Кіріспе
Шанхайдағы аса биік көкжиек – Шанхай әлемдік қаржы орталығы (ШВФЦ; , Шанхай диалектісі: Zånhae Guejieu Cinyon Tsonsin) – Шанхайдың Пудун ауданында орналасқан аса биік көкжиек. Ол Kohn Pedersen Fox компаниясымен жобаланған және Mori Building Company компаниясымен салынған, құрылымдық инженерлік жұмысын Leslie E. Robertson Associates орындады, ал бас мердігерлер ретінде China State Construction Engineering Corp және Shanghai Construction (Group) General Co. компаниялары жұмыс істеді. Бұл – кеңселер, қонақүйлер, конференц-залдар, сарайлар және жер қабатындағы сауда орталықтарынан тұратын көп мақсатты көкжиек. Park Hyatt Shanghai – мұнараның қонақүй бөлімі, онда 79-дан 93-ші қабаттарға дейін 174 бөлме мен люкс орналасқан. Салынысы аяқталған кезде бұл әлемдегі ең биік қонақүй болатын. Қазір ол Хонконгтағы Ritz Carlton қонақүйінен кейін әлемдегі үшінші биік қонақүй (ол Халықаралық сауда орталығының 102-118 қабаттарын алып жатыр). 2007 жылдың 14 қыркүйегінде көкжиек 492 метрге дейін биіктеп, аяқталуымен әлемдегі екінші биік ғимарат (сол кездегі ең биік ғимарат Тайбэй 101 болды), тек қана төбесінің биіктігі бойынша әлемдегі ең биік ғимарат және Қытайдағы ең биік ғимарат атанды. ШВФЦ 2008 жылдың 28 тамызында, ал сарайы 30 тамызда жұртшылыққа ашылды. Сарайдан жерден 474 метр биіктікте көрініс ашылады. ШВФЦ дизайны үшін жоғары бағаланды, ал 2008 жылы сәулетшілер оны жылдың ең жақсы аяқталған көкжиегі деп таныды. 2013 жылы ШВФЦ биіктігімен жанындағы Шанхай мұнарасы басып өтті, ол 2023 жылға қарай Қытайдың ең биік құрылысы болып табылады. Бірге, Шанхай әлемдік қаржы орталығы, Шанхай мұнарасы және Цзинь Мао мұнарасы әлемдегі үш аса биік көкжиектің бірінші жанындағы тобын құрайды.
The Shanghai World Financial Center (SWFC; , Shanghainese: Zånhae Guejieu Cinyon Tsonsin) is a supertall skyscraper located in the Pudong district of Shanghai. It was designed by Kohn Pedersen Fox and developed by the Mori Building Company, with Leslie E. Robertson Associates as its structural engineer and China State Construction Engineering Corp and Shanghai Construction (Group) General Co. as its main contractor. It is a mixed use skyscraper, consisting of offices, hotels, conference rooms, observation decks, and ground floor shopping malls. Park Hyatt Shanghai is the tower's hotel component, comprising 174 rooms and suites occupying the 79th to the 93rd floors, which at the time of completion was the highest hotel in the world. It is now the third highest hotel in the world after the Ritz Carlton, Hong Kong, which occupies floors 102 to 118 of the International Commerce Centre. On 14 September 2007, the skyscraper was topped out at , making it the 2nd tallest building in the world on completion (the tallest at the time being Taipei 101), the tallest building in the world by roof height only, and the tallest in China. The SWFC opened to the public on 28 August 2008, with its observation deck opening on 30 August. The observation deck offers views from above ground level. The SWFC has been lauded for its design, and in 2008 it was named by architects as the year's best completed skyscraper. In 2013, the SWFC was exceeded in height by the adjacent Shanghai Tower, which is China's tallest structure as of 2023. Together, The Shanghai World Financial Center, The Shanghai Tower and The Jin Mao Tower form the world's first adjacent grouping of three supertall skyscrapers.
Тарих
Америкалық Kohn Pedersen Fox архитектура фирмасы жобалаған 100 қабатты мұнараның құрылысы 1997 жылы жоспарланған еді, бірақ 1990-шы жылдардың соңындағы Азия қаржы дағдарысы салдарынан уақытша тоқтатылып, кейін Мори құрылыс компаниясының дизайндағы өзгерістерін енгізу үшін қайтадан тоқтатылды. Мұнараның құрылысын бірнеше халықаралық компаниялар, оның ішінде қытай, жапон және Гонконг банктері, сондай-ақ жапондық девелоперлер, американдық және еуропалық инвесторлар қаржыландырды. Америкалық Morgan Stanley инвестициялық банкі Мори Building үшін мұнараның қаржыландырылуын үйлестірді.
Құрылыс
Мұнараның іргетасы 1997 жылы 27 тамызда қаланды. 1990 жылдардың соңында Пьер де Смет құрылыс корпорациясы 1997-1998 жылдардағы Азия қаржы дағдарысынан туындаған қаржыландыру тапшылығына ұшырады, бұл іргетастар аяқталғаннан кейін жобаны тоқтатты. 2003 жылы 13 ақпанда Мори тобы ғимараттың биіктігін бастапқы жоспар бойынша 94 қабаттан 101 қабатқа дейін арттырды. Жаңа ғимараттың іргетасы бастапқы жоба бойынша салынған, құрылыс жұмыстары 2003 жылы 16 қарашада қайта басталды. 2007 жылдың 14 тамызында SWFC-де өрт шықты. Өрт алғаш рет 40-шы қабатта, шамамен 16:30 (GMT +8) байқалып, көп ұзамай ғимарат сыртында түтін анық көрінді. 17:45-те өрт сөндірілді. Зыянның аз болғаны хабарланды, апат кезінде ешкім жарақат алған жоқ. Өрттің себебі әлі белгісіз, бірақ кейбір деректерге сәйкес алдын ала тергеу жұмыскерлердің электрлік дәнекерлеуі өртке себеп болды деп болжайды. Ғимараттың толық биіктігі 2007 жылдың 14 қыркүйегінде соңғы болат арқалық орнатылғаннан кейін жетті. Соңғы қабаттар 2008 жылдың маусым айының ортасында орнатылды, ал лифт орнату шілде айының ортасында аяқталды. Шанхай әлемдік қаржы орталығы 2008 жылдың 17 шілдесінде аяқталғанын жариялады және 28 тамызда ресми түрде ашылды. Бұл дизайн қытайлық мифологиядағы аспанның шеңбер түрінде бейнеленуіне сілтеме жасайды. 2005 жылдың 18 қазанында KPF Мори ғимаратына балама жоба ұсынды, онда мұнараның жоғарғы жағындағы шеңберді трапеция тәрізді тесік алмастырды. Сәулетшілердің айтуынша, бұл өзгеріс даулы дизайндан басқа, арзан әрі оңай іске асырылатын болар еді. Шетелдіктер мен қытайлықтар бұл ғимаратты бейресми түрде "шаша ашушы" деп атайды. Мұнараның сыйлық дүкенінде шөлмек ашатын металлдан жасалған көшірмелері сатылады. Мұнарада үш бөлек бақылау палубасы бар, олар апертураның үстіндегі және төменгі қабаттарын құрайды. 94-қабатта орналасқан ең төменгі бақылау палубасының биіктігі - ; 97-қабатта орналасқан екіншісі биіктігі - ; ал 100-қабатта орналасқан ең биік палуба биіктігі - . Аспан қыртысының шатыр биіктігі 492 метрге жетеді, бір кездері ол әлемдегі ең биік шатыр болған. Шатырдың құрылысы аяқталғанға дейін SWFC-нің жалпы биіктігі Тайбэй 101 биіктігінен асып түсуі жоспарланған, бірақ биіктік шегі қойылды, бұл шатырдың ең жоғары биіктігі 492 метрге жетуіне мүмкіндік берді. Архитектор Уильям Педерсен мен құрылысшы Минору Мори Тайбэй 101 және мүмкін, One World Trade Center-ді басып өтетін шпильді қосу ұсыныстарына қарсы шығып, SWFC-ді "кең иықты ғимарат" деп атады. SWFC-нің жалпы ауданы 31 мыңнан астам шаршы метр, 31 лифті және 33 эскалатор бар.
Құрылымдық тиімділік
Мұнараның трапеция пішіндес апертурасы конструкциялық болаттан және темірбетоннан тұрады. SWFC құрылымына желдің күші, ғимараттағы адамдар мен ауыр жабдық сияқты көптеген күштер әсер етеді. Бұл қысым және иілу күштері диагональды бекіткіштің рамасы (қосымша тіреу фермаларымен) арқылы жерге беріледі. Дизайн материалды тиімді пайдалануға баса назар береді, себебі ол сыртқы ядроның кесу қабырғаларының қалыңдығын және периметрдегі құрылымдық болаттың салмағын азайтады.
Жалға алушылар
Шанхай әлемдік қаржы орталығы көптеген халықаралық қаржы компанияларының кеңсесіне қызмет етеді, олардың ішінде банк, сақтандыру, бағалы қағаздар және қорларды басқару салаларындағы Ernst & Young, Morgan Stanley, BNP Paribas, Commerzbank, Bank of Yokohama, Sumitomo Mitsui Banking Corporation және Korea Development Bank сияқты компаниялар бар. Google-дың Шанхай филиалы 60-шы және 61-ші қабаттарда орналасқан.
Көлік
Шанхай метросы: Луцзязуй стансасынан 2-желі бойымен орталыққа дейін 10 минуттық жаяу қашықтықта.
Марапаттар
Шанхай әлемдік қаржы орталығы 2008 жылы аяқталған ең жақсы көкжиек ретінде сәулетшілер тарапынан мойындалды және Биік ғимараттар мен қалалық орта кеңесінен (CTBUH) ең үздік биік ғимарат және Азия мен Австралазия сыйлықтарын алды. Нью-Йорктегі Көк үйлер мұражайының директоры Кэрол Уиллис: «Оның пішінінің қарапайымдығы мен өлшемі көкжиек идеясын керемет бейнелейді» деді. Архитектор Тим Джонсон ғимараттың инновациялық құрылымдық шешімін атап өтіп: «Стальдан жасалған фермалар жел мен жер сілкінісінің күштеріне қарсы тұрады, ғимаратты жеңілдетіп, болаттың қолданылуын азайтты және оның тұрақтылығына үлкен үлес қосты» деді. Джонсон SWFC құрылымын «шындығында гениальды» деп сипаттады.