Кіріспе
Acorn Electron (Acorn ішіндегі Elk лақап аты) – BBC Micro білім беру/үй компьютеріне арзан балама, сонымен қатар Acorn Computers Ltd компаниясымен әзірленген. Мақсаты – осы қымбат машинаның көптеген мүмкіндіктерін ZX Spectrum-мен бәсекеге қабілетті бағамен ұсыну болған. Оның коммерциялық өмірінде шамамен 200 000 – 250 000 машина сатылды. 1985 жылы Acorn өндірісті тоқтатқаннан кейін, Acorn негізін қалаушы Крис Карри Electron-ның рөлін «бастапқы бағаны мүмкіндігінше төмендету үшін Spectrum-пен бәсекелесу, бірақ ұзақ мерзімді кеңейтуге кедергі келтірмеу» деп атап өтті. Компоненттік шығындарды азайту және клондауды болдырмау үшін компания BBC Micro негізгі тақтасындағы 102 микросхеманы «шамамен 12-14 микросхемаға» дейін азайтты, олардың көпшілігі бір 2400 қақпалық логикалық массивке (ULA) біріктірілді. Карри осындай жоспарларды растап, машинаның түрі мен мүмкіндіктерін дәл сипаттап, «үлкен ULA» кез келген Рождество алдындағы шығарылымда «басым фактор» болатынын атап өтті. Жыл соңына қарай машина баспасөз құралдарында жарияланды. Алайда, ULA «негізгі өндіріске» дайын болмағандықтан, Electron-ның іске қосылуы көктемге дейін кейінге қалдырылды. 1983 жылдың маусымында жоспарланған наурыз айындағы шығарылымнан кейін, Electron-ның шығарылуы 1983 жылдың тамызындағы Acorn User Exhibition-ге қайта жоспарланды және машина іс-шарада іске қосылды. Компания Electron-ды Рождествоға дейін жеткізіп, 1984 жылдың ақпан айына дейін 100 000 дана сатады деп күткен. Бастапқы бағасы – £199 – жыл басындағы хабарламада көрсетілгеннен өзгеріссіз қалды, машинаның лақап аты Acorn ішіндегі «Elk» де алғаш рет жарияланды. Сарапшылардың пікірлері көбінесе оң болды, компьютердің физикалық дизайнына негізделген жағымды әсерлерден басталып, бір рецензент: «Electron әдемі жобаланған және салынған – BBC-мен салыстырғанда таң қалдырады. Оның дизайнерлік корпусы кофе үстелінде жақсы көрінеді» деді. Сондай-ақ, Electron пернетақтасы үшін де мақтау айтылды, ол арзан бағадағы әріптестерінің көпшілігінен жақсы деп саналды, тек VIC 20 ғана салыстырылатын болды. Бір сарапшы «телетекст экранының бағдарламалық эмуляциясы» болмауын «жалқаулық» деп санады, тіпті ол «өте баяу болып, көп жадты қажет ететінін» ескерді. Оның жылдамдығы тікелей бәсекелестерімен салыстырғанда қолайлы болса да, Electron BBC Micro-дан баяу болды, бір шолуда BBC Micro-ға арналған ойындар «жедел жылдамдықтың жартысынан да аз жылдамдықпен, олардың тартымдылығына елеулі әсер еткенін» атап өтті. Бұл қиындық BBC Micro-ның 8 биттік жад жүйесінің орнына 4 биттік жад жүйесінің қолданылуымен байланысты. Әр байтты алу үшін бір емес, екі рет жадқа кіру қажет болғандықтан, сонымен қатар видео аппараттық құрылғылармен де қатынау қажет болғандықтан, RAM-ді оқу немесе жазу BBC Micro-ға қарағанда әлдеқайда баяу болды. Рецензенттер сонымен қатар бір арналы дыбыстан көңілі қалды, «BBC стилі музыкасы» және оның «түрлі музыкалық аспаптарды еліктеуі» мүмкін емес екенін атап өтті, соңғысы дыбыс жүйесінің дыбыстардың амплитудасын өзгерте алмауына байланысты. Acorn-ның Electron-ға арналған мақсатты демографиялық тұрғыдан кейбір белгісіздіктерге қарамастан, кейбіреулер оның беріктігін ескере отырып, Electron-ның білім берудегі әлеуетін атап өтті, себебі ол BBC Micro бағдарламалық қамтамасыз етуімен және оның алдыңғысының қалыптасқан беделімен үйлесімді. Крис Карри «BBC Micro және Electron екеуіне де бағытталған шетелдегі үлкен серпіліс» туралы айтты. бірақ бұл модель ешқашан шығарылмады.). 1983 жылдың қазанында Acorn 150 000-нан астам данаға тапсырыс алды, бірақ Рождествоға дейін бір ай ішінде 25 000-ға ғана өндіріс мақсаттары болды, яғни қазіргі артта қалғанды орындау үшін алты айдан астам уақыт қажет болды. Electron-ға сұраныс жоғары болды, бірақ WH Smith-тің Лондондағы екі филиалының ғана қоймасы болды. Ақырында Малайзиядағы өндіріс тоқтады, бұл жоспарланған, бірақ нақтыланбаған бірліктер саны, бастапқыда 100 000 бірлік ретінде хабарланды. Acorn компаниясының маркетинг менеджері Том Хоэнберг 1984 жылдың басында өндірісті қажетті деңгейге жеткізуде «көптеген қиындықтар ULA-дан туындады» деп мойындады, бірақ мұндай қиындықтар шешілді, бірақ Acorn-нің тапсырыстар тобын шамамен тоқсан миллион бірлікке дейін жеткізуге тура келді. Алайда 1984 жылы компания өндірісін ұлғайтқанда, Ұлыбританияның үй компьютерлері нарығы қатты әлсіреп кетті. Кейінірек Хоэнберг 1983 жылғы Рождестводан кейін Electron жеткізілімдері сұраныстың жойылғаны үшін өсті, нарық «толықтай құрғап қалды» деп атап өтті. Acorn-ның 1984 жылғы Рождестводағы сатылымы күтілгеннен әлдеқайда төмен болды және 1985 жылдың наурыз айына дейін компания Electron-ның бағасын £129-ға төмендетті. Компанияның АҚШ-қа сәттіліксіз кеңеюі тоқтатылды, Acorn-ның қаржылық жағдайы жеткілікті түрде нашарлап, Olivetti компаниясы 49,30% үлеске ие болып компанияны құтқаруға келді. Машинаны сатуға жаңа күштер жұмылдырылды, оны Acorn-ның өзіндік кеңейтімдерімен және бағдарламалық қамтамасыз етуімен біріктіріп, мысалы, бір жиынтыққа Plus 1 кеңейтімдері, джойстиктер және ROM картридж ойыны қосылып, жалпы бағасы £219 болды. Acorn машинаны «1986 жылдың соңына дейін» қолдауға міндеттенді, оны British Telecom компаниясына Healthnet коммуникациялық жүйесінің бөлігі ретінде (Merlin M2105 ретінде) жеткізіп, қалған қоры таусылғанша шағын өндіріс жалғасты. Күз мезгілінде саудагерлер компьютерді жеңілдетуге асықты, дүкендердегі бағалар жаз айларындағы дистрибьюторлық бағалардан кем, шамамен £100-ге дейін төмендеді. Рождество маусымына жақындағанда Dixons Retail қалған Electron қорына иелік етіп, кассетті магнитофонмен және бағдарламалық қамтамасыз етумен бірге £99,95-ке сатуға ниеттенді. Бұл келісім, бір жыл өткен соң, Acorn-ның сатылмаған қорының құнын £18 миллионнан шамамен £7,9 миллионға дейін төмендетуге көмектесті, сонымен қатар «корпоративтік қызметтерді оңайлату және операциялық шығындарды қысқарту» арқылы Acorn-ның шығындарын 20 миллион фунттан кемірек 3 миллион фунтқа дейін төмендетуге көмектесті. Келісім Acorn-ның Electron-ға және үй компьютерлері нарығының төменгі сегментіне деген қызығушылығын тоқтатты, бірақ үшінші тарап жеткізушілерін күшейтті, олардың «табысқа жетуге және бастамашылыққа» ұмтылысы Acorn-ның өнімге деген қызығушылығының жетіспеушілігімен және оның пайдаланушыларына берілген «жалған уәделермен» қарама-қарсы болды. Алайда, Acorn кейіннен Master Compact-ты шығарды, бұл Master сериясының микрокомпьютерлерінің моделі, ол BBC Micro стиліндегі порттары аз және Electron қолданған кеңейтім коннекторына ұқсас, үй аудиториясын ескере отырып. Шындығында, шығарылым алдында Master Compact Electron-ның ізбасары ретінде қарастырылды. Compact пен Acorn Communicator арасындағы сыртқы ұқсастықтар, сондай-ақ Electron (әсіресе Merlin M2105 түрінде кеңейтілгенде) мен Communicator арасындағы техникалық ұқсастықтар жаңартылған Electron моделі туралы қауесеттерге де ықпал етті. Electron бағдарламаларды жасайтынтар үшін жадтың мөлшері және, әсіресе, ойындарды жасайтын немесе оларды машинаға аударатын адамдар үшін аппараттық мүмкіндіктердің азаюы тұрғысынан қиындықтар тудырды, бірақ әзірлеушілер көбінесе коммерциялық сәтті өнімдерді жеткізу үшін шығармашылық шешімдер тапты, бұл кейбір әзірлеушілер үшін конверсия жазу бизнесін тиімді етті. Кейінірек BBC Master және Archimedes-ке тән болатын бірнеше мүмкіндіктер алғаш рет Electron кеңейтім бірліктерінің мүмкіндіктері ретінде пайда болды, оның ішінде ROM картридж ұялары және Advanced Dis...
The Acorn Electron (nicknamed the Elk inside Acorn) was a lower cost alternative to the BBC Micro educational/home computer, also developed by Acorn Computers Ltd, to provide many of the features of that more expensive machine at a price more competitive with that of the ZX Spectrum. with an estimated 200,000 to 250,000 machines sold over its entire commercial lifespan. With production effectively discontinued by Acorn as early as 1985,
Acorn co founder Chris Curry also emphasised the Electron's role as being "designed to compete with the Spectrum to get the starting price very low, but not preclude expansion in the long term." In order to reduce component costs, and to prevent cloning, the company reduced the number of chips in the Electron from the 102 on the BBC Micro's motherboard to "something like 12 to 14 chips" with most functionality on a single 2,400 gate Uncommitted Logic Array (ULA). with Curry providing qualified confirmation of such plans, together with an accurate depiction of the machine's form and capabilities, noting that the "massive ULA" would be the "dominant factor" in any pre Christmas release. As the end of the year approached, the machine itself was pictured in press reports. With the ULA not ready for "main production", however, the launch of the Electron was to be delayed until the spring. By June 1983, with the planned March release having passed, the launch of the Electron had been rescheduled for the Acorn User Exhibition in August 1983, and the machine was indeed launched at the event. The company expected to ship the Electron before Christmas, and sell 100,000 by February 1984. The price at launch £199 remained unchanged from that stated in an announcement earlier in the year, with the machine's nickname within Acorn the "Elk" also being reported publicly for perhaps the first time. Reviews were generally favourable, starting with positive impressions based on the physical design of the computer, with one reviewer noting, "The Electron is beautifully designed and built — quite a shock compared to the BBC. Its designer case will look great on the coffee table." Praise was also forthcoming for the Electron's keyboard which was regarded as being better than most of its low cost peers, with only the VIC 20 being comparable. one reviewer considered the absence of a "software simulation of a teletext screen" to be a "lazy omission" even if it would have to be "awfully slow and take up piles of memory". While its speed was acceptable compared to its immediate competition, the Electron was, however, rather slower than the BBC Micro with one review noting that games designed for the BBC Micro ran "at less than half the speed, with very significant effects on their appeal". The reduced performance can be attributed to the use of a 4 bit wide memory system instead of the 8 bit wide memory system of the BBC Micro to reduce cost. Due to needing two accesses to the memory instead of one to fetch each byte, along with contention with the video hardware also needing access, reading or writing RAM was much slower than on the BBC Micro. Reviewers were also disappointed by the single channel sound, noting that "BBC style music" and its "imitations of various musical instruments" would not be possible, the latter due to the inability of the sound system to vary the amplitude of sounds. Despite some uncertainty about Acorn's target demographic for the Electron, some noted the potential for the machine in education given its robustness, helped by the Electron's software compatibility with the BBC Micro and the already established reputation of its predecessor. with Chris Curry having indicated "a very heavy push overseas" involving both the BBC Micro and Electron. but this model was never produced.). By October 1983, Acorn had received orders for more than 150,000 units, but had production targets of only 25,000 a month before Christmas, meaning that the existing backlog would take more than six months to fulfil. Demand for the Electron was high but only two of WH Smith's London branches had inventory. Ultimately, manufacturing in Malaysia ceased with the anticipated but unspecified number of units having been produced, this having been originally reported as 100,000 units. Acorn's marketing manager, Tom Hohenberg, admitted in early 1984 that "a lot of the trouble stemmed from the ULA" in getting production to the desired levels, but that such difficulties had been resolved, although Acorn faced an order backlog of almost a quarter of a million units. As the company increased production during 1984, however, the British home computer market greatly weakened. Hohenberg later noted that after the 1983 Christmas season, Electron deliveries had increased to meet a demand that was no longer there, with the market having "completely dried up". Acorn's Christmas 1984 sales were greatly below expectations and by March 1985 the company had reduced the Electron's price to £129. With the company's unsuccessful expansion into the United States abandoned, Acorn's financial situation had deteriorated sufficiently to prompt Olivetti to rescue the company by taking a 49.30% ownership stake. Renewed efforts were made to sell the machine, bundling it with Acorn's own expansions and software, such as one package adding the Plus 1 expansion, joysticks and a ROM cartridge game to the base machine for a total price of £219. Acorn committed to supporting the machine "until the end of 1986", continuing to supply it (as the Merlin M2105) to British Telecom as part of the Healthnet communications system, with small scale manufacturing continuing while existing stocks were being run down. By autumn, retailers appeared eager to discount the computer, with prices in stores as low as £100, reportedly less than the distributor prices of the summer months. As the Christmas season approached, Dixons Retail acquired the remaining Electron inventory to sell, bundled with a cassette recorder and software, at a retail price of £99.95. This deal, from the perspective of a year later, apparently played a significant part in helping to reduce Acorn's unsold inventory from a value of £18 million to around £7.9 million, and in combination with "streamlining corporate activities and reducing overheads", had helped to reduce Acorn's losses from over £20 million to less than £3 million. The deal effectively brought to an end Acorn's interest in the Electron and the lower cost end of the home computing market, but empowered third party suppliers whose "inventiveness and initiative" was noted as being in contrast with Acorn's lack of interest in the product and the "false promises" made to its users. However, Acorn subsequently released the Master Compact a model in the Master series of microcomputers with fewer BBC Micro style ports and a similar expansion connector to that used by the Electron with the home audience specifically in mind. Indeed, prior to its release, the Master Compact had been perceived as the successor to the Electron. Superficial similarities between the Compact and Acorn Communicator, together with technical similarities between the Electron (particularly when expanded in the form of the Merlin M2105) and the Communicator, may also have driven rumours of an updated Electron model. Although the Electron presented challenges to developers in terms of the amount of memory available to programs and, particularly for those writing or porting games to the machine, a reduction in hardware features useful for controlling or presenting content on the screen, developers often discovered creative workarounds to deliver commercially successful products, making the business of writing conversions a viable one for some developers. Several features that would later be associated with the BBC Master and Archimedes first appeared as features of Electron expansion units, including ROM cartridge slots and the Advanced Disc Filing System, a hierarchical improvement to the BBC's original Disc Filing System. Having been envisaged as the basis of a portable computer with "a very strong emphasis on communications" during its development, supporting both modem and Econet interfaces, While it may not have been as popular as the Spectrum, Commodore 64 or Amstrad CPC, it did sell in sufficient numbers to ensure that new software titles from established producers were being produced right up until the early 1990s, with mainstream publications dedicated to the machine having effectively supported it for five years beyond the point at which Acorn's own support had ceased. One reviewer concluded that even at this point in 1990, "Electron owners wishing to upgrade their machine will find themselves better served now than at any time in the machine’s history."
Жабдықтар кеңейтулері
Electron тек қана бейне шығару порттарын, кассеталық портты және кеңейту ұясын ұсынғандықтан, түрлі сыртқы құрылғыларға порттар мен қосылымдарды ұсыну үшін бірқатар қосымша кеңейтімдер жасалды. Алғашқы кеңейтімдер көбінесе джойстиктер мен принтерлерге арналған интерфейстер немесе бүйірлік ROM тақталары болды. Мысалы, First Byte Computers компаниясы интерфейс және бағдарламалық құралды әзірледі, ол көптеген бағдарламалық қамтамасымен «қосқышпен» джойстикті пайдалануға мүмкіндік берді. Бұл интерфейс өте танымал болды және оны W. H. Smiths, Boots, Comet және жүздеген тәуелсіз компьютер сатушылары сатты, екі жыл ішінде 23 000 дана сатылды, сондай-ақ Dixons компаниясымен жасалған жиынтық келісімшартқа байланысты. Acorn компаниясының кеңейтім стратегиясын Plus 1 жетекшілік етті, ол порттар мен картридждік қосылымдардың үйлесімін ұсынды, одан кейін Plus 3 дискілік құрылғысы келді. Бірақ 1986 жылдың басына қарай кеңейтімдердің ауқымы кеңейіп, дискеттік дискілерге және RS423 интерфейстеріне, телетекст адаптерлеріне және базалық машинаның басқа да маңызды жақсартуларына енді.
Көп функциялы кеңейтулер
Электронның кеңейту ұңғысы машинаның барлық сыртқы жабдықтарын кеңейтудің негізі болғандықтан, егер кеңейту осы ұңғыны басқаларына жеткізбесе, Acorn Plus 3 жасағандай, кез келген кеңейтудің мүмкіндіктері кеңейтілген машинаның мүмкіндіктерін шектейтін еді. Осылайша, бір ғана функцияны ұсынатын кеңейтулер, мысалы, джойстик порты немесе принтер порты, басқа мүмкіндіктер қажет болғанда ажыратылып, кейін қайта қосылуы керек болатын. Сәйкесінше, әртүрлі мүмкіндіктерді біріктіретін көп функциялы кеңейтулер айтарлықтай қолайлылықты қамтамасыз етті, сондай-ақ кеңейту ұңғысының тозуын болдырмады. Acorn Plus 1 жарияланғанмен қатар, Solidisk 1984 жылдың басында Centronics принтер портын, қосымша джойстик портын, пайдаланушы портын, бүйірлік ROM ұяларын және 6522 әмбебап интерфейс адаптері (VIA) чипімен қолдау көрсетілетін мини картридж ұяларын ұсынатын Electron үшін жалпы мақсаттағы интерфейсті алдын ала көрсетті. Plus 1 өзі 1984 жылдың ортасында шығарылды, ол кейіннен басқа компаниялар қолданған кеңейтулер үшін ықпалды картридж форматын енгізді.
Қосымша өзгерістер
Acorn компаниясы Electron-нан назарын аударғаннан кейін және Plus 1 құрылғыларының жетіспеушілігіне байланысты, Advanced Computer Products компаниясы Acorn-нан лицензия алып, оны өндіру құқығын алды. Кейіннен Advanced Plus 2 (AP2) ROM-ы PRES компаниясымен Plus 1 құрылғысының орнына қойылатын ROM ретінде сатылды. Plus 1-дің 8 КБ көлемді пайдалы ROM-ының тек 3 КБ-сы ғана қолданылғандықтан, осы арқылы көбірек мүмкіндіктерге ие ROM жасауға жағдай туды. AP2 BBC Master сериясынан таныс ROM басқару командаларын, PRES компаниясының түрлі жақтан қосылатын RAM өнімдерін қолдауды, әртүрлі ADFS нұсқалары үшін дискіні пішімдеу және тексеру құралдарын, Plus 1 құрылғысын толығымен өшіру командасын және таспаны жүктеуді "жоғарғы жад" экран режимдерінде сенімдірек ететін жақсартуларды қосты.
Slogger Rombox Plus (Слогер Ромбокс Плюс)
Slogger-дің бұрынғы Rombox өнімінен кейін, Plus 1 сияқты пішіні бірақ сегіз ROM ұясын ұсынатын және кеңейту қосылымын басқа құрылғыларға таратуға мүмкіндік беретін кеңейтім, Rombox Plus тікелей Plus 1-ге қарсы бәсекелес ретінде ұсынылды. Ол екі картридж ұясымен және төрт ROM ұясымен қатар Centronics баспа портын да ұсынды. Бағасы 49,95 фунт стерлинг болды. Бұл құрылғы негізінен Plus 1 үшін жасалған картридждермен үйлесімді болды, бірақ бір рецензент кейбір кеңейтім картридждерімен физикалық проблемаларға тап болғанын хабарлады. Бұл басқа пайдаланушылардың жағымды тәжірибелерін ескере отырып, өндірістегі кейбір кемелсіздіктерге нұсқау берді, бірақ құрылғы әлі де "Plus 1-ге балама ретінде қарастыруға тұрарлық" екенін көрсетті. Бір рецензияда Cumana Electron Filing System картриджінің жиек жалғауы Rombox Plus құрылғысының ұясына физикалық түрде сыймайтыны айтылды. Бұл, сондай-ақ корпустың жеткілікті беріктігінің болмауы, өнім туралы олардың басты ескертулері болды. Өнімнің 8 КБ жедел жад құрылғыларын принтер буфері ретінде пайдалану мүмкіндігі, ал буферді басқару құрылғыға орнатылған EPROM арқылы жүзеге асырылатыны, Plus 1-ге қарағанда айқын артықшылық ретінде атап көрсетілді.
Slogger қашықтан кеңейту және Plus 2
1989 жылдың басында Slogger Electron үшін "қашықтан кеңейту" (RX) жүйесін жариялады, кеңейтулер мен дискілерді орналастыруға арналған, қуат көзі бар жеке корпуспен, сондай-ақ монитор немесе теледидар салмағын көтере алатын жүйе. RX жүйесі үшін жасалған Plus 2, Plus 1 жүйесімен үйлесімді екі ROM картридж ұясын, үш ROM сокетін, сонымен қатар RS423 және пайдаланушы портына қосылу мүмкіндіктерін ұсынды.
Бағдарламалық қамтамасыз етудің қосымша бағасы 1
1989 жылдың ортасында Software Bargains Plus 1 функционалдығының әртүрлі деңгейлерін қамтитын кеңейтімді жариялады, ол корпуссыз, тек басылған тізбек тақтасы түрінде және үш түрлі нұсқада ұсынылды: негізгі модельде бір картридж ұясы болды және View және Viewsheet картридждерімен бірге 29,95 фунт стерлингке сатылды; кеңейтілген модельде бір картридж ұясы және принтер ұясы, сонымен қатар екі жиынтықталған картридж 36,95 фунт стерлингке ұсынылды; толық модельде екі картридж ұясы, принтер ұясы және жиынтықталған картридждер 39,95 фунт стерлингке сатылды. Нұсқалар арасында тақта жаңартуларының әртүрлі опциялары да ұсынылды, бұл өнім негізінен жиынтық бағдарламалық қамтамасыз ету пакеттерін Ұлыбританиядағы шамамен 200 000 Electron құрылымының 150 000 иесіне, "әлі View немесе Viewsheet сатып ала алмаған немесе пайдалана алмаған" адамдарға ұсыну мақсатында жасалған деп сипатталды. Корпустың болмауы ең маңызды кемшілік деп есептелді, ал аналогтық ұяның болмауы көптеген ойындарда джойстиктерді қолдаудың нашар болуына байланысты одан аз маңызды деп саналды.
Байланыс және желілер
Қосылысты қолдау мақсатында Acorn компаниясы 1985 жылдың басында қолжетімді болатын Plus 2 желілік интерфейсін және Plus 1 үшін RS423 картриджін жариялады. Аталған интерфейс нарыққа шығарылмады. Дегенмен, Econet интерфейсі Австралиядағы Barson Computers компаниясымен, сондай-ақ басқа жеке тұлғалар мен компаниялар тарапынан өндірілді.
Andyk RS423 картриджінің
1985 жылдың соңында Andyk компаниясы Plus 1 үшін сериялық портты қамтамасыз ететін RS423 картриджін, сондай-ақ басқа өнімдерді де жариялады. Оның бағасы 34,99 фунт стерлинг болды, бірақ 1986 жылдың басында Pace компаниясы RS423 картриджі, Nightingale модемі және Tellstar байланыс бағдарламалық жасақтамасы жиынтығынан тұратын байланыс өнімін, жеңілдік бағасымен 145 фунт стерлингке ұсынды.
Jafa Systems RS423 картриджінің
Jafa Systems 1989 жылдың соңында RS423 картриджін жариялады, бұл "нарықтағы екі жылдық үзілісті толтыру" мақсатымен жасалған, BBC Micro-мен үйлесімді тізбектік қосылыс және 8 КБ немесе 16 КБ EPROM құрылғыларына немесе 32 КБ RAM-ға арналған бортындағы ұяны ұсынады. Соңғысы жүйеге екі жақты RAM блоктарын ұсыну үшін конфигурацияланған. RAM-да сақталған белгілі бір ROM бағдарламалық қамтамасының өзін-өзі жаңартуына жол бермеу үшін жазудан қорғау функциясы қолдау көрсетілді. Картриджтің өзі шамамен 30 фунт стерлинг тұрады, қаптамасы 5 фунт стерлингке қосымша, ал қосымша 32 КБ RAM тағы 20 фунт стерлинг тұрады. PRES компаниясының AP3 дискілік жүйесі үшін ұсынылған E00 ADFS жақтау RAM үшін қолданыс ретінде көрсетілді.
Slogger Plus 2 RS423 интерфейсі
Slogger 1989 жылдың басында жарияланған Plus 2 кеңейтуі үшін қосымша опция ретінде RS423 интерфейсін ұсынды.
Диск интерфейстері
Electron үшін жарияланған алғашқы диск интерфейсі 1984 жылы Pace-тің Le Box болды, ол 8271 контроллерімен басқарылатын және Amcom Disc Filing System арқылы қол жетімді болатын 100 КБ бір жақты дискета дискісін ұсынды, бағасы дискімен бірге ҚҚС қосылған 299 фунт стерлинг немесе дискісіз шамамен 199 фунт стерлинг болды. Бұл құрылғы сонымен қатар сегіз жақты ROM ұяларымен жабдықталған және Electron-ның астына орналастырылуы тиіс еді. Құрылғы кеңейту жиегіне кабель арқылы қосылды және өз қуат көзін қамтыды, ал дилерлер арқылы ұсынылатын басқа дискілердің ішінде 400 КБ дейін сыйымдылығы бар 40/80 тректік дискілер де болды. Өнім 1984 жылдың тамызында Acorn User Show-да сатылымға түсуі жоспарланған, бірақ 1985 жылдың басында нарыққа шығар алдында "тоқтатылды", Pace өкілі 8271 чиптерінің (әрқайсысы кейде "80 фунттан астам" бағамен) тыйым салатын бағасы компанияны баға жағдайлары жақсарған жағдайда өнімді қайта іске қосуды қарастыруға мәжбүр еткенін мәлімдеді. Acorn Plus 3 интерфейсінен кейін Cumana, Solidisk, Advanced Computer Products және Slogger компаниялары Electron үшін диск интерфейстерін ұсынды. BBC Micro және Acorn Plus 3 дискілік жүйелерінен айырмашылығы, Electron үшін шығарылған көптеген жүйелер RAM жұмыс кеңістігін пайдаланбады (және &E00 әдепкісінен жоғары қолданбаларға әсер ететін PAGE айнымалысын өзгертпеді), бұл кассеталық бағдарламаларды дискіге көшіруді және дискіден үлкен бағдарламаларды іске қосуды жеңілдетті. Sinclair Microdrive баспасөзде жарияланғаннан кейін қысқа мерзімге сәнді болған дискілік жүйелерге арзан баламалар, Solidisk сияқты кеңейту жеткізушілерімен әзірленгені хабарланды, ал Phloopy-де сенімділік мәселелері анықталды және өнімнің қызмет ету мерзімі қысқа болды.
Acorn Plus 3 (Бұқа + 3)
1984 жылдың соңында 229 фунт стерлинг бағасымен шығарылған Acorn Plus 3, Plus 1-ден тәуелсіз қосылатын аппараттық модуль болып табылды және «өздігінен қамтамасыз етілген дискілік интерфейс және 3,5 дюймдік бір жақты дискілік жетек» ұсынды. Жаңадан енгізілген Advanced Disc Filing System (ADFS) жүйесі арқылы әр дискіде 300 КБ-тан астам сақтау көлемі ұсынылды. Plus 3 екі жақты жетекпен де шығарылған. Бұл құрылғыда екінші 3,5 немесе 5,25 дюймдік дискіні қосуға арналған кеңейту ұясы да болды, мұндай дискілер Shugart стандартымен үйлесімді ұя және дербес қуат көзімен жабдықталуы керек еді. Plus 3-тің артқы жағында бастапқы Electron жиегінің ұясы қайталанған, бұл Plus 1 немесе басқа да үйлесімді кеңейтімдерді Plus 3-ке қосуға мүмкіндік берді. WD1770 бір тығыздық режимінде жұмыс істей алатындықтан және BBC Micro құрылғысындағы Intel 8271 сияқты IBM360 негізіндегі дискілік форматты қолданғандықтан, ACP 1770 DFS сияқты басқа ROM арқылы Дискілік файлдау жүйесін пайдалануға да болады. Plus 3 пайдаланушыға қолжетімді RAM көлемін азайта отырып, PAGE-ді &1D00 мәніне қайта орнатады. Бұл BS 415 стандартына сәйкес жасалған және Гонконгте өндірілген бастапқы, кремі түсті «қалқан» стиліндегі қуат көзін алмастырды. Бастапқы бөлшек нөмірі: 0201,113; кіріс 220/240 В АЖ/50 Гц; шығыс 19 В АЖ/0,737 А/14 Вт. Жаңартылған бөлшек нөмірі: 0865,010; кіріс 240 В АЖ/50 Гц 50 Вт; шығыс 21 В АЖ/1,75 А/36,75 Вт. Қолданылуы: Electron, Electron+Plus1, Electron+Plus3, Electron+Plus3+Plus1.
Uprated Part no: 0865,010; input 240 V AC/50 Hz 50 W; output 21 V AC/1.75 A/36.75 W: Usage: Electron+Plus3, Electron+Plus3+Plus1
Жөндеу туралы ескерту: Егер қолданыстағы ішкі 3,5 дюймдік дискіні қуаттандыруға арналған ішкі қуат ұясы зақымданса және оны ауыстыру қажет болса, бастапқы өндіріс кезінде тапшы болған бастапқы AMP 800 930 4 ұясын Molex 5264 50 37 5043 «Mini SPOX» ұясымен алмастыруға болады.
Жоғары деңгейлі + 3
Baildon Electronics компаниясы жобалаған және шығарған, PRES компаниясы сатқан Advanced Plus 3 (AP3) – WD1770 контроллерін пайдаланатын Plus 1 картридж интерфейсі. Ол Acorn компаниясының ADFS жүйесімен және бір жақты 3½ дюймдік дискілік жетекпен 99 фунт стерлингке (қосымша салықсыз) сатылды, бұл мүмкіндіктер Acorn Plus 3 мүмкіндіктерімен тең болатын. 1987 жылдың соңында жарияланған бұл өнім, ACP мен Acorn арасындағы ADFS бағдарламалық жасақтамасына лицензия беру туралы келісімнің нәтижесінде мүмкін болды. Electron үшін жасалған көптеген дискілік интерфейстер сияқты, бұл интерфейс дискілік жетекке қосылым ұсынды, соның арқасында 5¼ дюймдік дискілік жетекті (BBC Micro пайдаланушылары арасында көбірек таралған) немесе стандартты 3½ дюймдік дискілік жетекті қосуға болады. Кейіннен PRES компаниясы &E00 мекенжайында PAGE қолдауын қамтитын ADFS нұсқасын шығарды, бұл Advanced Battery Backed RAM (ABR) картриджімен ұсынылған жадты пайдалану арқылы іске асырылды. Бұл нұсқа Acorn-ның ADFS-індегі екі маңызды қатені де жойды: бұрын файлды (ZYSYSHELP) жазуды талап ететін дискінің алғашқы тректеріне қол жеткізу кезіндегі тұрақсыздық және дискіні жиыстыру кезінде мәтіндік курсорды өшіру (өйткені дискілік деректер осы операция кезінде экран жадысын пайдаланып өңделген, ал жыпылықтайтын курсор осы деректерді өзгертетін). ROM бейнесі дискіде 17,19 фунт стерлингке, ал ROM және ABR картриджінің жиынтығы 50,95 фунт стерлингке сатылды. 1989 жылы Advanced Plus 3 Mark 2 ұсынылды, ол бұрынғы бір жақты дискілік жетек орнына екі жақты дискілік жетекті ұсынды. Бұл әр дискінің сақтау сыйымдылығын бастапқы Plus 3-тің 320 КБ-тан 640 КБ-қа дейін арттырды (бұл мүмкіндік Master Compact жүйесіндегі ADFS-пен қолдау тапты).
Cumana дискеталық жүйесі
1985 жылдың басында Cumana екі есе тығыздықта сақтауды қолдайтын картридждік интерфейсті шығарды, файлдарға уақыт белгісін қою үшін нақты уақыт сағаты мен күнтізбесін, сондай-ақ пайдаланушы орнататын бүйірлік ROM-дар үшін қосалқы ROM ұясын қамтамасыз етті. Қолданылған файлдық жүйе – Cumana-ның жеке QFS жүйесі, ол бір дискіде 89 файлға қолдау көрсетті, &E00 мекенжайында PAGE. Интерфейстің бастапқы бағасы 149,95 фунт стерлинг болды, ал кейінірек, ҚҚС-ты қоса алғанда, 74,95 фунт стерлингке сатылды.
Қатты дискідегі EFS
1985 жылдың ортасында Solidisk бір және екі тығыздықты сақтауды қолдайтын, Acorn DFS және ADFS үйлесімділігін қамтамасыз ететін, 16 КБ жақтағы RAM және Winchester қатты дискісіне қосылатын интерфейсті картридж ретінде шығарды. Картридждің құны 59 фунт стерлинг болды, ал екі жақты, екі тығыздықты, 3½ дюймдік дискісі бар жиынтық 200 фунт стерлинг тұрды. 20 МБ қатты диск 805 фунт стерлингке сатылды.
Жоғары деңгейдегі + 4
1986 жылдың басында Advanced Computer Products компаниясы ұсынған Advanced Plus 4 (AP4) WD1770 контроллерін қолданатын және ACP-нің 1770 DFS өнімін қамтитын картридждік интерфейс болды. Ол BBC Micro компьютерінің Acorn DFS жүйесімен үйлесімділікке ие болып, жеті таңбалы файл атауларын және дискіге 31 файлға дейін сақтауға мүмкіндік берді. Дегенмен, 8 КБ кіріктірілген статикалық жад файлдық жүйе үшін жұмыс кеңістігі ретінде қолданылды, соның нәтижесінде PAGE мекенжайы &E00 қалпында болды. Пайдаланушы орната алатын бүйірлік ROM үшін қосымша ROM ұясы қарастырылған. 1770 негізінде құрылғандықтан, Acorn-ның ADFS жүйесін де пайдалануға болады деп хабарланды, бірақ ол қосымша жадты тани алмағандықтан, PAGE мекенжайы Acorn-ның Plus 3 жүйесіндегідей &1D00-ге көтеріледі. Бұл интерфейстің бағасы 69 фунт 55 пенниге + ҚҚС.
Slogger Electron Disc жүйесі мен Pegasus 400
Slogger, кеңейтулердің белгілі өндірушісі және басқа диск жүйелерінің сатушысы, 1987 жылдың басында 74,95 фунт стерлингке Electron Disc System жүйесін таныстырды. Бұл жүйе Cumana Floppy Disc System интерфейсімен жабдықталған, Acorn-мен үйлесімді DFS, SEDFS-пен біріктірілген. Ол 80 тректік дискілерде 40 тректік дискілерді оқуға қабілетті болды, сондай-ақ Slogger-дің таспадан дискке түрлендіру өнімдерін қолдады және дәстүрлі DFS бағдарламалық қамтамасымен үйлесімділік үшін «шамамен 100% 8271 эмуляциясын» ұсынды. SEDFS ROM-ы Cumana интерфейсінің иелері үшін жеке 24,95 фунт стерлингке сатылды. Pegasus 400 жүйесінде қолданылған DFS нұсқасы PAGE-ді &E00 мекенжайында сақтап, «алдын ала теру» мүмкіндігін енгізді, бұл турбо драйвері немесе Master RAM тақтасы орнатылып, қосылған жүйелерде диск жұмыс істеп тұрғанда пернелерді буферлеуге мүмкіндік берді.
Slogger/Elektuur Turbo платалары
1986 жылдың басында жарияланған Slogger Turbo Driver – 42 фунт стерлингке кәсіби түрде орнатылатын жаңарту болды. Платаның өзі Electron-ның негізгі схемалық тақтасындағы CPU және BASIC ROM ұяларына қосылды, бұл Electron-ның өте ерте модельдеріндегі ұялы компоненттерді алып тастауды ғана қажет етті, бірақ кейінгі модельдерде дәнекерлеу жұмыстарын талап етті, сондықтан монтаждау қызметі тиімді болды. Платаны орнату арқасында бағдарламалардың, әсіресе жоғары өткізгіштік режимдерде (0-ден 3-ке дейін) жұмыс істейтіндердің, өнімділігі үш есеге дейін артты. Slogger өнімінің бастапқы нұсқасы 1985 жылдың соңында 29,99 фунт стерлингке сатылған Fast Electron Board деп жарияланған Andyk Limited компаниясы жасаған плата болып көрінеді. Elektuur модификациясы голланд тіліндегі Elektuur электрондық журналында сипатталған және пайдаланушылар өздері орнатуы үшін көзделген. Slogger және Elektuur Turbo платалары бастапқыда Acorn компаниясында жасалған хакерлік тәжірибеден туындады. ULA-ның жете алмайтын статикалық RAM чипімен RAM-ның алғашқы 8 КБ-ын көлеңкелеу арқылы CPU оған 2 МГц жылдамдықпен қол жеткізе алатын болды. Бірақ экранды сол 8 КБ-қа орналастыру мүмкін болмады. Іс жүзінде, операциялық жүйе ROM-дары экранды әрқашан 20 КБ-қа орналастырды, нәтижесінде бұл шамамен 2% бағдарламалық қамтамасымен үйлесімсіздік тудырды. Жадтың төменгі бөлігін жылдамдату 6502 процессорларына негіделген машиналарда өте пайдалы, себебі бұл процессордың алғашқы 256 байт үшін жылдам адрестеу мүмкіндігі бар, сондықтан бағдарламалар уақытқа сезімтал бөлімдердегі айнымалыларды сол аймаққа орналастыруға бейім. 64 Кбит SRAM чипінің құны төрт 64 Кбит DRAM чипін екі есеге көбейтіп, 8 биттік RAM-ға қол жеткізуге қарағанда жоғарырақ болды, бұл Electron-ның шағын жады және нашар өнімділік мәселелерін шешуге мүмкіндік берді.
Slogger Master RAM тақтасы
1987 жылдың басында ұсынылған және құрастырылғанда 64,95 фунт стерлинг немесе жиынтықта 54,95 фунт стерлинг бағасымен сатылған Master RAM Board, Slogger Turbo Driver-ден белгілі турбо режимін және 32 КБ тұрақты көлеңкелік жадты, қолданыстағы 32 КБ жадқа қоса ұсынды, осылайша жалпы көлемі 64 КБ-қа жетті. Операциялық жүйе шақыруларын пайдаланып, экранға тікелей жазбаған, яғни “заңды түрде жазылған” бағдарламалық қамтамасыз ету, айтарлықтай өзгерістерсіз жұмыс істей алатын, BASIC, View, Viewsheet, тілдік ROM-дар және көптеген басқа да қолданбалар үшін жадының көлемін арттыратын мүмкіндік берді. Қосымша жадты қамтамасыз ету арқасында бұл модификация BBC Micro үшін жасалған кейбір ойындар мен қолданбалардың Electron-да, жергілікті 7-режимнің болмауына қарамастан жұмыс істеуіне мүмкіндік берді. Көлеңкелі режимдегі бейне жадына тікелей қол жеткізуге қолданбаларға өзгерістерсіз мүмкіндік болмағандықтан, көптеген ойындармен үйлесімсіздік тудырды, бірақ ойынды көлеңкелі режимде жұмыс істеуі үшін жазуға ешқандай себеп жоқ еді. Корпус арқылы орнатылған қосқыш, қалыпты, турбо және көлеңкелі режимдер арасында ауысуға мүмкіндік берді. Electron-ның өндірісінің соңына таяу, сатылымды арттыру мақсатында Turbo Driver және Master RAM Board жаңа Electron-дарға алдын ала орнатылып келді. Бір кезде Jafa Systems өзінің өнімдерін қолдау үшін Master RAM Board-қа балама өндіріс жүргізді. Төмен жадысы бар компьютерлерде өзіндік құндылыққа ие болған мұндай дисплей мүмкіндіктері, Teletext және Viewdata қызметтері сияқты төмен өткізу қабілеті бар байланыс арналары арқылы мазмұн жеткізу үшін де қажет болды. Дегенмен, мұндай қызметтерге қол жеткізуді жеке мүмкіндік деп қарастыруға болады, ал BBC Micro-ның дисплей мүмкіндіктерін толықтыру үшін Teletext немесе Prestel адаптерлерімен жаңарту қажет болды, осылайша эфирлік немесе онлайн мазмұнды қабылдауға болады. Өкінішке орай, Sir Computers компаниясы өнім нарыққа шығарылмас бұрын қызметін тоқтатты.
Жоғары деңгейдегі + 5
Acorn компаниясының Electron перифериялық нарығынан шығуына қарамастан, Baildon Electronics компаниясы Tube, 1 МГц шинасы және пайдаланушы порты интерфейсі бар Advanced Plus 5 (AP5) кеңейтуін жасады, ол Plus 1 картриджінің ұясына қосылды. Бұл үйлесімділіктің жеткілікті деңгейін қамтамасыз етті, соның арқасында Acorn-ның 6502 және Z80 екінші процессорлары жұмыс істеді, "қаншалықты мүмкін болса, соншалықты адал" Tube іске асыруын ұсынды. Сондай-ақ, Electron сол кездегі коммерциялық өмірінде бар болғаны 50 фунт стерлингке қолжетімді болғандықтан, ол "CP/M машинасына ие болудың өте арзан жолы" екені айтылды. Electron жады картасының ерекшеліктеріне байланысты, BBC Micro бағдарламалық құралы AP5 бар Electron-мен жұмыс істеу үшін өзгерістер қажет болды. 1986 жылдың соңында құрылғының бағасы 66,70 фунт стерлинг болды. AP5 мүмкіндіктері мен Tube интерфейсі BBC Micro үшін жасалған әртүрлі кеңейтулерді Electron-да қолдануға мүмкіндік берді. Олардың ішінде Hybrid Music 5000 де бар.
PMS Electron екінші процессоры
1986 жылы Permanent Memory Systems (PMS) Electron үшін екінші процессор өнімін – PMS E2P-ді жариялады. Бұл Plus 1 құрылғысымен қолданылатын, екінші 2 МГц 6502A процессоры және 64 КБ жадты қамтитын, 89 фунт стерлинг тұратын дербес картридж болды. Өнім бастапқыда Jafa Systems компаниясының Джон Уайк есімді қызметкерімен әзірленген. PMS, E2P жиынтығымен Acorn Hi BASIC жүйесін де ұсынды, бұл BASIC бағдарламаларында екінші процессордың 44 КБ жадын пайдалануға мүмкіндік берді. Компания сондай-ақ E2P үшін Computer Concepts Wordwise Plus бағдарламасының нұсқасын жасады, оның құны 39,95 фунт стерлинг болды.
Дыбыс жүйесінің кеңейтілуі
Электронның дыбыс жасау мүмкіндігі шектеулі болғанына қарамастан, осы машинаның кемшіліктерін жою үшін аз ғана кеңейтімдер ұсынылды.
Милсград Voxbox
1985 жылдың соңында жарнамаланған Millsgrade Limited компаниясының Voxbox кеңейтімдері, Electron компьютерінің кеңейту ұясына қосылатын және аллофондарға негіделген сөйлеу синтезін ұсынатын құрылғы болды. Драйверлік бағдарламалық жасақтама кассетада келтірілді. Жеткізілген бағдарламалық қамтамасыз ету, кеңейтімнің өз ROM-да сақталған аллофондар немесе дыбыстардан құралған сөздерді анықтауға және сөздердің каталогтарын жасауға, сақтауға мүмкіндік берді. Синтезаторды пайдаланушы бағдарламаларында қолдануға арналған BASIC-ті кеңейтетін бағдарлама да ұсынылды. Бұл кеңейтім General Instrument SP0256A AL2 сөйлеу синтезі чипін пайдаланды.
Дыбыс кеңейту картриджі
1987 жылы Project Expansions компаниясы шамамен 40 фунт стерлингке бағаланған Sound Expansion картриджін жариялаған. Оны Plus 1 (немесе үйлесімді) слотына орнату арқылы BBC Micro деңгейіндегі дыбыс шығаруға қол жеткізуге болар еді, ал Superior Software-дің Speech бағдарламасы "шектелген ұсыныс" ретінде қосымша берілді. Кейін Complex Software компаниясы ұқсас мүмкіндіктерге ие, осы атаумен өнімді шамамен 55 фунтқа сатты, картридж блогында өздігінен реттелетін динамигін пайдаланды. Superior Software 1986 жылы кеңейтілмеген Acorn Electron үшін Speech бағдарламасының нұсқасын жариялаған, бірақ ол ешқашан шығарылмады.
Гибридті музыка 5000
Hybrid Technology-дің Music 5000-і Advanced Plus 5 кеңейтуінің 1 МГц шинасымен жұмыс істеу үшін PRES компаниясымен бейімделіп, жарыққа шығарылды, ал Music 5000-нің құны 113,85 фунт стерлинг болды. Electron нұсқасы мен түпнұсқа BBC Micro құрылғысы арасындағы жалғыз функционалдық айырмашылық дисплей үшін 6-режимді қолдану және Electron-ның төмендеу өнімділігі болды, бұл жүйе үшін жазылған бағдарламалардағы өңдеуге белгілі бір шектеулер қосты, бірақ бұл көптеген бағдарламалардың Electron нұсқасында жұмыс істеуіне бөгет болмайды деп есептелді.
Қалыптылықтары
BBC Micro сияқты, Electron да шектеулі жад ресурстарымен шектелген болды. 32 КБ жедел жадтың 3½ КБ-сы жүйе іске қосылғанда операциялық жүйеге бөлінді және үздіксіз дисплей режимдерінде дисплей буфері кемінде 10 КБ орын алды. BBC Micro-да іске қосылған бағдарламалар машинаның 6522 чипін пайдаланып, әрбір дисплей кадрының жаңартылуының белгілі бір сәттерінде үзілістерді тудыра алатын болса, осы оқиғаларды палитраны өзгерту үшін және барлық түстерді қараға айналдыру арқылы экранның бөліктерін бос қалдырып, экран жадында сақталған графикалық емес деректерді жасыра алатын. Electron мұндай аппараттық мүмкіндіктерге стандартты түрде ие болған жоқ. Басқа ойындар графикалық емес деректерді тікелей дисплейге жүктейтін және оларды көрінетін, кездейсоқ түрлі пиксельдерден тұратын аймақтар ретінде қалдыратын. Мысалы, Superior Software компаниясының Citadel ойыны. Бетті ауыстыру аппараттық тұрғыдан мүмкін болғанымен, шектеулі жадтың салдарынан көптеген бағдарламалар барлық графикалық элементтерді тікелей көрінетін экранға салуға мәжбүр болды, бұл жиі графикалық қимылдарға немесе көрінетін қайта салуға әкеп соқты. Players' Joe Blade сериясы осы ереженің ерекше жағдайы болып табылады.
Өрт сөндіру жолы: тегіс тік жылжыту
Бағдарламалар экранның жадыдағы орнын өзгерте алса да, дисплейдің сызықтық емес форматы тік прокрутканы қосымша жұмыссыз тек 8 пикселдік блоктармен жасауға мүмкіндік береді. Superior Software компаниясының жинағында шыққан Firetrack ойыны, Electron құрылғысының жеті графикалық режимді көрсету әдісіндегі айырмашылықты пайдаланады, олардың екеуі он сканерлеу жолының соңғы екеуін бос қалдырады және RAM мазмұнына сүйенбейді. Егер 16 сканерлеу жолы үздіксіз графикалық деректерді экранның символдар блогымен сәйкес бөлігіне жазса, олар көбінесе үздіксіз блок ретінде көрсетіледі, бірақ үздіксіз емес екі режимде олар сегіз сканерлеу жолынан тұратын екі блок ретінде, араларында екі бос сканерлеу жолымен бөлініп шығады. Дисплейдегі орнын қадағалау үшін Electron ішкі дисплейлік мекенжай санағышын пайдаланады. Осы санағыш үздіксіз және үздіксіз емес графикалық режимдерде де қолданылады, ал кадр ортасында режимді ауыстыру санағышты өзгертуге әкелмейді. Firetrack ойыны дисплейдің төменгі жағында үздіксіз емес графикалық режимден үздіксіз режимге ауысады. Палитраны қолданып дисплейдің жоғарғы бөлігін жасыру және режимді ауыстырғанда сақтық таныту арқылы дисплейдің төменгі жағындағы үздіксіз графиканы екі пикселдік қадаммен төмен жылжытуға болады, себебі үздіксіз графикалық режимдерде бос сканерлеу жолдарында ішкі дисплей санағышы өспейді.
Қалған жерлер: сөйлеу үлгілері
Exile Electron-ның бір арналы шығысын PCM шығысы үшін цифрлық динамикке айналдырады. Динамик кез келген уақытта бағдарламалық түрде қосылып немесе өшірілуі мүмкін, бірақ ол тұрақты түрде аппараттық тілге қосылғандықтан, әдетте тек тіктөртбұрышты толқын шығара алады. Алайда, егер дыбыс жиілігі адамның есту қабілетінен тыс болса, құлақ тіктөртбұрышты толқындарды емес, динамиктің қосылып-өшірілуінің айырмашылығын ғана сезеді. Бұл 48 КБ Sinclair ZX Spectrum-де кездесетін қарапайым ауыстырмалы динамик эффектін тудырады. Exile осыны 1 биттік аудио үлгілерін шығару үшін пайдаланады.
Frak! және Zalaga: Полифониялық музыка
Көшірмелерді қорғау мақсатында, Aardvark Software компаниясының Frak! және Zalaga бағдарламаларының заңсыз көшірмелері ойынды дұрыс жүктеудің орнына, Капитан Пэгваштың негізгі әуені – Trumpet Hornpipe-тың псевдополифониялық орындалуын үздіксіз қайталауға алып келді (Пэгваш – қаңтар). Frak! Electron нұсқасында әуен "Бенни Хилл" бағдарламасының негізгі тақырыбы болды ("Boots Randolph's Yakety Sax"). Полифониялық эффект қажетті аккордтарды алу үшін ноталарды жылдам ауыстыру арқылы қол жеткізілді.
Бағдарламалық жасақтама
Acorn-нің Acornsoft баспа арқылы Electron таныстырылған кезде кассетада алуға болатын бірнеше бағдарламалар болды, олардың ішінде көптеген ойындар, Forth және Lisp тілдері, сондай-ақ білім беру және өнімділікті арттыруға арналған бірнеше бағдарламалар бар еді.
Тілдер
Electron-ның маңызды сатылым артықшылығы – BBC BASIC интерпретаторының құрамына кіргендігі, бұл BBC Micro-дан белгілі бір таныстық деңгейін және бұрынғы машинамен үйлесімділікті қамтамасыз етті. Алайда, BBC Micro-да болғандай, екі жүйенің ортақ мұрасының арқасында басқа тілдерге қолдау тез ұсынылды. Кассетада және ROM картриджінде ISO Pascal іске асырылуымен, соңғысы екі 16 КБ ROM-ды қамтамасыз етіп, бағдарлама редакторы мен Pascal компиляторы бар, Pascal орындалу уақытын қажет ететін аралық кодты өндіреді. Ең минималды іске асыру ретінде S Pascal машинаның BASIC бағдарламасын өңдеу мүмкіндіктерін пайдаланды және құрастырушы тілді ұсынатын компиляторды жасады, содан кейін тікелей орындау үшін машиналық кодты құрастырды. Әсіресе, "қайта орналастырылатын 6502 машиналық код файлының" жеке өндірілетін компиляторы. Acornsoft кейіннен BBC Micro және Master сериялары үшін ISO Pascal Stand Alone Generator өнімін шығарды, бұл әр бағдарламаға қажет "интерпретатордың бөліктерін" ендіруге мүмкіндік беретін орындалатын бағдарламаларды жасауға мүмкіндік берді, мұндай орындалатын файлдар әртүрлі лицензиялық шектеулерге жатады. Acornsoft Forth, Forth 79 стандартына сәйкес келуді мақсат етті және "тілдің тамаша іске асырылуы" деп есептелді. Ол Skywave Software-дің ROM-чипінде жеткізілген, Forth 83 стандартын қолдаған және көп тапсырмалы ортаны қамтамасыз еткен Multi Forth 83-тен бәсекелестік көрді. Multi Forth 83 ROM картриджінде болашақта қолжетімді болатыны хабарланды. Plus 1-дің шығарылысымен Acornsoft Lisp картридж түрінде де қолжетімді болды. Acornsoft Logo бағдарламалау тіліне әртүрлі деңгейде қолдау көрсететін екі өнім ұсынды. Turtle Graphics – бұл Forth, Lisp және S Pascal-мен бірге қолжетімді кассеталық өнім, ол Electron үшін шығарылған алғашқы атаулардың бірі болды. Acornsoft Logo ROM картриджінде берілді және тізімді өңдеу негіздерін ашып, тілдің жан-жақты іске асырылуының бөлігі ретінде 200-ден астам командалар сөздігін ұсынды. Turtle Graphics Logo-дан әлдеқайда арзан болды: 1987 жылға қарай біріншісі 3 фунт стерлингке дейін арзандатылды, ал екіншісі "30 фунт стерлингтен аз" тұрды. Алайда, Acornsoft-тың басқа тілдік өнімдерінен айырмашылығы, Logo "екі қалың нұсқаулықпен" жабдықталды. ROM-нан тікелей жұмыс істеу арқылы бұл қосымшалар машинаның барлық RAM-ін өз құжаттарына арнады, ал жалпы файлдық жүйе механизмдерін пайдалану арқылы құжаттарды кассетаға немесе дискіге жүктеуге және сақтауға болады, бірақ дискіні пайдаланушылар осы жылдам, кездейсоқ қол жетімділік ортасын пайдаланатын командаларды да қолдана алады. Кассетаға негізделген жұмыс әлі де "толыққанды мүмкін" деп есептелді, өйткені бағдарламалық жасақтаманың өзі жүктелуді қажет етпеді, View-те жүктеу және сақтау операциялары минутына 800 сөзді, ал ViewSheet-те минутына 200 ұяшықты жеткізеді. Алайда, Acornsoft Plus 3 кеңейтуімен жаңартылған Electron-мен пайдалану үшін 3,5 дюймдік дискетада Database өнімін шығарды. Өнім құрылымды деректер файлдарын құру, сақтау және талдау, карточкалық индекс пайдаланушы интерфейсі метафорасын пайдалана отырып, жазбаларды визуализациялау және сақталған деректер бойынша сұрыптау және іздеу операцияларын қолдау үшін бағдарламалар жиынтығын ұсынды. Slogger, кеңейтулердің белгілі провайдері, сондай-ақ Starword, мәтін өңдеуші және Starstore, деректер қоры сияқты өнімділік қосымшаларын шығарды. Starword Acornsoft-тың View-ынан таныс бөлек командалық және өңдеу режимдерін ұсынды, сондай-ақ осындай кең құжаттарды өңдеу үшін 132 бағандық құжаттарды және көлденең жылжуды қолдайды. View-тан таныс басқа операциялармен бірге, мысалы, іздеу және ауыстыру функциялары, блокқа негізделген өңдеу және мәтінді негіздеуді басқару, ол поштаны біріктіру функциясын пайдалана отырып, шығыс үшін құжаттарды бейімдеуге қолдау көрсетті. ROM-да Slogger-дың Rombox сияқты ROM кеңейтуіне немесе бөлек сатып алынған ROM картриджінің ішінде қолжетімді және, ерекше айта келетін болсақ, Electron үшін арнайы әзірленген Starword "толыққанды және қуатты" деп есептелді. Starstore, сондай-ақ ROM-да қолжетімді, негізінен кассеталық сақтауды пайдаланушыларға арналған деректер қорын басқару жиынтығын ұсынды, деректер қоры RAM-да толыққанды орналасқан. Ол деректер базасын анықтау, деректерді өңдеу, іздеу, сұрыптау және басып шығару қызметтерін қолдады. Starword-ті түрлі мүмкіндіктер толықтырды, мысалы поштаны біріктіру. Starstore II бұрынғы Starstore өнімінің тікелей жалғасы емес, оның баламасы ретінде дискіге негізделген жүйені қажет ету және кез-келген дискідегі бос орын мөлшерінде үлкен деректер қорын рұқсат ету арқылы жалғасты. Пайдаланушы интерфейсі бұрынғы өнімге қарағанда жақсартылды, ол ашылатын мәзірлерді және курсормен басқаруды ұсынды. Computer Concepts-тің Wordwise Plus, компанияның BBC Micro үшін бұрынғы Wordwise өнімінен дамытылған және 1985 жылдың басында ұсынылған, Electron-мен E2P 6502 екінші процессор картриджімен кеңейтілген пайдалану үшін қолжетімді болды. Түпнұсқа Wordwise өнімі Electron-мен үйлесімсіз болды, өйткені ол Mode 7-ні пайдаланды (BBC Micro-дың 40 бағанды Teletext дисплей режимі), және ROM-чипінде берілгендіктен, тиісті кеңейтулер болмаса, Electron-ға оңай қосылмады. Permanent Memory Systems, E2P 6502 картриджін өндірушілерден қолжетімді, бағдарламалық жасақтаманың Electron нұсқасы Hi Wordwise Plus нұсқасы болды, ROM емес, дискіде берілді және екінші процессорда жұмыс істеуге және осы ортада ұсынылған кеңейтілген жадты пайдалануға арналған. Бағдарлама Electron-ның 40 бағанды Mode 6 дисплейін пайдаланды. Slogger Electron үшін DFS үйлесімді дискілік жүйе, екі бос ROM ұясы, тышқан және қолайлы пайдалану порты кеңейтуін қажет ететін Stop Press десктоптық басылымдық пакетінің нұсқасын жасады, Slogger өзінің пайдалану порты кеңейту картриджін жасады.
Ойындар
Acornsoft компаниясы Electron үшін жариялаған он екі бағдарламалық тақырыптың алтауы ойын болды: Snapper, Monsters (Space Panic клоны), Meteors (Asteroids клоны), Starship Command, Chess және Draughts пен Reversi. 1984 жылы Plus 1 кеңейтілген нұсқасы шыққанда, осы тақырыптардың үшеуі – Hopper, Snapper және Starship Command – алты ROM картриджінің ішінде болды, сондай-ақ оқиғалық Countdown to Doom және Elite ойындары да бар еді. Бұрыннан қалыптасқан BBC Micro ойындарының баспагері Micro Power, Electron нарығына салыстырмалы түрде ерте кірді, он бастапқы тақырыпты ұсынды, олар BBC Micro-дан аударылған, немесе Moonraider сияқты (машиналар арасындағы экранды басқарудағы айырмашылықтарға байланысты) «толыққанды қайта жазылған», ал Escape from Moonbase Alpha және Killer Gorilla сияқты ойындардың түпнұсқасы болды. Superior Software, BBC Micro үшін де маңызды баспагер, екі машина үшін де ойындарды тұрақты түрде шығарды, әсіресе 1985 жылы Atari-дің Tempest ойынының лицензиялық нұсқасы, сондай-ақ Repton сериясы, Citadel, Thrust және Galaforce сияқты табысты түпнұсқалық тақырыптар. Superior компаниясының Acorn машиналары үшін ойын шығарудағы рөлі 1986 жылы Acornsoft брендін пайдалану құқығын алғаннан кейін кеңейді, нәтижесінде компания шығарған ойындар мен жинақтардың бірлескен бренді пайда болды және осы брендпен Acornsoft тақырыптарының қайта шығарылуына әкелді, соның ішінде Elite ойыны да бар. Кейін компания 1988 жылғы Exile ойынымен, сондай-ақ көптеген түрлендірулермен және жинақтармен бірге тағы бір «шедеврді» шығарды. Electron BBC Micro-ға үйренген авторларға қосымша техникалық шектеулер қойғанымен, кейбір авторлар оны шығармашылықтарын дамыту үшін пайдалана алды. Мысалы, Frak! ойыны туралы айтылғанда, «Electron нұсқасы көбірек танымал және BBC нұсқасынан жақсырақ деп есептеледі, себебі оның құрамында экран дизайны жасауға арналған құрал бар» делінген. Commodore 64 және Sinclair ZX Spectrum сияқты ірі бағдарламалық қамтамасыз етушілермен салыстырғанда қолдауы аз болғанымен, Electron үшін Chuckie Egg сияқты танымал көп форматты ойындарды қоса алғанда, көптеген ойындар қол жетімді болды. Сондай-ақ, көптеген танымал ойындар ресми түрде аркада автоматтарынан (Crystal Castles, Tempest, Commando, Paperboy және Yie Ar Kung Fu сияқты) және басқа үй компьютер жүйелерінен (Impossible Mission, Jet Set Willy, The Way of the Exploding Fist, Tetris, The Last Ninja, Barbarian, Ballistix, Predator, Hostages және SimCity сияқты) Electron үшін түрлендірілді. Acorn 1985 жылы Electron-ды өндірістен шығарғанына қарамастан, кәсіби бағдарламалық үйлер 1990 жылдардың басына дейін ойындарды әзірлеуді және шығаруды жалғастырды. Windows/Linux/macOS үшін, Elkulator Windows/Linux/DOS үшін, ElkJS браузерлік (JavaScript/HTML5) эмуляторы, ал көп жүйелі эмуляторлар MESS және Clock Signal Electron үшін қолдау көрсетеді. Electron бағдарламалық жасақтамасы көбінесе UEF файл форматында сақталады. Acorn Electron аппараттық құралының FPGA негізінде жасалған екі танымал нұсқасы бар: Papilio Duo аппараттық құралы үшін ElectronFPGA және FPGA Arcade "Replay" тақтасы үшін Acorn Electron ядросы. Сонымен қатар, Lattice ICE40 сериясы үшін ULA-ның іске асырылуы қолжетімді.