Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саяси теоретик және демократиялық социалист (1929–2008)
British political theorist and democratic socialist (1929 2008)
Сэр Бернард Роуленд Крик (16 желтоқсан 1929 – 19 желтоқсан 2008) – британдық саяси теоретик және демократиялық социалист, оның көзқарасын "саясат – қоғамдық кеңістікте жүзеге асырылатын этика" деп түсіндіруге болады. Ол "ой-сана саясаты" немесе идеологияға қарама-қарсы "әрекет саясатына" қол жеткізуге ұмтылды және ол мінез-құлықты зерттеуге қатысты бағыттың көрнекті сыншысы болды.
Sir Bernard Rowland Crick (16 December 1929 – 19 December 2008) was a British political theorist and democratic socialist whose views can be summarised as "politics is ethics done in public". He sought to arrive at a "politics of action", as opposed to a "politics of thought" or of ideology, and he held that He was a leading critic of behaviouralism.
Мансап
Крик Англияда Гарри Эдгар мен Флоренс Клара Криктің ұлы ретінде дүниеге келді және Уиттгифт мектебінде білім алды. Ол Лондон университетінің колледжінде экономика мамандығын бітірді, бірінші дәрежелі диплом алып, содан кейін докторлық диссертациясын қорғау үшін Лондон экономика мектебіне ауысты. Ол «Америка саясаттануы» атты еңбегін (1958) жариялаған кезде, 1952–1954 жылдары Гарвардта оқытушы, 1954–1955 жылдары Макгилл университетінде доцент, 1955–1956 жылдары Берклиде қонақ оқытушы болып жұмыс істеді. Крик өзінің аға оқытушы лауазымынан гөрі үлкен танылуға ұмтылды. Сол кезде LSE-нің жоғарылау жүйесі өте баяу болды. 1965 жылы Шеффилдте саяси теория және саяси институттар профессоры болып тағайындалғанда, Крик LSE студенттік газеті Beaver-ге «студенттерді оқыту тұрғысынан жақсы орынға бара жатқанын» айтты. Крик 1980 жылдары Ұлыбританияның Лейбористік партиясының лидері Нил Кинноктың кеңесшісі болды. 1997 жылы Лейбористер билікке келген кезде, Крик бұрынғы студенті Дэвид Бланкетт тарапынан азаматтық білім беру жөніндегі консультативтік топты басқаруға тағайындалды. Топтың 1998 жылғы соңғы есебі, «Крик есебі» деп белгілі болды, Ұлттық оқу бағдарламасына азаматтықты негізгі пән ретінде енгізуге әкелді. Ол 2002 жылғы жаңа жылдық құрмет көрсетулер тізімінде «мектептерде азаматтыққа және саяси зерттеулерге қосқан үлесі үшін» рыцарь дәрежесіне ие болды. Крик Дэвид Миллермен бірлесіп «Шотландия парламентін жұмыс істеуге келтіру» атты ықпалды памфлеттің авторы болды. Шотландиядағы өмірінде Крик Глазго университетінің Стивенсон қонақ профессоры болып тағайындалғанына қуанды. Сол кездегі денсаулығының нашарлығына қарамастан, Крик көпшілік тарапынан жоғары бағаланған және өте танымал лекциялар сериясын оқыды. Оның қазасынан кейін Глазго университеті оның еңбегін құрметтеп, Бернард Крик атындағы естелік лекциясын құрды. Крик Шотландияның саяси өміріне көптеген үлес қосты, жергілікті Лейбористік партияға қатысты, Гленголь моншасын жабылудан қорғады және өмірінің соңғы апталарында Эдинбургтегі трамвай желісінің кешігуінен туындаған жағдай туралы «The Scotsman» газетіне әзіл-қалжыңмен жазылған мақала жазды.
Crick was born in England, the son of Harry Edgar and Florence Clara Crick, and educated at Whitgift School. He read Economics at University College London, obtaining a first, before transferring to the London School of Economics for doctoral study. While working on his Ph. D.—published in 1958 as The American Science of Politics—he was a Teaching Fellow at Harvard, 1952–1954; Assistant Professor, McGill, 1954–1955; Visiting Fellow, Berkeley, 1955–1956). Crick craved for greater recognition than his Senior Lecturership signified. LSE's promotion system was notoriously slow at the time. When appointed Professor of Political Theory and Political Institutions at Sheffield in 1965, Crick told Beaver, the LSE student newspaper, that he was "going to a better place from the point of view of teaching students". Crick was an advisor to British Labour Party leader Neil Kinnock during the 1980s. When Labour came to power in 1997, Crick was appointed by his former student David Blunkett to head up an advisory group on citizenship education. The group's final report in 1998, known as the Crick Report, led to the introduction of citizenship as a core subject in the National Curriculum. He was knighted in the 2002 new years honours list for "services to citizenship in schools and to political studies". Crick co authored, with David Millar, an influential pamphlet entitled Making Scotland's Parliament Work. Later in his life in Scotland, Crick was delighted to be appointed Stevenson Visiting Professor at Glasgow University. Despite his frail health at that time, Crick delivered a series of widely praised and very popular public lectures. Upon his death, Glasgow University marked his contribution by establishing the Bernard Crick Memorial Lecture. Crick made many other contributions to Scottish political life, from participating in his local Labour Party, to defending Glenogle Baths from closure, to, in his last weeks of life, penning a humorous Op Ed for The Scotsman on the chaos caused by the tram line delays in Edinburgh.
Жеке өмір
Крик 79 жасында Эдинбургтегі Сент-Колумба хосписінде простата қатерлі ісігінен қайтыс болды. Оған шамамен он төрт жыл бұрын диагноз қойылған.
Crick died from prostate cancer at the age of 79, in St. Columba's Hospice, Edinburgh. It had been diagnosed about fourteen years earlier.
Сыйлықтар мен мұра
Крик төрт құрметті докторлық дәрежесіне ие болды. Ол Ұлыбританияның Саяси зерттеулер қауымдастығының (PSA) вице-президенті болды, және қауымдастық 2000 жылы 50 жылдығын тойлағанда оған өмірлік жетістіктері үшін сыйлық берді. PSA сондай-ақ Криктің құрметіне және оның еңбегін еске алу үшін үздік оқыту саласындағы Сэр Бернард Крик сыйлығын құрды. PSA жыл сайынғы конференциясында екі сыйлық табысталады: Бас жүлде және карьерасының басындағы ғалымдарға арналған Жаңадан келгендер жүлдесі. 2002 жылы Крик рыцарьдық орденмен марапатталды. Оның қайтысынан кейін Шеффилд университеті Сэр Бернард Крик орталығын құрды. Орталықтың мақсаты – «соңғы онжылдықтарда (немесе одан бұрын) пайда болған бірқатар кемшіліктерді жою». Бірінші кемшілік – демократиялық елдерде билеушілер мен басқарылатындар арасындағы қарым-қатынас мәселесі. Орталық сонымен қатар әлеуметтік ғылымдарды халыққа жеткізуді – немесе «нақты» ғылыми жетістіктердің әлеуметтік салдарларын тереңдік пен контекст беретін ғылыми элементтерді жоғалтпай түсіндіруді де мақсат етеді. Глазго университеті де Сэр Бернардтың еңбегін мойындап, жыл сайынғы естелік лекциялар циклын құрды. 1993 жылы Крик саяси туындыларды марапаттау үшін The Political Quarterly газетінің демеушілігімен Оруэлл сыйлығын құрды. Бастапқыда әр жылы екі сыйлық берілді – біреуі саяси журналистикаға, екіншісі саяси кітапқа. 1994 жылғы алғашқы сыйлықтарды Анатоль Ливен «Балтық революциясы» кітабы үшін және «The Independent on Sunday» газетінің журналисі Нил Ашерсон алды. Крик 2007 жылға дейін қазылар алқасының құрамында болды. Би-Би-Си ресми тарихшысы, профессор Жан Ситон 2006 жылы сыйлықтың директоры болды, ал 2015 жылы сыйлық тіркелген қайырымдылық қорына (Оруэлл қоры) айналды. Қор төрт Оруэлл сыйлығын табыстайды – саяси журналистика, саяси жазу (тек ғылыми емес), саяси ойын және Ұлыбританияның әлеуметтік кемшіліктерін ашу салаларында. Сондай-ақ, қор тұрақты пікірталастар, лекциялар мен іс-шараларды ұйымдастырады, оның ішінде Оруэлл лекциясын. Қазылар алқасы әр жыл сайын тағайындалады. 2008 жылы Крик Оруэллдің өмірі мен шығармаларына арналған «Оруэлл Директ» веб-сайтын қолдауға белсенді қатысты, кейін ол Оруэлл қоғамына айналды.
Crick was awarded four honorary doctorates. He was made a vice president of the Political Studies Association of the United Kingdom (PSA), which also gave him a lifetime achievement award on its 50th anniversary in 2000. The PSA also created the Sir Bernard Crick Awards for Outstanding Teaching in honour of Crick and his work. Two awards are made at the PSA Annual Conference, the Main Prize, and a New Entrant Prize for early career academics. Crick was knighted in 2002. After his death, the University of Sheffield established the Sir Bernard Crick Centre. The centre aims to 'Bridge a number of gaps that appear to have emerged in recent decades (if not before). The first gap concerns the relationship between the governors and the governed in democratic countries.' The centre also aims to communicate social science to the public – or the social implications of 'hard' scientific advances – without, in doing so, losing those elements of scholarship that provide depth and context. Glasgow University also recognised Sir Bernard's contribution by establishing an annual memorial lecture series. In 1993, Crick established the Orwell Prize with sponsorship from The Political Quarterly to honour political writing. Initially, two awards were given out each year – one for political journalism and the other for a political book. The first awards in 1994 were received by Anatol Lieven for his book The Baltic Revolution and to The Independent on Sunday journalist Neal Ascherson. Crick was on the judging panel until the 2007 awards. BBC official historian Professor Jean Seaton became Director of the prize in 2006 and the prize became a registered charity (The Orwell Foundation) in 2015. The Foundation awards four Orwell Prizes – for political journalism, political writing (non fiction only), political fiction and Exposing Britain's Social Evils – and hosts regular debates, lectures and events, including the Orwell Lecture. Judging panels are appointed each year. In 2008, Crick became active in supporting "Orwell Direct", a website dedicated to the life and works of Orwell, which later became The Orwell Society.
Идеялар
Криктің айтуынша, идеологиялық көшбасшы антисаясаттың бір түрін жүзеге асырады, ондағы мақсат – халықты ортақ бір мақсатқа жұмылдыру, тіпті өлімге дейін.
According to Crick, the ideologically driven leader practises a form of anti politics in which the goal is the mobilisation of the populace towards a common end—even on pain of death.
Әдепке қарсылық
Криктің "Америкалық саясаттану ғылымы" (1959) атты тұңғыш кітабы АҚШ-та үстемдік құрған, ал Ұлыбританияда жақсы танылмаған мінез-құлықтық саяси талдау әдісіне сын бағыттады. Ол олардың негізгі қағидаларын анықтап, оларды қабылдамады: зерттеулер адам мінез-құлқындағы заңдылықтарды ашуға қабілетті, осы заңдылықтар эмпирикалық сынақтар мен өлшемдер арқылы растала алады, сандық деректер ең жоғары сапалы болып, статистикалық талдауға жатады, саяси ғылым эмпирикалық және болжамдық болуы керек, философиялық және тарихи аспектілерге мән беру азайтылады, ал құндылықтардан ада зерттеу – идеал саналады. Әлеуметтік ғылымның мақсаты барлық әлеуметтік ғылымдарды қамтитын макротеория құру, ал емес, практикалық реформаға қатысты қолданбалы мәселелерді шешу.
Crick's first book, The American Science of Politics (1959), attacked the behavioural approach to politics, which was dominant in the United States, and little known in Britain. He identified and rejected their basic premises: that research can discover uniformities in human behaviour, that these uniformities could be confirmed by empirical tests and measurements, that quantitative data was of the highest quality, and should be analysed statistically, that political science should be empirical and predictive, downplaying the philosophical and historical dimensions, and the value free research was the ideal, with the goal of social science to be a macro theory covering all the social sciences, as opposed to applied issues of practical reform.