Кіріспе

Голландтың көпұлтты компаниясы, бояулар мен жақсы жабын жасайтын материалдарды өндіреді.

Тарих

AkzoNobel компаниясы бірігулер мен активтерді сатудың ұзақ тарихына ие. Бүгінгі компанияның бір бөлігі 17 ғасырдағы компанияларға дейін жетеді.

Ақзоның тарихы мен құрылуы

Akzo 1969 жылы Algemene Kunstzijde Unie (Жалпы жасанды жібек одағы; AKU) және Koninklijke Zout Organon (Royal Salt Organon; KZO) компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. AKU 1929 жылы Vereinigte Glanzstoff Fabrike (1899 ж. құрылған) және Nederlandse Kunstzijdefabriek (ENKA, 1911 ж. құрылған) компаниялары біріктіріліп, Algemene Kunstzijde Unie (AKU) құрылды. Бұл компания синтетикалық талшықтарды өндіруде бірқатар техникалық қиындықтарға тап болды. Оның негізін қалаушы Жак Коенрад Хартогс шешім табу үшін голландиялық өнеркәсіпші Ренто Хофстед Крулға жүгінді, ол оған жауап берді. Олар NV I.S.E.M. атты бірлескен кәсіпорын құрды, оның табысы мен пайдасы ENKA компаниясының кейінгі сатып алулары мен бірігулеріне негіз болды және 1938 жылы AKU оны өз құрамына қосты. Бірігудің екінші бөлігі – KZO, 1967 жылы Koninklijke Zout Ketjen және Koninklijke Zwanenberg Organon компаниялары біріккен кезде құрылды. Бұл компания Koninklijke Nederlandse Zoutindustrie (KNZ) және Ketjen компанияларының бірігуі нәтижесінде пайда болды. KNZ 1918 жылы Ко Вис тарапынан тұз өндіруші компания ретінде құрылды; бұл бизнес бүгінге дейін AkzoNobel қызметінің маңызды бөлігі болып табылады. AKU және KZO компаниялары біріккеннен кейін Akzo бірқатар маңызды сатып алулар жасады: 1970 жылы Armour and Company, 1985 жылы Levis Paints, 1987 жылы Stauffer компаниясының арнайы химиялық бөлімшесі және 1992 жылы DSM компаниясына полиамидтер мен полиэстерлерден жасалған пластик өнімдерін шығару бизнесін сатты. 1993 жылы Akzo, Harrisons & Crosfield компаниясының еншілес компаниясы – Harrisons Chemicals (UK) Ltd компаниясымен бірлескен кәсіпорын құрды.

AkzoNobel құрамасы

1994 жылы Akzo және Nobel Industries бірігуге келісіп, Akzo Nobel құрды. Жаңа біріктірілген компанияда 20 бизнес бірлігі болды. Кейіннен бірқатар активтер сатылды: Nobel Chemicals, Nobel Biotech және Spectra Physics. 1995 жылы ПЭТ шайыры бизнесі Wellman, Inc. компаниясына сатылды. 1996 жылы топ өсімдік қорғау бизнесін Nufarm компаниясына сатты. 1998 жылы компания өнеркәсіптік жабындар және синтетикалық талшықтар өндіретін Courtaulds компаниясын сатып алды, бірақ кейін Courtaulds өнеркәсіптік жабындары мен Daejen Fine Chemicals компанияларын сатты. Courtaulds, Akzo Nobel Fibres компаниясымен біріктіріліп, Acordis құрылды, ол 1999 жылдың желтоқсанында CVC Capital Partners компаниясына сатылды. 1999 жылы компания Kanebo компаниясының фармацевтикалық бизнесін сатып алды. 2000 жылдардың басында компания тағы бір активтерді сату толқынын бастады, алдымен 2000 жылы Rovin’s VCM және ПВХ бизнесіндегі үлесін Shin Etsu Chemical компаниясына сатты. 2001 жылы ADC оптикалық мономерлер бизнесі Great Lakes Chemical компаниясына, 2002 жылы баспа сиясы бизнесі, 2004 жылы катализаторлар бизнесі Albemarle Corp. компаниясына, 2005 жылы Ink & Adhesive Resins компаниясы Hexion компаниясына және UV/EB Resins компаниясы Cray Valley компаниясына, ал 2007 жылы Akcros Chemicals компаниясы GIL Investments компаниясына сатылды. 2006 жылы топ канадалық әсемдік және өнеркәсіптік жабындар өндіретін SICO Inc. компаниясын, бір жылдан кейін канадалық өнеркәсіптік жабындар өндіретін Chemcraft International, Inc. компаниясын сатып алды. 2007 жылы Organon International компаниясы Schering Plough компаниясына 11 миллиард еуроға сатылды және AkzoNobel компаниясы акцияларын АҚШ NASDAQ қор биржасынан шығарды. 2008 жылы Crown Paints компаниясы басқарушылық сатып алу арқылы сатылды. 2012 жылдың желтоқсанында AkzoNobel Солтүстік Америкадағы сәулеттік жабындар бизнесін PPG Industries компаниясына 1,1 миллиард долларға сатуға келісті.

Imperial Chemical Industries (ICI) компаниясын сатып алу

2008 жылы AkzoNobel British Imperial Chemical Industries (ICI) компаниясын 15,8 миллиард долларға сатып алды. ICI тарихы төрт британдық химия компаниясына: Британдық бояу заттар корпорациясына, Брюннер, Монд және компанияға, Нобель жарылғыш заттарына және Біріккен сілті компаниясына дейін жетеді. Бұл компаниялар 1926 жылы бірігіп, ICI құрды. Бір жыл өткен соң, жаңадан құрылған компания бес негізгі өнім саласында 33 000-нан астам қызметкерді жұмысқа алды: сілті өнімдері, жарылғыш заттар, металдар, жалпы химиялық заттар және бояулар. 1933 жылы компания полиэтиленді жасап шығарды, ол кейіннен патенттелді және оқшаулағыш материал ретінде сатылды. 1986 жылы Беатрис химиялық бөлімшесі мен Glidden Paint компанияларын сатып алып, бояу және арнайы өнімдерге баса назар аударды. 1993 жылы ICI биологиялық бизнесін бөліп, екі жеке компанияға – ICI және Zeneca – бөлді. Zeneca кейіннен Astra AB компаниясымен бірігіп, қазіргі фармацевтикалық компания AstraZeneca құрылды. 2008 жылдың сәуір айында Henkel компаниясы AkzoNobel-ден National Starch компаниясының жабысқақ бөлігін сатып алды, ал 2010 жылдың маусым айында AkzoNobel National Starch бизнесінің крахмал бөлігін Corn Products International компаниясына сатты.

PPG Industries компаниясының сатып алуына әрекет

2017 жылдың наурыз айында PPG Industries компаниясы 20,9 млрд. еуро тұратын сатып алу ұсынысын жасады, бірақ AkzoNobel басшылығы оны дереу қабылдамады. Бірнеше күннен кейін PPG қайтадан 24,5 млрд. еуроға (26,3 млрд. долларға) ұсынысын арттырды, бірақ AkzoNobel басшылығы оны тағы да қабылдамады. Көптеген акционерлер компанияны ұсынысты және одан кейінгі келіссөздерді қарастыруға шақырды. Сәуір айында белсенді инвестор Elliot Investors компаниясы, Akzo компаниясының PPG-мен келіссөздер жүргізуден бас тартуына байланысты, төраға Антони Бургмансты қызметтен шеттетуді талап етті. Эллиотт компанияның 3,25% үлесіне ие екенін және Голландия заңнамасы бойынша Бургмансты қызметтен шеттету туралы ұсынысты дауысқа салу үшін кезектен тыс мәжіліс шақыруға қажетті 10% дауыс беру құқығына ие инвесторлар тобының бір бөлігі екенін мәлімдеді. 13 сәуірде Templeton Global Equity компаниясы, Бургманның төрағалық лауазымын талқылау үшін AkzoNobel акционерлерінің кезектен тыс мәжілісін шақыруды талап ететін инвесторлар тобының ішінде екенін хабарлады. Кейін, сол айда Akzo, PPG-нің ұсынысын қабылдаудан бас тартуын тоқтату үшін химиялық бөлімін бөліп шығару және акционерлерге 1,6 млрд. еуро қосымша дивиденд төлеу жоспарын ұсынды. Akzo-ның жаңа стратегиясын PPG қабылдамады, олардың ұсынысы акционерлер үшін үлкен құнды ұсынатынын, ал белсенді Akzo акционері Elliot Advisors бұл ұсынысты қолдайтынын мәлімдеді. 24 сәуірде, Akzo акционерлерінің жылдық жиналысына бір күн қалғанда, PPG соңғы ұсынысын шамамен 8%-ға арттырып, 28,8 млрд. долларға (26,9 млрд. еуроға, бір акцияға 96,75 еуроға) жеткізді. Бұл жаңалықтан кейін Akzo акцияларының бағасы 6%-ға өсіп, бір акциясы 82,95 еуроға жетті. Akzo акционері Columbia Threadneedle Investments компанияны PPG-мен диалог құруға шақырды, ал PPG бұл мәміле алғашқы жылдың өзінде табысты арттыратынын мәлімдеді. Бірнеше күннен кейін Ұлыбританияның ірі зейнетақы қорларының бірі, Universities Superannuation Scheme (USS) Akzo-ны PPG-мен байланысқа түсуге шақырды. 2 мамырда Reuters агенттігі Azko компаниясының қадағалау кеңесінің PPG-нің үшінші ұсынысын қалай қарастыру керектігін талқылау үшін жиналғанын, бірақ компанияның құны жеткілікті бағаланбағанын мәлімдеді. Мамыр айының басында Akzo PPG-нің ұсынысын тағы да қабылдамады, себебі мәміле компанияның құнын төмен бағалап, монополияға қарсы тәуекелдерге әкелуі мүмкін екенін, сондай-ақ "мәдени айырмашылықтар" сияқты басқа да мәселелерді ескермегенін айтты. Голландия заңнамасына сәйкес, PPG ресми ұсыныс жасауы немесе мәміледен бас тартуы керек еді. Маусымның басында PPG әлеуетті мәміледен бас тартуды жөн көрді. Akzo-ның акционерлеріне жасаған қорғаныс ретінде, көптеген акционерлердің ынтасымен бас директор Тон Бюхнер Akzo-ны екіге бөлуге және қаржылық көрсеткіштерді жақсартуға келісті. Бюхнер 2017 жылдың шілдесінде денсаулығына байланысты бас директорлық қызметінен кетті. Оның орнына компанияның химиялық бөлімінің бұрынғы басшысы Тьерри Ванланкер тағайындалды.

Жақында

AkzoNobel компаниясы бояулар мен жабындарға бағытталған. 2018 жылдың 9 қазанында Carlyle Group компаниясы сатып алғаннан кейін Specialty Chemicals жаңа Nouryon компаниясы болып қайта брендтелді. AkzoNobel компаниясына тиесілі International Paint Limited компаниясы, Ньютон Феррерс қаласындағы Елм өзенінің сағасына тыйым салынған, жоғары уытты трибутильтинді жіберуге рұқсат бергені үшін Қоршаған орта агенттігінің қозғаған ісі бойынша 650 000 фунт стерлинг айыппұл салынды және 144 992 фунт стерлинг шығын төлеуге міндеттелді.

Ұйым

Фармацевтикалық бизнестің сатудан түскен жоғары кірістерінің арқасында AkzoNobel 2008 жылы әлемдегі ең көп пайда тапқан компания болды.

Декоративтік бояулар

AkzoNobel өнімдерін Dulux, Sikkens, International және Interpon сияқты әртүрлі брендтермен таратады.

Кеңейту

Expancel – AkzoNobel компаниясының "Expancel Microspheres" сауда таңбасымен кеңейтілетін микросфераларды өндіретін бөлімшесі.

Айналма және пайда тарихы

Жыл Айналымдық кіріс Табыс 2023 €10,7 млрд €488 млн 2022 €10,8 млрд €388 млн 2021 €9,6 млрд €859 млн 2020 €8,5 млрд €678 млн 2019 €9,3 млрд €555 млн 2018 €9,3 млрд €455 млн 2017 €9,6 млрд €511 млн 2016 €14,2 млрд €970 млн 2015 €14,3 млрд €546 млн 2013 €14,59 млрд €724 млн 2012 €15,39 млрд €2,169 млрд 2011 €15,70 млрд €541 млн 2010 €14,64 млрд €754 млн 2009 €13,03 млрд €285 млн 2008 €15,42 млрд €1,08 млрд 2007 €10,22 млрд €410 млн 2006 €10,02 млрд €715 млн 2005 €13,00 млрд €961 млн 2004 €12,83 млрд €945 млн 2003 €13,05 млрд €602 млн 2002 €14,00 млрд €818 млн 2001 €14,11 млрд €671 млн