Кіріспе
1980 жылдардың басындағы британдық үй компьютері Jupiter Ace, Jupiter Cantab компаниясымен 1982 жылы шығарылған британдық үй компьютері болды. Ace сол кездегі басқа микрокомпьютерлерден Forth бағдарламалау тілін, көбірек таралған BASIC орнына қолданғандықтан ерекшеленді. Бұл ерекшелік, сондай-ақ бағдарламалық қамтамасыз етудің шектеулі болуы және төмен сапалы графикалық дисплейі сату көлемін шектеді, нәтижесінде компьютер сәтті болмады. Екеуі де ZX Spectrum дизайнында қатысты: Алтвассер ZX81 әзірлеуде және Spectrum аппараттық дизайнында жұмыс істеді. Викерс 4К ZX80 ROM-ын 8К ZX81 ROM-ға бейімдеп, кеңейтті және Spectrum үшін ROM-ның басым бөлігін жазды. Jupiter Ace алғашқы британдық компьютер Pilot ACE атымен аталып, 1982 жылдың 22 қыркүйегінде 89,95 фунт стерлингке сатылымға шықты. BASIC-тің орнына Forth тілін пайдалану, ZX Spectrum-тің қолжетімділігі мен табысы, сондай-ақ бағдарламалық қамтамасыз етудің аздығы, нашар корпус және кішкентай бастапқы жад кеңінен танылуына кедергі келтірді. Ақырында Jupiter Cantab 1983 жылдың қазан айының соңында жұмысын тоқтатты. 1984 жылы бренд Boldfield Computing Ltd компаниясына сатылды, ол қалған тауарларды пошта арқылы 26 фунтқа сатты.
The Jupiter Ace by Jupiter Cantab was a British home computer released in 1982. The Ace differed from other microcomputers of the time in that its programming environment used Forth instead of the more popular BASIC. This difference, along with limited available software and poor character based graphic display, limited sales and the machine was not a success. Both had been on the design team for the ZX Spectrum: Altwasser worked on ZX81 development and hardware design of the Spectrum. Vickers adapted and expanded the 4K ZX80 ROM to the 8K ZX81 ROM and wrote most of the ROM for the Spectrum. The Jupiter Ace was named after an early British computer, the Pilot ACE, and went on sale on September 22, 1982 with a price of £89.95. The use of Forth rather than the more usual choice of BASIC, and the availability and success of the ZX Spectrum, as well as limited published software, the poor case and small initial memory all weighed against wider market acceptance. Eventually Jupiter Cantab ceased trading by the end of October 1983. The brand was then acquired by Boldfield Computing Ltd in 1984 that sold the remaining stock by mail order for £26.
Сатылымдар
Машинаның сатылымы ешқашан көп болған жоқ; Jupiter Cantab бизнесін жабу алдында сатылған Aces саны шамамен 5000-ға жуық болды. 2000-жылдардың басына қарай, сақталған машиналар сирек кездеседі, көбінесе коллекционерлерге арналған заттар ретінде жоғары бағаға сатылады. Forth, құрылымды және қуатты болғанымен, оны үйрену қиын деп есептелді, ал басқа үй компьютерлерімен танысу арқылы алынған BASIC білімі оны үйренуде ешқандай пайдалы көмек көрсетпеді. 1982 жылғы шолуда былай делінген: "Jupiter Ace машинасының табысы, сатып алушылардың тағы бір микрокомпьютер тілін қабылдауына байланысты болады". Сонымен қатар, машинаға арналған коммерциялық бағдарламалар немесе хобби журналдарында жарияланған бағдарламалардың саны өте шектеулі болды, және олар базалық модельдің кішкентай көлемдегі RAM-мен шектелген. Ace-ті білім беру нарығында насихаттау әрекеттері де сәтсіз аяқталды; Forth емтихан бағдарламалары үшін маңызды болатынына күмән болды, сондай-ақ оқытушылардың Forth-ты қолдамауы да маңызды мәселелердің бірі болды. Оқушылар ерекше RPN синтаксисі бар, бір ғана (сирек) машинада қолданылатын тілге қарағанда, кеңінен қолданылатын BASIC тілін үйренуге көбірек қызығушылық танытты. Соңында, плиткаға негізделген графика, басқа машиналардың пиксельдік графикасымен салыстырғанда нашар болды, ал олар Ace-тің қара-ақ түсті емес, түрлі-түсті болды. Бұл сатуды негізінен техникалық бағдарламалауға қызығушылық танытатын мамандардың нарығымен шектеді.
Дизайн
Jupiter Ace көлемі, төмен құны және ұқсас формасы тұрғысынан жиі ZX81мен салыстырылады. Ішкі құрылымы ZX Spectrum-ге көбірек ұқсас, бірақ Ace-де 2 КБ арнайы бейне жады болды, бұл бағдарламалардың бейне жадымен бірдей жад блогына (бірдей чиптерге) кірген кезде жылдамдық төмендеуінен қысқарақты қорғады. Spectrum сияқты, Ace-де қара өткізгіш резеңке пернелер қолданылды, бірақ Spectrum-нан айырмашылығы, пернелер мембрана арқылы емес, PCB-дегі жолдарға тікелей басылатын өткізгіш төсемге ие болды. Осының салдарынан, пернелер тазаланғанға дейін немесе өткізгіш материал жаңартылғанға дейін сенімді жұмыс істемейтін еді. Аудио мүмкіндіктері бағдарламаланатын жиілік және ұзақтығы бар CPU арқылы басқарылды. Дыбыс шығару кішкентай кіріктірілген динамик арқылы жүзеге асырылды. Сол кездегідей, дискілік жетектердің орнына әдеттегі кассета магнитофоны қолданылды. Сол сияқты, дисплей ретінде теледидар қажет болды, бірақ ол тек қара-ақ түсте болды, ал Spectrum сияқты бәсекелес модельдер қолдайтын түсті емес. Корпустың артқы жағындағы қосымша (құжатталмаған) жиек коннекторы кейбір бейне сигналдарын қолжетімді етті, бәлкім болашақ түсті бейне картасы үшін, бірақ бұл коннекторды пайдаланған ресми өнім ешқашан шығарылмады. Jupiter Ace Zilog Z80 процессор негізінде құрылған, және дизайнерлер бұрын Sinclair ZX81 және ZX Spectrum жұмысында тәжірибе жинақтаған. Графика және мәтін бір уақытта көрсетілуі мүмкін: (1) символдардың тақтайшаларын қайта анықтау арқылы стандартты 256x192 графикалық бейнесін, 64x48 графикалық сызбалармен бірге, 128 қолжетімді (реттелетін) 8x8 символдарымен шектелген. Ішкі динамик тікелей CPU арқылы бір міндеттік режимде басқарылды, дыбыс жиілігі мен ұзақтығын миллисекундтармен басқару мүмкіндігімен. Деректерді сақтау 1500 бодтық кассеталық интерфейс арқылы жүзеге асырылды. Файлдар Forth бағдарламаларын (компиляцияланған кодты) немесе жадтың тікелей көшірмелерін сақтау үшін пайдаланылуы мүмкін.
Жады
Ace-де 8 КБ ROM болды, онда Forth ядросы мен операциялық жүйесі, сондай-ақ шамамен 5 КБ көлемдегі Forth командаларының алдын ала анықталған сөздігі сақталды. Қалған 3 КБ ROM бірнеше мүмкіндікті қамтамасыз етті: қозғалатын нүктелі сандар кітапханасы және символдар анықтамалары тізімі, магнитофонға қол жеткізу, жаңадан өңделген «командаларды» (яғни, процедураларды) декомпиляциялау және қайта анықтау. ROM-ның бір бөлігі Z80 машиналық кодымен жазылған, ал қалғаны Forth тілінде кодталған. Келесі 8 КБ жадта орналасқан RAM толыққанды декодталмаған, 2 КБ бейне жады екі рет көшірілген, ал 1 КБ пайдаланушы жады 4 рет көшірілген (бірдей жад әр түрлі жад мекенжайларында пайда болды). Бейне жадтың төменгі мекенжайлық көшірмесін пайдалану процессордың басымдығын таңдауға мүмкіндік берді, нәтижесінде бейне жүйесі мен процессор бірдей циклде бейне жадқа қол жеткізгенде экранда уақытша кездейсоқ пиксельдер пайда болатын. Жоғары мекенжайды пайдалану процессорды кедергіде қысқаша тоқтататын, бағдарламаның орындалу уақытына әсер ететін және бұл режимді кіріс-шығыс операциялары үшін қолайсыз ететін. Бейне жады негізгі мекенжайлық және деректер шиналарынан ішінара бөлінгендіктен, көбінесе бейне жүйесі мен процессор параллель жұмыс істей алды. Жад картасының алғашқы 16 КБ ROM, бейне және пайдаланушыға қолжетімді RAM үшін пайдаланылды, ал екінші 16 КБ RAM-ды кеңейту үшін бос қалдырылды, ал ең жоғарғы 32 КБ анықталмады. Бір 1 КБ банк өзінің 128 ASCII символдарының көпшілігін 8×8 пикселдік битмап форматында қайта анықтауға мүмкіндік берді. Басқа 1 КБ банк 24 қатар × 32 бағаннан тұратын символдардың толық экранды қара-ақ түспен көрсетуін сақтады. Түс кеңейтім ретінде жүзеге асырылуы жоспарланған, бірақ түсті графикалық карта жасалса да, коммерциялық өндіріске шығарылмады. 1 КБ RAM, сондай-ақ 16 КБ RAM жинағын, кейін 32 КБ жинақты қосу мүмкіндігі болды. Boldfield Computing компаниясы сонымен қатар Sinclair ZX81 16K RAM жинағын пайдалануға мүмкіндік беретін, шеттік қосылысты Sinclair ZX81 электрлік үйлесімділігіне бейімдейтін басылымды тақтаны (PCB) сатты.
Сипаттамалар
Сипаттамалық мәні: Процессор Zilog Z80A, 3.25 МГц жиілікте. Операциялық жүйе: FORTH (бағдарламалау тілі және командалық қатар интерфейсі ретінде). Жады: Видео үшін 2 КБ + 1 КБ базалық, 49 КБ-қа дейін кеңейтілуге болады (видео жады есептелмейді). Видео: 2 арнайы SRAM блогы бар тәуелсіз қосалқы жүйе: Экран (1 КБ) + Символ плиткалары (1 КБ). Дыбыс: Ішкі динамик, процессормен басқарылады (арнайы емес). Кеңейту: 2 қосылыс: Негізгі (процессорға қатысты) + Видео (экран + AV сигналы). Пернетақта және Символ жинағы: 40 пернелі QWERTY пернетақта (символдарға қосымша перне арқылы қол жеткізуге болады). Символ жинағындағы (ASCII 1967 негізінде) барлық символдарды қайта анықтауға болады. Символдар жиынтығы: ASCII 1967 негізінде, ZX Spectrum символдар жиынтығына сәйкес кеңейтулермен, соның ішінде ↑, £ және ©. Ace RAM туралы сілтемелер кейде бағдарламалау үшін қолжетімді емес жеке 2 КБ видео жадыны қамтиды, бұл шатасуға әкелуі мүмкін. Сол сияқты, Форттың тиімділігіне байланысты 1 КБ стандартты жад BASIC жүйесіндегі кем дегенде 2 КБ-қа тең деп есептелуі мүмкін.
Даму
Ресурстарды жасыру кодқа енгізілген түсініктемелерді жинақталған нәтижемен бірге сақтау арқылы толықтырылды, ал дәстүрлі компиляция мұндай түсініктемелерді жоятын. Түсініктемелер декомпиляция кезінде қалпына келтірілді. "Код – бастапқы дереккөз" принципінің нәтижесінде, өзгертілген сөздер (редакцияланған) жаңадан өңделген сөзді пайдалана отырып, барлық кодты жаңартуды қажет етті. Бұл стандартты емес REDEFINE командасы арқылы іске асырылды. Бұл мақсат үшін арнайы жасалмағанмен, компиляцияланған Forth жүйеге орнатылған ROM-ды кеңейту үшін қолданылуы мүмкін. Ace Forth көмегімен сыртқы ROM-дар басқару қолданбалары ретінде әзірленді.
Юпитер Асы 1-ші саны
Түпнұсқа Jupiter Ace 1 саны 1982 жылы ұсынылды және вакуумдік қаптамада келді. Шамамен 5000 данасы өндірілді.