Үнді кинорежиссері Бхаратан: Өмір және шығармашылығы

Кіріспе

Үнді кинорежиссері

Бхаратан (14 қараша 1946 – 30 шілде 1998) – үнді кинорежиссері, суретші және көркемдік режиссер. Бхаратан 1980-ші жылдары Падмаражан мен К. Г. Джорджпен бірге малаялам киносында жаңа кино мектебін құрғандығымен белгілі. Олар түсірген фильмдер көптеп қабылданып, сонымен қатар сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Сиби Малайил, Камал, Лохиттас және Джаярадж сияқты режиссерлер мен сценарийшілер 1990-шы жылдарға дейін осы мектептің дәстүрін жалғастырды.

Ерте өмір

Ол қазіргі Үндістанның Керала штатындағы Триссур ауданындағы Вадаканчериге жақын Энкакадта туған.

Көркемдік бағыт

Триссурдағы Көркемөнер колледжін бітіргеннен кейін, Бхаратан А. Винсенттің режиссерлік еткен "Гандаравакшетрам" (1972) малаялам фильмі арқылы суретші-қоюшы ретінде киноға қадам басты. Бұл фильм актер Тилаканның көзге түсетін рөл алған алғашқы фильмдерінің бірі болды. Оған белгілі режиссер болған ағасы П. Н. Менон үлгі болып қызмет етті. Бірнеше фильмде суретші-қоюшы және режиссердің ассистенті болып жұмыс істегеннен кейін, ол 1975 жылы Падмаражанның сценарийі негізінде түсірілген "Праянам" фильмімен режиссерлік дебютін жасады. Бұл фильм сонымен қатар малаялам киносының орта ағысындағы екі белсендісінің қалыптасуымен де есте қалды.

Фильмнің режиссері

Баратан Малаялам және Тамил тілдерінде 40-тан астам фильм түсірген. 1975 жылы «Праянам» фильмімен мансабын бастаған Баратан, «Тхакара» фильмінде ауылдың сұлулығына ғашық болған, ақыл-есі кем кейіпкер туралы түсіріп, атаққа ие болды. Оның есімізде қаларлық басқа фильмдері: «Ратинирведам», «Чамарам», «Палангал», «Амарам» және «Вайшали». Падмаражанмен бірлесіп «Рати Нирведам» және «Тхакара» фильмдерін жасады. «Рати Нирведам» – жасөспірімдердің жыныстық құштарлығы туралы фильм. «Тхакара» фильмінде ол зиялылық мүкіндіктері шектеулі жастың өмірі мен армандары мен қоғаммен қарым-қатынасын көрсетеді. 1980-жылдардың басында «Чамарам», «Мармарам», «Палангал», «Ормаккаи», «Каттате Киликкоду», «Катоду Каторам» және тағы да көптеген танымал фильмдерін түсірді. Олар кинотеатрларда сәтті көрсетіліп, мағыналы киноның жаңа үрдісін қалыптастырды. Басқа да белгілі режиссерлер одан үлгі алды. Бұл Малаялам киносының романтикалық дәуірі еді. Баратанның барлық фильмдері де батыл тақырыптар мен дауларды қамтыған жоқ. «Ору Минааминунгинте Нурунгуветтам» (1987) фильмінде ол зейнеткерлікке шыққан, баласыз жұбайлардың қайғылы оқиғасын баяндайды. Ол қарттықпен байланысты оқшаулану мен жалғыздық сезімін көрсетеді. Бұл фильм Баратанның әдеттегі стилінен өзгеше болды және сыншылардың мақтауына ие болып, коммерциялық табысқа жетті. Оның «Вайшали» (1988) фильмі Малаялам киносының қазіргі заманғы шедеврі саналады. Малаяламның көрнекті жазушысы М.Т. Васудеван Наирдің сценарийі бойынша, бұл «Махабхарата» эпосындағы бір оқиғаның бейімделуі. Олардың бірлескен жұмысының нәтижесінде «Таджварам» фильмі дүниеге келді. Фильмнің тақырыбы – кек алу, бұл Баратан фильмдеріне тән емес. Стилі классикалық вестерн фильмдерінен шабыттандырылған, басты кейіпкері ойлы, тыныш, ал кадрлар кең және шөлді ландшафттарды бейнелейді. Тағы бір фильмі – А.К. Лохиттадас жазған «Амарам», онда Маммутти басты рөлді ойнады. Бұл фильм 1990-жылдардағы Малаялам киносының маңызды туындысы болды. Сиваджи бұл рөлде бұрынғыдан өзгеше, тыныш, бірақ керемет өнер көрсетті. Фильм бірнеше ұлттық сыйлықтарға ие болды және көптеген аймақтық тілдерге қайта түсірілді (әсіресе, хинди тіліндегі «Вирасат»). Оның тәжірибелік фильмдеріне «Ааравам», коммерциялық емес, артхаусқа жақын фильм және ақыл-есі бұзылған еркекке ғашық әйелдің тағдыры туралы «Нидра» фильмдері жатады. Оның «Нидра» фильмін ұлы, режиссер Сиддхарт Баратан қайта түсірді. Баратанның түсірген танымал «Ратинирведам» фильмін тағы бір белгілі режиссер Т.К. Ражиев Кумар қайта түсіріп, басты рөлді Света Менон ойнады. Ол режиссерлікпен қатар фильмдеріне ән жазып, музыкасын да жасайтын. (Мысалы, «Кели» фильміндегі «Thaaram Valkannadi Nokki» және «Чиламбу» фильміндегі «Tharum Thalirum Mizhipootti» әндерінің мәтіні немесе «Катоду Каторам» фильмінің тақырыптық әні). «Кели» фильмінде ол жазушы П.Р. Натанмен бірлесіп жұмыс істеді.

Bharathan directed over 40 films in Malayalam and Tamil. Starting his career in 1975 with Prayanam, Bharathan rode to fame with his off beat Thakara, a film about a dumb witted central character who falls in love with the village beauty. Some of his other memorable films include Rathinirvedam, Chamaram, Paalangal, Amaram, and Vaishali. His association with Padmarajan led to films including Rathi Nirvedam and Thakara. Rathi Nirvedam was a treatment of teenage sexual angst. In Thakara, he deals with life and longings of an intellectually disabled youth and his association with the society. In the early 1980s he made several notable movies like Chamaram , Marmaram , Paalangal , Ormakkayi , Kattathe Kilikkoodu, Kathodu Kathoram and many more. They did well in theaters and set the trend for meaningful mainstream cinema. Other noted directors followed suit. It was the romantic era of Malayalam cinema. Not all of Bharathan's films skirted with bold themes and controversy. In Oru Minnaaminunginte Nurunguvettam (1987), he tells the poignant story of a childless couple in their post retirement life. It deals with the isolation and loneliness that comes with old age. The film was a departure from Bharathan's usual style and proved to be a major commercial hit while garnering critical acclaim, too. His Vaisali (1988) is widely regarded as a modern day masterpiece in Malayalam cinema. Scripted by the iconic Malayalam novelist M. T. Vasudevan Nair, it was an adaptation of a sub story told in the epic Mahabharatha. Another movie born from their association was Thazhvaram. The subject was revenge, a theme quite uncharacteristic of Bharathan movies. The style was inspired by classic Westerns with a brooding, reticent central character and expansive shots of barren landscape. another movie was Amaram which was written by A. K. Lohithadas starring Mammootty which was milestone movie of malayalam movie of 1990 s.

Even though he was not known to cater to the star centric system, Bharathan was instrumental in bringing together the two screen icons of Tamil cinema Sivaji Ganesan and Kamal Hassan in the Tamil film Thevar Magan which won critical acclaim and box office success. Sivaji gave an uncharacteristically restrained yet brilliant performance. The movie won several national awards and was remade into many regional languages (most notably Virasat in Hindi). His more experimental films include Aaravam, more an arthouse than commercial venture, and Nidra, about the plight of a woman who is in love with a mentally deranged man. His film "Nidra" was remade by his son, film director Sidharth Bharathan. "Rathinirvedam" originally directed by Bharathan, which was a noted film was also remade by another famous director T K Rajeev Kumar with Swetha Menon in the lead. Apart from film direction, he also wrote lyrics and tuned songs for his films. (e. g., lyrics for "Thaaram Valkannadi Nokki" in Keli and "Tharum Thalirum Mizhipootti" in Chilambu or title song for Kathodu Kathoram). He collaborated with writer P. R. Nathan in Keli.

Кино түсіру стилі

Баратанның фильмдері Кераланың ауылдық өмірін шынайы бейнелеуімен танымал болды. Үнді киносының көпшілік бөлігіне тән мелодрама мен шындықтан қашу, оның фильмдерінде көбінесе кездеспеді. Сондай-ақ, ол мансабының барысында үнді киносында кең таралған "жұлдыздарға бағытталған" мәдениеттен қашып өтті. Кейінгі фильмдерінде танымал актерлер тартылғанмен, бұл көбінесе сюжет немесе мазмұнға зиян келтірмеді. Баратан, Падмаражан және К.Г. Джордж бірлесіп, көркем кино мен коммерциялық киноның арасындағы мағыналы киноның қарсы мәдениетін қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Бұл қозғалыс көбінесе "орталық ағымдағы кино" деп аталды. Баратанның фильмдері көрнекті композициялық шешімдерімен ерекшеленді. Суретші ретіндегі тәжірибесі оған эстетикалық тұрғыдан әдемі кадрлар жасауға мүмкіндік берді. Табиғи элементтер мен табиғаттың өзі фильмдерінде маңызды рөл атқарды (мысалы, "Палангалдағы" теміржол немесе "Амарамдағы" теңіз). Баратан – фильмдерін түсіру үшін толыққанды сюжеттік тақталарды пайдаланатын сирек үнді режиссерлерінің бірі. Ол сондай-ақ фильмдеріне плакаттарды өзі суреттеген. Оның алғашқы фильмдерінің көпшілігі сексуалдық тақырыптарды еркін көрсете білуімен көзге түсті. Оның фильмдері көбінесе ер және әйел арасындағы қарым-қатынасқа қатысты әлеуметтік нормалар мен конвенцияларға қарсы келді. "Ратхинирведам" жасөспірім жігіт пен ересек әйел арасындағы сексуалдық жаралу туралы, ал "Чамарам" студент пен оның колледж оқытушысы арасындағы құмарлыққа толы қарым-қатынасты бейнелейді. "Каттате Киликкодуда" егде жастағы, үйленген профессор өзінің шәкіртіне ғашық болады. "Каатоду Кааторам" – адалсыздық жасаған әйелдің қоғамнан шеттетілуі туралы. Баратанның мансабының соңғы кезеңінде кино жасау стилінде айқын өзгерістер болды, олар кең ауқымдылықпен, егжей-тегжейлілікке көбірек назар аударумен және ерекше баяндау стилімен сипатталды (мысалы, "Вайшали", "Амарам", "Таажварам" және "Тевар Маган"). Кейбір сыншылардың пікірінше, техникалық жақсартуға ұмтылу тақырыптық мазмұнның сапасына кері әсер етті. "Вайшали" және "Амарам" фильмдері (онда ол танымал оператор Мадху Амбатпен бірлесіп жұмыс істеді) малаялам және үнді киносында операторлық шеберліктің жаңа стандартын орнатты. "Таажварам" стилі классикалық Голливудтың вестерн фильмдерінен шабыттанған, бірақ тақырыбы мен тұрмысы ерекше болды. Оның соңғы фильмдері ("Манжирадхани", "Деварагам" және "Чурам") сыншылар тарапынан орташа бағаланды.

Bharathan's films were known for their realistic portrayal of rural life in Kerala. Melodrama and escapism, often an integral part of mainstream cinema in India, were usually absent in his films. He also managed to steer clear of the "star centric" culture, prevalent in Indian cinema, throughout his career. His later films did involve major movie stars but usually without compromising on plot or narrative. Bharathan, along with Padmarajan and K. G. George were largely responsible for introducing a counter culture of meaningful mainstream cinema which often tread the middle path between art house and commercial cinema. This movement was often called the "middle of the road cinema". Bharathan's films were known for their visually appealing shot compositions. His background as a painter enabled him to create frames that were often credited for their visual beauty. Natural props and nature itself often became important characters in his films (like the railway track in Palangal, or the sea in Amaram). Bharathan is one of the few Indian directors known to use an elaborate story board system for filming. He also often designed the posters for his films. Several of his early films were known for their bold portrayal of sexual themes. His films often defied social conventions and norms about man woman relationships. Rathinirvedam was the sexual coming of age story of the relationship between a teenager and an older woman while Chamaram dealt with the tumultuous affair between a student and his college lecturer. In Kattathe Kilikkoodu an elderly, married Professor falls for his student. Kaathodu Kaathoram was about the social ostracism of a woman who has an adulterous relationship. The latter half of Bharathan's career saw a distinct change in film making style characterized by a wider canvas, more attention to detail with more distinct focus on narrative style (e. g., Vaishali, Amaram, Thaazhvaaram, and Thevar Magan). Some critics argue that this quest for technical excellence was at the expense of the quality of thematic content. Films like Vaishali and Amaram (where he collaborated with acclaimed cinematographer Madhu Ambat) set a new benchmark for cinematographic excellence in Malayalam and Indian Cinema. Thaazhvaaram was stylistically inspired by classic Hollywood Westerns though the theme and backdrop were distinctly original. His last few films (Manjeeradhwani, Devaraagam and Churam) were received moderately by critics.

Өлім

Бхаран 1998 жылғы 30 шілдеде 52 жасында ұзаққа созылған аурудан кейін Ченнаидегі жеке ауруханада қайтыс болды. Оның соңғы фильмі – "Чурам", ол өлімінен бір жыл бұрын шықты. Оның денесі ата-бабаларының туған жері Вадаканчериге әкелініп, толық мемлекеттік салтанатпен өртеуге берілді.

Жеке өмірі

Бхаратан театр және кино актрисасы К. П. А. С. Лалитаға үйленген. Олармен бұрын да, үйленгеннен кейін де көп фильмдерде бірге жұмыс істеген. Олардың екі баласы болды – бұрынғы бала актриса Сриэкутти және актер және режиссер Сиддхарт Бхаратан.

Керала мемлекеттік кино сыйлығы

Жоқ. Жыл Санаты Фильм(дер) 1 1975 Үздік суретші-қоюшы Праянам 2 1979 Үздік суретші-қоюшы Тхакара 3 1980 Үздік суретші-қоюшы Шамарам 4 1980 Екінші үздік фильм Шамарам 5 1981 Үздік суретші-қоюшы Шатта 6 1982 Үздік фильм Мармарам 7 1982 Екінші үздік фильм Ормаккайи 8 1982 Үздік режиссер Мармарам, Ормаккайи 9 1982 Үздік суретші-қоюшы Ормаккайи 10 1984 Үздік суретші-қоюшы Итири Поуве Чуваннапоуве 11 1987 Үздік танымал фильм Ору Миннамингуинте Нурунгуветтам 12 1992 Үздік танымал фильм Венкалам