Кіріспе

Бұрынғы Чехословакияда шығарылған үй компьютерлері

Didaktik – бұрынғы Чехословакиядағы Скалица қаласында Didaktik компаниясы шығарған Intel 8080 және Zilog Z80 процессорларының клондары негізінде жасалған 8 биттік үй компьютерлерінің сериясы. Алғашқыда компания мектептерге арналған PMD 85 стандатын қолдайтын машиналарды өндірді, кейіннен ZX Spectrum клондарымен үй нарығына көшті. Didaktik-тің даңқы 1990 жылдардың ортасында Atari және Amiga сияқты 16 биттік компьютерлердің бағасы төмендеген кезде азайды, жақын арада ПК-мен ығыстырылды. Didaktik компьютерлерін шығару 1994 жылы тоқтатылды.

Дидактикалық Альфа

Didaktik Alfa 1986 жылы PMD 85-тің "кәсіби деңгейдегі" клоны ретінде жасалды. Ол 2.048 МГц Intel 8080 процессоры, 48 КБ жедел жад, BASIC тілімен бірге 8 КБ ROM, PMD 85-пен салыстырғанда жақсырақ пернетақта, 288×256 ажыратымдылықта мониторға бейне шығару (теледидарға шығару мүмкіндігі жоқ) және төрт түс қолдану мүмкіндігімен жабдықталған. ROM-дағы кейбір өзгерістерге қарамастан, ол PMD 85-пен үйлесімді болды. Didaktik Alfa 1 – PMD 85 1-нің клоны, ал Didaktik Alfa 2 – PMD 85 2-нің клоны.

Дидактик Бета

Didaktik Beta – бұрынғы Didaktik Alfa-ның сәл жақсартылған нұсқасы болды, аппараттық жабдықтамы дерлік бірдей еді. Didaktik Alfa және Beta көбінесе мектептерде ескі ПМД 85 компьютерлерін алмастыру үшін қолданылды.

Дидактик Гама

Didaktik Gama – ZX Spectrum клоны, 80 КБ жадысы екі 32 КБ жад блогына бөлінген, ал бейне шығару үшін графикалық деректер сақталатын 16 КБ баяу жады бар, ал ROM-ның көлемі 16 КБ құрады. 8255 чипімен жабдықталған сыртқы интерфейс қосылды, ол центроникалық принтер және плоттер қосылымдарын, сондай-ақ Kempston джойстик портын қамтамасыз етті. Корпусы ZX Spectrum+ моделіне ұқсас, A5 форматындағы сұр немесе қара түсті қорап, артқы жағында жазық пластик пернетақта және қосылыстар орналасқан. Gama Ferranti компаниясы жасаған стандартты ULA чипін пайдаланды. ZX Spectrum 48K үшін жасалған барлық ойындар бұл компьютермен толыққандай үйлесімді болды. Деректерді сақтау үшін аудиокассета, ал монитор ретінде теледидар қолданылды. Жалпы, Gama-ны сатып алу өте қиын болды және бірнеше жылдық кезек тізімі болды. Didaktik Gama үш нұсқада шығарылды: біріншісі, Gama '87, бастапқы ZX Spectrum ROM-дағы кейбір қателерді жойды (осылайша кейбір бағдарламалық қамтамасымен үйлесімділікті бұзып) және BASIC-тен екінші 32 КБ жад блогын пайдалануды тиімсіз ететін өз қателерін енгізді. Gama '88 бастапқы ZX Spectrum қателерін үйлесімдірек түрде түзетті, сондай-ақ жадты ауыстыру қатесін жойды. Соңғы және ең үйлесімді модель – Gama '89. Компьютердің бағасы жоғары болғанмен, оны Чехословакия валютасымен, арнайы Tuzex дүкендерінен тыс, басқа шетелдік үй компьютерлерінен айырмашылығы, сатып алуға болады. Didaktik Gama компьютерлерін шығару 1992 жылы тоқтатылды.

Дидактика М

1990 жылы шыққан Didaktik M, Gama-дан арзан әрі қарапайым дизайнымен ерекшеленді. Корпусы заманауи, эргономикалық пішіндес және бөлек бағыт пернелерімен жабдықталған (дегенмен, пернетақтасының сапасы төмен болды). Жадының жалпы көлемі 64 КБ (16 КБ ROM және 48 КБ RAM) құрады, бұл Gama-мен салыстырғанда көңіл көншітпеді. Компьютер күрт қайта жаңартылды. Алғашқы ULA орнына ресейлік Angstrem компаниясының арнайы микросхемасы қолданылды, ол 4:3 пропорциялы тіктөртбұрыш емес, шаршы экранды қамтамасыз етті. Сонымен қатар, барлық RAM 64 КБ чиптер жиынтығымен іске асырылды, оның ішінде тек 48 КБ пайдаланылды. Видео контентіне қатысты жылдам және баяу жад арасында ешқандай айырмашылық болған жоқ. Жүйелік уақыт параметрлері бастапқы ZX Spectrum-нан өзгеше болды, бұл кейбір бағдарламалық құралдардың уақытқа тәуелді визуализация эффектілерін көрсетуіне кедергі келтірді. Джойстиктерді қосу үшін екі бөлек коннектор және принтер интерфейсі сияқты қосымша құрылғылар үшін бір коннектор болды. Didaktik-тің бұрынғы нұсқаларынан айырмашылығы, бұл коннекторлар өнімдік құқықтарымен қорғалған, Чехословакияда олармен үйлесімді перифериялық құрылғылар болған жоқ. Сондықтан пайдаланушылар өз қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін түрлі қолдан жасалған интерфейстерді жасауға және өндіруге мәжбүр болды. 1992 жылы D40 деп аталған 5,25 дюймдік дискеталық жетек енгізілді, ол "Снапшот" (күйде сақтау) батырмасымен жабдықталған, ол дискетадағы ағымдағы жад мазмұнын сақтады. Кейіннен осы жад суретін жүктеу және бағдарламаны бұрынғы күйінен жалғастыру мүмкін болды. D80 деп аталған 3,5 дюймдік дискеталық жетек те 1992 жылы Didaktik Kompakt-тың шығарылымымен бірге ұсынылды.

Дидактикалық жинақтау

1992 жылғы Didaktik Kompakt негізінен 3,5 дюймдік 720 КБ дискета жетегі және параллель принтер порты орнатылған Didaktik M болды.