Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық агроном (1845–1906)
Australian agronomist (1845–1906)
Уильям Джеймс Фаррер (3 сәуір 1845 – 16 сәуір 1906) – көрнекті ағылшын-австралиялық агроном және өсімдік шаруашылығына қатысты селекционер. Фаррер 1903 жылы таратылған "Федерация" бидай сортының авторы ретінде танымал. Оның жұмысы Австралияның ұлттық бидай өнімдерінің сапасы мен түлімін айтарлықтай арттырды, осылайша ол "Австралия бидай өнеркәсібінің әкесі" деген құрметті аталымға ие болды.
William James Farrer (3 April 184516 April 1906) was a leading English Australian agronomist and plant breeder. Farrer is best remembered as the originator of the "Federation" strain of wheat, distributed in 1903. His work resulted in significant improvements in both the quality and crop yields of Australia's national wheat harvest, a contribution for which he earned the title 'father of the Australian wheat industry'.
Алғашқы жылдар
Фаррер 1845 жылғы 3 сәуірде Англияның солтүстік-батысындағы (қазіргі Камбрия) Вестморленд округіндегі Докер қаласында дүниеге келген. Томас Фаррердің, жалға алған фермердің және оның әйелі Сара Уильямның ұлы Уильям Фаррер Лондонның Христос ауруханасында стипендияға іріктелді, онда ол математикадан алтын және күміс медальмен марапатталды, ал кейін Пемброк колледжінде стипендия алды. 1868 жылы Кембридж университетінің Пемброк колледжінде B.A. дәрежесін алғаннан кейін, Фаррер 1870 жылы Австралияға эмиграциялады. Туберкулезбен ауыратын Фаррер Австралияның құрғақ және жылы климатының өзінің денсаулығына қолайлы болады деп үміттенеді. Бастапқыда Фаррер Парраматтада достарымен бірге тұрды, бірақ кейін Дунтронда ұстаз болып жұмыс істеді. 1873 жылы ол «Шөп және қой шаруашылығы: Теориялық және ұсыныстар» атты мақаласын жариялады, онда түрлі топырақтардың шөптерге қолайлылығы және қой шаруашылығының ғылыми жағы қарастырылды. Джордж Кэмпбеллдің Дунтрондағы қой шаруашылығында ұстаз болып жұмыс істегеннен кейін, ол 1875 жылы жер өлшеуші болып біліктілік алды. Фаррер 1875 жылдан 1886 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының бидай өсіретін аудандарындағы Жер департаменті үшін жұмыс істеді. 1882 жылы Фаррер Квинбейян округінің парламент депутаты Леопольд Фэне де Салистің жалғыз қызы Генриетта Нинаға үйленді. Төрт жылдан кейін де Салис Нинаға ғана 97 гектар жерді сыйлады. «Ламбриг» (Фаррердің туған жерінің атымен аталған) фермасы, бұрын «Куппакумбалонг» шаруашылығының бір бөлігі болған, қазіргі Австралия астанасының аумағындағы Муррамбиджи өзенінің жанында, Тарваның жанында орналасқан. Фаррердің жүзімдік шаруашылығын құруға жасаған алғашқы әрекеттері топырақтың қолайсыздығына байланысты сәтсіз аяқталды, содан кейін ол бидай өсіруге көшті. Оның мақсаты – сапалы нан жасау еді. Ол өзін ғылыми бағбан деп есептеді.
Farrer was born on 3 April 1845 in the town of Docker, Westmorland in the English north west (now Cumbria). The son of Thomas Farrer, a tenant farmer, and his wife Sarah William, William Farrer was selected for a scholarship at Christ's Hospital, London where he was awarded a gold and silver medal for mathematics and soon earned a scholarship to Pembroke College where, after earning a B. A. at Pembroke College, Cambridge in 1868, Farrer emigrated to Australia in 1870. A sufferer of tuberculosis, Farrer hoped to find Australia's drier warmer climate more agreeable to his then delicate medical condition. Initially, Farrer lived with friends at Parramatta but was later employed as a tutor in Duntroon, In 1873 he published Grass and Sheep farming A Paper: Speculative and Suggestive which dealt with the suitability of various soils for grasses and the scientific side of sheep farming. After working as a tutor on George Campbell's sheep station at Duntroon, he qualified as a surveyor in 1875. Farrer worked for the Department of Lands in wheat growing districts of NSW from 1875 to 1886. In 1882 Farrer married Henrietta Nina, the only daughter of Leopold Fane de Salis, the then Member of Parliament for Queanbeyan, NSW. Four years later De Salis gifted to Nina alone, 97 hectares of land. A farm rather than a station "Lambrigg" (named for Farrer's home district), formerly part of "Cuppacumbalong"", was located on the Murrumbidgee River, near Tharwa in the present day Australian Capital Territory. Farrer's initial attempts at establishing a vineyard were thwarted as the soil proved unsuitable and he turned his attention to wheat cultivation. His goal was to produce a good loaf of bread. He would consider himself a scientific gardener.
Ламбригг эксперименттері
Бидай жапырақтарының тотық ауруы барлық колониялардағы бидайдың сапасына да, өнімділігіне де зор әсер етті. Фаррер өзінің ғылыми білімін бидайдың гибридтерін дамытуға жұмсады, бастапқыда тотыққа төзімді бидай сорттарын шығару үшін жасанды тозаңдану әдістерін қолданды. Ол бастапқыда тозаңды ауыстыру үшін шаштықтарды пайдаланды, бірақ кейін форцепс ала алғанда онымен алмастырды. 1935 жылы Федералдық үкімет Квинбейанда Фаррердің ескерткішін, ал 1938 жылы Ламбриггте тағы бір ескерткішін орнатты. Канберрадағы бір аудан мен бастауыш мектеп оның құрметіне аталды. Мектеп логотипі – бидай бағы, ал спорт үйлері оның ең белгілі бидай сорттарының аттарымен аталады. Австралия сайлау округіне оның есімі берілді, сондай-ақ Фаррер 1966 жылы шығарылған (қазір айналымнан алынған) Австралияның екі долларлық банкнотасының артқы жағында еске алынды. Оның құрметіне арнайы ауыл шаруашылығы жоғары мектебі (Farrer Memorial Agricultural High School, Tamworth NSW) аталды және осы саладағы білім беруді жалғастыруда. Монаш университетінде де оның құрметіне аталған жатақхана бар. Уильям Фаррер Вагга Ваггада Фаррер қонақ үйімен және Фаррер футбол лигасымен (австралиялық регби) есте қалады.
The Wheat leaf rust disease had a major impact on both the quality and yields of wheat harvests throughout the colonies. Farrer applied his scientific knowledge to developing wheat hybrids, initially applying cross pollination techniques to create rust immune strains of wheat. He readily improvised using hairpins to transfer pollen until he could obtain forceps. A statue of Farrer was erected in Queanbeyan by the Federal government in 1935 and another at Lambrigg in 1938. A suburb and a primary school in Canberra have been named in his honour. The school's logo is a wheat sheaf and the sports houses are named after his most famous types of wheat. An Australian electoral division has been named after him, and Farrer was also remembered on the reverse of the Australian two dollar banknote issued in 1966 (now withdrawn). A specialist agricultural high school (Farrer Memorial Agricultural High School, Tamworth NSW) was named in his honour and continues to provide specialist agricultural education. There is also a hall of residence at Monash University named in his honour. William Farrer is also remembered in Wagga Wagga with the Farrer Hotel and the Farrer Football League (Australian rules football).