Кіріспе

Карпентрас (қажетті атауы: Carpentràs; Провансальдық окситан: Carpentràs классикалық нормада немесе Carpentras Мистраль нормасында; Carpentoracte) – Францияның оңтүстік-шығысындағы Прованс-Альп-Көгілдір жағалау аймағындағы Воклюз департаментіндегі коммуна. Конта Венассиннің астанасы ретінде, ол Авиньон папаларының резиденциясы болған, ал Папалық мемлекеттері Француз революциясына дейін Венассинге иелік еткен. Бүгінде Карпентрас – Конта Венассиннің сауда орталығы және қыстан көктемге дейін өтетін қара трюфель базарларымен әйгілі. Карпентрас 2019 жылғы маусым айындағы ыстық толқыны кезінде Францияның ең жоғары температуралық рекордын қысқа мерзімге ұстады.

Классикалық антикалық

Карпентрас ежелгі заманда грек саудагерлері пайдаланған сауда орталығы болды және римдіктер оны алғашқыда Карпенторакте Меминорум деп атады, оны Плиний есімдерінде көрсеткен, кейін Forum Neronis ("Нерон форумы") деп өзгертілді; қала әсерлі римдік триумф аркасын сақтап тұр, ол 1640 жылы қайта жаңартылған епископ сарайымен қоршалған, қазір заң соты және Porte d'Orange деп аталатын қала қақпасы.

Карпентрас епархиясы

Карпентрас епископтығының тарихы үшін, Карпентрас көне діни округіне қараңыз.

Орта ғасырлар

Авиньон папалығының басында папа Климент V 1313 жылы Рим куриясымен бірге Карпентра қаласына қоныстанды. Оның ізбасары, папа Иоанн XXII, Авиньонда тұрақты түрде орнықты.

Қалалық кітапхана

Жозеф Доминик д'Ингуимбер, 1735-1754 жылдар аралығында Карпентрас епискобы болды, ол үлкен ғылыми кітапхана құрды. 2009 жылдан бері бас кітапханашы қызметін атқаратын Жан Франсуа Дельмас оны "қалалық кітапханаларымыздың ең ескісі" деп атады. Bibliothèque Inguimbertine деп белгілі бұл кітапхана қазір шамамен 140 000 кітапқа ие, Франция бойынша библиофильдерге кеңінен танымал және 2013 жылы бұрынғы Hôtel Dieu ғимаратының кеңірек жайларына көшуі жоспарланған.

Француз төңкерісі және Францияға оралу

1791 жылға дейін Карпентра Франция Корольдығының емес, Рим папасының мемлекетінің құрамына кірді. Франциядағы көптеген қауымдар сияқты Карпентрас 1789–1799 жылдардағы Француз революциясында, әсіресе Француз директориясы кезінде белгілі рөл атқарды. 1797 жылдың 4 қыркүйегінде болған «Антироялист» 18 Фруктидор төңкерілісінен кейін, 1797 жылдың 22 қазанында контрреволюционерлер қала әкімшілігін басып алып, наразылық білдіріп 24 сағат бойы ұстап тұрды.

Яһуди қауымы

20 және 21 ғасырларда Карпентрас француз еврейлігінің маңызды орталығы болып табылады және Франциядағы ең көне синагогасының орналасқан жері, ол 1367 жылы ашылып, бүгінге дейін қызмет етеді. 1990 жылдың мамыр айында француз және еуропалық ұлтшыл партия мүшелері еврей зиратын ұлықтады, бұл үлкен наразылық тудырып, Парижде 200 000 адам қатысқан демонстрацияға әкелді, оның ішінде сол кездегі президент Франсуа Миттеран да болды.

География

Карпентрас Сорг өзенінің саласы Аузон өзенінің жағасында орналасқан. Ол Монт-Вентудан оңтүстік-батысқа қарай 23 шақырым, Авиньоннан солтүстік-шығысқа қарай 23 шақырым қашықтықта жатыр. Карпентрас вокзалы Сорг және Авиньон қалаларымен теміржол арқылы байланысады.

Климат

Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Карпентрас ылғалды субтропиктік (Cfa) және ысты жазды Жерорта теңізі климатына (Csa) жатады, мұнда қыстары суық, жаздары ыстық болады. Көктем (сәуір-мамыр) және күз (қыркүйек-қазан) айларында жауым-шашын көп болады, сол кезде кұйыл жаңбырлар жауып қалуы мүмкін.

Дәстүрлер

Карпентрас қыс айларында әр жұма күні таңертең өткізілетін трюфель базарымен әйгілі. Оның дәстүрлі тәттісі – берлинг, жұқа ақ жолақты кішкентай қатты қант, бастапқыда жемістерді консервілеуден қалған сироптан жасалған.