бастап Шығыс Үндістан компаниясында (EIC) еңбекті мансапқа ие болды. Ол компания президенті Джеральд Аунжиердің Бомбейге, жаңа колонияға сапары кезінде компанияның Сураттағы зауытының (сауда бекетінің) басқарушысы қызметін атқарды. Аунжиер қайтып келгеннен кейін Мастер біраз уақыт EIC кеңесінің мүшесі болып қызмет етті. 1670 жылы ол маратхаларға қарсы Сураттағы компаниясын сәтті қорғауға ағылшындарды жетектеді. 1676 жылы, тіпті сол кездегі агент сэр Уильям Лэнгхорн қызметтен алынбас бұрын, Мастер төтенше жағдай туғанда Мадрастың келесі агенті ретінде алдын ала тағайындалды. Осы уақыт аралығында Лэнгхорнның өкілеттігі біткенше Мастер компанияның Масулипатнамдағы зауытының агенті болып қызмет етті, содан кейін Бенгалияға жіберілді, онда оған Хугли өзеніндегі зауыттар үшін жаңа әкімшілік жүйені енгізу міндеті тапсырылды; соңында оны Форт-Сент-Джорджке EIC кеңесінің екінші мүшесі ретінде қызметке жіберді.
Streynsham Master had a distinguished career in the East India Company (EIC) right from his early days. He served as the Acting President of the company's factory (trading post) at Surat during the visit of the factory's President Gerald Aungier to the new colony at Bombay. After the return of Aungier, Master served for some time as a member of the EIC Council. In 1670 he led the English in the successful defence of his company in Surat against the Marathas. In 1676, even before the then Agent Sir William Langhorne's removal from power, Master was nominated in advance as the next Agent of Madras in the case of emergency. In the meantime, until the end of Langhorne's tenure, Master served for a time as the Agent of the company's factory at Masulipatnam and then Bengal, where he was tasked with introducing a new administrative system for the factories on the Hooghly River; lastly he was sent back to Fort St. George to take office as the second member of the EIC Council.
Шиваджидің жорығы
1678 жылдың тамызында Маратха императоры Шиваджи Пунамаллиді басып алу үшін 1500 атты әскер жіберді. Маратха әскері Канчипурамның жанында орналасқанда, компанияның тыңшылары арқылы Форт-Сент-Джордж кеңесіне Маратхалар Мадрас, Садрас және Пуликатқа жорық жасау ниетінде екені хабарланды. Бірақ, бұл ақпарат нақты емес болып шықты, себебі Маратха әскері Пунамаллиді қоршаудан кейін келген жеріне, солтүстікке қайтып кетті.
In August 1678, the Maratha Emperor Shivaji sent an army of 1,500 horse to capture Poonamallee. While the Maratha army camped near Kanchipuram, news reached the Council at Fort St George by means of the company's spies that the Marathas intended to proceed upon Madras, Sadras and Pulicat. However, the information proved to be false as the Maratha troops immediately returned to the north from whence they came after the siege of Poonamallee.
Қасиетті Мария шіркеуінің іргетасы
Мадрастағы ең көне англикан шіркеуі – Сент-Мария шіркеуінің іргетасы Стрейншам Мастердің басшылығымен салынды. Шіркеудің іргетасы 1678 жылғы Әйелдер күнінде қаланды. Шіркеудің құрылысы екі жарым жылда аяқталып, 1680 жылғы 28 қазанда ашылды.
The foundations of St Mary's church, the oldest Anglican church in Madras, were laid during the Agency of Streynsham Master. The foundation of the church was laid on Lady Day, 1678. The construction of the church was completed in two and a half years and it opened on 28 October 1680.
Лингаппа Найк талаптары
1678 жылдың тамызында Пуннамаллидің наикі Лингпа Наик, Ост-Инд компаниясынан (ОИК) үлкен сома ақша талап етті. Компанияның саудагері Каси Веранна (Каса Верона) бас тартты және оған қатаң жауап жолдады. Бір айдан кейін Лингпа, Каси Вераннаға оның әйелінің қайтысына байланысты көңіл айту үшін барды. Осыған Каси Веранна өте мақтанды жауап беріп, Наик ашуға толы болды. 1680 жылы Каси Веранна қайтыс болғанда, Лингпа Мадрас поселенісін компаниядан алу үшін Шакил Ахмед есімді хавильдарды жіберді. Ол дереу компания әскерлерімен тұтқындалып, шекараға қуылды. Англиялықтардың осы әрекетінен кейін Лингпа Мадрасты қоршап алды және поселеніске тауарлар мен жабдықтамалардың кіруін тоқтатты. Ол англиялықтардан эмбаргоны жою үшін жыл сайын 2000 пагода төлеуді талап етті. Бір кезде жағдай соншалықты қиынға жетті, тіпті Кеңес директорлары компанияның фабрикасын Гингиге көшіруді де қарастырды. Тамақ пен отын табу мүмкін болмады, халық аштықтан зардап шекті. 1681 жылдың 9 сәуірінде лейтенант Ричардсон, компанияның елу әскерімен Гингиге жіберілді. Ричардсон Хандур ауылына жетіп, қаланы қоршады. Түн ортасында Ричардсон қаланы басып алып, Полигарды ығыстырды. Қажетті азық-түлік жиналып, Мадрасқа қайтарылды. 1681 жылдың 3 шілдесінде Стреншам Мастер Мадрас агенті қызметінен Уильям Гайфордпен ауыстырылды.
In August 1678 Lingappa Naik, the Naik of Poonamallee, demanded a large sum of money from the EIC. The company's merchant, Kasi Veeranna (Casa Verona), declined and sent him a harsh reply. A month later, when Lingappa visited Kasi Veeranna to express his condolences on the death of the former's wife, he asked the latter the reason why the Agent had not sent anyone to receive. To this Kasi Veeranna delivered an extremely arrogant reply which left the Naik fuming with anger. When Kasi Veeranna died in 1680, Lingappa sent a Havildar named Shakeel Ahmed to take over the settlement of Madras from the company. He was promptly arrested by the company's troops and dispatched across the frontier. Following this act by the English, Lingappa blockaded Madras and prevented goods and supplies from entering the settlement. He demanded that the English agree to pay him an annual tribute of 2,000 pagodas in order to lift the embargo. At one point of time, the situation became so serious that the Directors of the Council even contemplated the thought of moving the company's factory to Gingee. Neither food nor fuel could be obtained, and the inhabitants starved. On 9 April 1681 Lieutenant Richardson was sent with fifty of the company's troops to Gingee. Richardson reached the village of Khandur and besieged the town. At about midnight, Richardson took the town and drove away the Polygar. The required amount of provisions were obtained and transported back to Madras. On 3 July 1681 Streynsham Master was replaced with William Gyfford as the Agent of Madras.
Реформалар
Мадрастың халқы соншалықты көбейді ki, бұрынғы чоултри соттарын сақтап қалу қиын болып кетті. Сондықтан, 1678 жылы Форт-Сент-Джордж үкіметі агент пен кеңес мүшелерінен сот құрды. Үнді азаматтарының істерін қарау үшін екі ағылшын чоултри судьясы тағайындалды. Мастер көшедегі лас-қоқысты тазалайтын қоқыс жинаушының қызметін енгізгенімен белгілі. Қоқыс жинаушылар үй салығын және басқа да салықтарды жинауға да уәкілдік алды. Елді мекенді түнде күзету үшін күзетшілер тағайындалды. Таверналар, қонақүйлер, ойын-сауық орындары мен театрларға лицензия алу міндетті болды.
The population of Madras had increased to the point that it seemed difficult to retain the old Choultry courts. Hence, in 1678, the Government of Fort St George set up a judiciary with the Agent and the members of the council as judges. Two English Choultry judges were appointed to hear cases concerning their Indian subjects. Master is credited with having introduced the role of a scavenger who was required to remove the dirt and filth of the streets. Scavengers were also empowered to collect the house tax and other taxes. Watchmen were appointed to guard the settlement at night. Taverns, hotels, entertainment houses and theatres had to be licensed.
Отбасы
Ол Кенттегі Довер қаласының жанындағы Шығыс Лэнгдоннан шыққан Ричард Мастердің ұлы болды. Ол Чеширдегі Лим Холл иесі Ричард Легтің қызы Элизабетке үйленді, одан екі ұлы болды: Ньютон, Ланкашир округінің депутаты Лег Мастер және магистр Стрейншам Мастер, сондай-ақ қызы Энн. 1692 жылы ол Дербиширдегі Коднор замкінің иелігін сатып алды. 1712 жылы Дербиширдің жоғары шерифі қызметін атқарды. Мастер жұбайымен Дербиширдегі Морлидегі Стэнли Грейнджде тұрды. Оның сіңілісінің ұлы, ағасы Джеймс Мастердің ұлы – Корольдік теңіз күштерінің капитаны, оның аты да Стрейншам Мастер еді. Оның ұрпақтарының арасында адмирал сэр Николас Джон Стрейншам Хант және оның ұлы Джереми Хант бар, ол 2005 жылдан бері парламент депутаты, 2018-2019 жылдары Сыртқы істер министрі, 2019 жылы консерваторлар партиясының лидерлігіне үміткер, ал 2022 жылдан бері Қаржы министрі.
He was the son of Richard Master of East Langdon, near Dover, Kent. He married Elizabeth, daughter of Richard Legh of Lyme Hall, Cheshire with whom he had two sons, Legh Master, MP for Newton, Lancashire, and Rev. Streynsham Master, M. A., and a daughter, Anne. In 1692 he purchased the Codnor Castle estate in Derbyshire. He served as High Sheriff of Derbyshire in 1712. Master and his wife resided at Stanley Grange in Morley in Derbyshire. His nephew – the son of his elder brother, James Master – was a Royal Navy captain also named Streynsham Master. Among his descendants are Admiral Sir Nicholas John Streynsham Hunt and his son Jeremy Hunt, an MP since 2005, Foreign Secretary from 2018 to 2019, Conservative leadership candidate in 2019, and the Chancellor of the Exchequer since 2022.