Кіріспе
Рональд Айлмер Фишердің "Жаратылыс таңдауының генетикалық теориясы" кітабы – Рональд Фишердің Мендель генетикасын Чарльз Дарвиннің жаратылыс таңдауы теориясымен біріктірген еңбегі. Фишер "Мендельдік қағидалар, осылайша, дарвинизмді растайды" деген тұжырым жасап, мутацияларға қатысты: "Көптеген ірі мутациялар зиянды, ал кіші мутациялар жиірек кездеседі және пайдалы болу ықтималдығы жоғары" деп айтқан, осылайша ортогенезді жоққа шығарды. Алғаш рет 1930 жылы The Clarendon Press баспасында жарық көрген бұл кітап, қазіргі синтездің ең маңызды еңбектерінің бірі болып саналады және популяциялық генетиканы қалыптастыруға көмектесті. Ол биология кітаптарында жиі сілтеме жасалады, Фишердің қашқындауы, Фишер принципі, репродуктивтік құндылық, жаратылыс таңдауының негізгі теоремасы, Фишердің геометриялық моделі, әдемі ұл гипотезасы, мимикрия және доминанттылықтың эволюциясы сияқты маңызды концепцияларды көрсетеді. Ол күндіз Ротамстед зерттеу институтында жұмыс істегенде, кешкі уақытта әйеліне диктантпен жаздырған.
The Genetical Theory of Natural Selection is a book by Ronald Fisher which combines Mendelian genetics with Charles Darwin's theory of natural selection, with Fisher being the first to argue that "Mendelism therefore validates Darwinism" and stating with regard to mutations that "The vast majority of large mutations are deleterious; small mutations are both far more frequent and more likely to be useful", thus refuting orthogenesis. First published in 1930 by The Clarendon Press, it is one of the most important books of the modern synthesis, and helped define population genetics. It is commonly cited in biology books, outlining many concepts that are still considered important such as Fisherian runaway, Fisher's principle, reproductive value, Fisher's fundamental theorem of natural selection, Fisher's geometric model, the sexy son hypothesis, mimicry and the evolution of dominance. It was dictated to his wife in the evenings as he worked at Rothamsted Research in the day.
Мазмұны
Алдын ала сөзінде Фишер бірнеше жалпы мәселені қарастырады, оның ішінде эволюциядан өзгеше табиғи іріктеуді түсіну қажеттігі және генетика саласындағы соңғы жетістіктер (генетика тарихы) осыған мүмкіндік берді. Бірінші тарауда Фишер мұрагерлік табиғатын қарастырады, генетикалық өзгергіштікті жоятындықтан аралас мұрагерлікті қабылдамайды, ал бөлшекті мұрагерлікті қолдайды. Екінші тарауда Фишердің табиғи іріктеудің негізгі теоремасы енгізілген. Үшінші тарауда Фишердің пікірінше, модификаторлардың ықпалымен қалыптасқан доминанттылықтың эволюциясы қарастырылады. Басқа тарауларда ата-аналық инвестиция, Фишердің геометриялық моделі, спонтанды мутациялардың биологиялық сәйкестікке қалай әсер ететіні, Фишер принципі – ерлер мен әйелдер арасындағы жыныс қатынасының неге көбінесе 1:1 болатындығын түсіндіреді, репродуктивтік құндылығы және қыз балалардың демографиясын зерттеу талданған. Статистика саласындағы білімін пайдаланып, Фишер қашып кету құбылысын зерттейді, ол жыныстық таңдаудың оң кері байланыс тізбегін қалай тудыруға болатынын көрсетеді, нәтижесінде таусықайдың қауырсыны сияқты белгілер пайда болады. Ол сондай-ақ генетикалық доминанттылықты зерттейтін доминанттылық эволюциясы туралы жазған.
Эвгеника
Соңғы бес тарау (8-12) Фишердің дисгенетикаға қатысты алаңдаушылығын және евгеника бойынша ұсыныстарын қамтиды. Фишер өркениеттердің құлдырауын олардың жоғарғы таптарының өнімділігінің төмендеуіне байланысты деп санайтын, ал 1911 жылғы британдық халық санауының деректерін туыс өнімділігі мен әлеуметтік жағдай арасындағы кері байланысты көрсету үшін пайдаланды. Оның сөзіне göre, бұл аз балалы отбасылардың қаржылық шығындарының азаюына және осылайша әлеуметтік статусының артуына байланысты болды. Ол көп балалы отбасыларға берілетін қосымша төлемдерді әкенің табысына пропорционалды түрде жоюды ұсынды. Ол евгениканы қолдау үшін бірнеше ресми комитеттерде жұмыс істеді. 1934 жылы ол қозғалыс ішінде ғалымдардың ықпалын күшейту туралы дауға байланысты Евгеника қоғамынан кетіп қалды.
Басылымдар
1958 жылы екінші, сәл өңделген басылымы қайта басылды. 1999 жылы Аделаида университетінің профессоры Джон Генри Беннет редакциялаған үшінші, түпнұсқа 1930 жылғы мәтінімен, 1958 жылғы өзгертулермен, ескертулермен және екінші басылымнан қате жіберілген өзгертулермен толықтырылған басылым жарық көрді.
Арналу
Кітап Фишердің досы, корреспонденті және Чарльз Дарвиннің ұлы, майор Леонард Дарвинге арналған. "Авторға соңғы он бес жыл бойы осы кітапта қарастырылған көптеген мәселелерді талқылау арқылы көрсетілген қолдау үшін алғыс айтамын."
Пікірлер
Кітапты Чарльз Гальтон Дарвин қарады, ол Фишерге кітаптың көшірмесін жиектеріндегі жазбаларымен бірге жіберіп, бірнеше жылға созылған хат алмасуды бастады. Бұл кітап В. Д. Гамильтонның туыстық таңдаудың генетикалық негізі туралы теорияларына да зор әсер етті. Джон Генри Беннетт кітаптың жазылуы мен қабылдануы туралы есеп берді. Фишермен көп дауласқан Сьюолл Райт кітапты қарап, оның «эволюция теориясына елеулі үлес қосқан маңызды еңбектердің бірі» болары сөзсіз екенін жазды. Дж. Б. С. Холдейн оны «тамаша» деп сипаттады. Алайда Реджинальд Пуннетт оған қарсы пікір білдірді. Кітап 40 жыл бойы көп назарсыз қалды, әсіресе Фишердің табиғи іріктеу туралы негізгі теоремасы дұрыс түсініксіздікке ұшырады. Бұл еңбек В. Д. Гамильтонға үлкен әсер етті, ол оны Кембридж университетінде студент кезінде танысты және 1999 жылғы вариум басылымының артқы жағынан алынған мына үзінділерде былай деп жазды:
This is a book which, as a student, I weighed as of equal importance to the entire rest of my undergraduate Cambridge BA course and, through the time I spent on it, I think it notched down my degree. Most chapters took me weeks, some months; And little modified even by molecular genetics, Fisher's logic and ideas still underpin most of the ever broadening paths by which Darwinism continues its invasion of human thought. For a book that I rate only second in importance in evolution theory to Darwin's "Origin" (this as joined with its supplement "of Man"), and also rate as undoubtedly one of the greatest books of the twentieth century the appearance of a variorum edition is a major event
Unlike in 1958, natural selection has become part of the syllabus of our intellectual life and the topic is certainly included in every decent course in biology. By the time of my ultimate graduation, will I have understood all that is true in this book and will I get a First? I doubt it. In some ways some of us have overtaken Fisher; in many, however, this brilliant, daring man is still far in front. The publication of the variorum edition in 1999 led to renewed interest in the work and reviews by Laurence Cook, Brian Charlesworth, James F. Crow, and A. W. F. Edwards.
Бұл кітап – студент кезімде Кембридж бакалавр курсының қалған бөлігімен бірдей маңызды деп санаған еңбек. Оған жұмсаған уақытымның нәтижесінде, менің дипломдық бағамым төмендеді деп ойлаймын. Көптеген тарауларды оқуға апталар, ал кейбіреулерін айлар кетті. Тіпті молекулалық генетиканың да түзетулерімен Фишердің логикасы мен идеялары әлі де дарвинизмнің адам ой-санасына енуін жалғастыратын, кеңейіп келе жатқан көптеген жолдардың негізін құрайды. Эволюция теориясында Дарвиннің «Тектердің шығу тегі» (оның «Адам туралы» толықтыруымен бірге) маңыздылығы тұрғысынан екінші орында тұратын және ХХ ғасырдың ең ұлы кітаптарының бірі деп санайтындықтан, вариум басылымының жарық көргені үлкен оқиға. 1958 жылғы жағдайдан айырмашылығы, табиғи іріктеу біздің интеллектуалдық өміріміздің оқу жоспарының бір бөлігіне айналды және бұл тақырып биологияның кез келген лайықты курсында міндетті түрде қарастырылады. Бітіруге дейін, мен осы кітаптағы барлық шындықты түсіне аламын ба? Күмәнім бар. Біздің кейбіреуіміз Фишерден асып кеткенімен, көп жағдайда бұл дарынды, батыл ғалым әлі де бізден алда. 1999 жылғы вариум басылымының жариялануы Лоренс Кук, Брайан Чарльзворт, Джеймс Ф. Кроу және А. В. Ф. Эдвардстың жұмыстарына және шолуларына жаңа қызығушылықты тудырды.
This is a book which, as a student, I weighed as of equal importance to the entire rest of my undergraduate Cambridge BA course and, through the time I spent on it, I think it notched down my degree. Most chapters took me weeks, some months; And little modified even by molecular genetics, Fisher's logic and ideas still underpin most of the ever broadening paths by which Darwinism continues its invasion of human thought. For a book that I rate only second in importance in evolution theory to Darwin's "Origin" (this as joined with its supplement "of Man"), and also rate as undoubtedly one of the greatest books of the twentieth century the appearance of a variorum edition is a major event
Unlike in 1958, natural selection has become part of the syllabus of our intellectual life and the topic is certainly included in every decent course in biology. By the time of my ultimate graduation, will I have understood all that is true in this book and will I get a First? I doubt it. In some ways some of us have overtaken Fisher; in many, however, this brilliant, daring man is still far in front. The publication of the variorum edition in 1999 led to renewed interest in the work and reviews by Laurence Cook, Brian Charlesworth, James F. Crow, and A. W. F. Edwards.