Кіріспе

Электрондық пошта тізімі бағдарламалық жасақтамасы – нақты бағдарламалық қолданба.

Listserv термині (тіркелген тауар белгісінің лицензиары L Soft International, Inc. компаниясы оны LISTSERV деп көрсетеді) жалпы электрондық пошта тізімі бағдарламалық жасақтамаларын атау үшін қолданылған, бірақ бұл термин көбінесе мұндай бағдарламалық жасақтаманың алғашқы нұсқаларына қатысты қолданылады. Ол жіберушіге тізімге бір электрондық хат жіберуге мүмкіндік береді, ал тізім сол хатты тізімге жазылғандардың электрондық мекенжайларына автоматты түрде жібереді. Алғашқы Listserv бағдарламалық жасақтамасы, Bitnic Listserv (немесе BITNIC LISTSERV) (1984–1986), IBM VM мейнфреймдерінде пошта тізімдерін құруға мүмкіндік берді және 1984 жылы Ира Фукс, Дэниел Оберст және Рикки Эрнандес есімді мамандармен әзірленді. Бұл пошта тізімі Listserv@Bitnic (немесе LISTSERV@BITNIC) деген атпен танымал болды және BITNET желісінде маңызды қызметке айналды. Ол UNIX Sendmail псевдонимдерімен салыстырылатын функционалдық мүмкіндіктерді ұсынды және Sendmail сияқты, тізімге жазылулар қолмен басқарылды. 1986 жылы Эрик Томас тәуелсіз қолданбаны жасады, ол бастапқыда "Revised Listserv" (немесе "Revised LISTSERV") деп аталды. Бұл – алғашқы автоматтандырылған пошта тізімін басқару бағдарламасы болды. Revised Listserv пайда болғанға дейін электрондық пошта тізімдері қолмен басқарылатын. Тізімге қосылу немесе одан шығу үшін адамдар тізім әкімшісіне хат жазып, қосылу немесе алып тастау туралы өтініш білдіретін, бұл процесс талқылау тізімдерінің танымалдылығы артқан сайын уақытты көп қажет ететін. 1987 жылға қарай Bitnic Listserv пайдаланушылары Томас жасаған нұсқаға көшті. Listserv 1986 жылдан 1993 жылға дейін тегін қолданысқа ие болды, ал қазір Томас 1994 жылы құрған L Soft компаниясының коммерциялық өнімі болып табылады. Компанияның веб-сайтынан әрқайсысы 500 абонентке дейін сыйымдылығы бар 10 тізімге шектелген тегін нұсқасын жүктеуге болады. Кейіннен Lyris ListManager (қазір Aurea Email Marketing) (1997), Sympa (1997), GNU Mailman (1998) және Gaggle (2015) сияқты бірнеше басқа тізімдерді басқару құралдары да жасалды.

Пошта тізімдерін автоматтандырылған басқару

1986 жылы Эрик Томас автоматтандырылған пошта тізімдерін басқару тұжырымын жасады. Париж орталық мектебінде оқып жүрген кезінде ол қазір LISTSERV деп аталатын бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірледі. 1986 жылы Томас жасаған LISTSERV жарық көргеннен кейін, LISTSERV@BITNIC автоматты тізімдерді басқару мүмкіндігімен жаңартылды, бірақ Bitnic Томас жасаған LISTSERV-ты орнатқаннан кейін бірнеше айдан соң бұл жаңарту тоқтатылды. Bitnic пен Томас өнімдері атауынан басқа ешқандай байланысы жоқ, және екінші өнімнің коды біріншісінің кодына негізделмеген. Электрондық пошта тізімдері (кейде "электрондық пошта тізімдері" деп те аталады) бұрынғыдай танымал болмаса да, олардың қолдануға ыңғайлы болуының арқасында әлі де қолданыста. Ол 2001 жылы Швеция патенттік және тіркеу кеңсесінде (PRV) тіркелді. Осыған байланысты, осы заңнамалық аумақтарда "listserv" сөзін басқа өнімді сипаттау үшін немесе осындай электрондық поштаға негізделген пошта тізіміне жалпы атау ретінде қолдану – тауарлық белгіні дұрыс емес пайдалану болып саналады. Тізімнің өзі үшін стандартты жалпы атаулар – электрондық пошта тізімі, электрондық тізім немесе электрондық пошта тізімі, ал тізімді басқаратын бағдарламалық өнім үшін – электрондық пошта тізімі менеджері немесе электрондық пошта тізімі бағдарламалық қамтамасыз етілуі. Дегенмен, бұл терминнің жалпы қолданылуы кейде жиі кездеседі.

Қауіпсіздік

Жеке пайдаланушы парольдері 15.0 нұсқасына дейін қарапайым мәтін түрінде сақталды. Бұл оларды қолданба конфигурациясында "сайт менеджерлері" немесе "пошта басшылары" деп тізілген пайдаланушыларға қолжетімді етті. Парольдерді қарапайым мәтін түрінде сақтау, сайтқа қол жеткізе алатын кез келген адамға, соның ішінде сайтты бұзған шабуылдаушыларға да тіркелгі деректерін оқу мүмкіндігін береді. 2007 жылы шыққан 15.5 нұсқасынан бастап, парольдер осы шабуылдан қорғану үшін хэштелген күйде сақталады.

Басылымдар

LISTSERV бірнеше лицензиялық нұсқада қол жетімді: коммерциялық емес хоббилік қолдану үшін LISTSERV Lite Free Edition; кішкентай жүктемелер үшін LISTSERV Lite; стандартты, толық мүмкіндіктерге ие нұсқа – LISTSERV; LISTSERV HPO (Жоғары өнімділік опциясы); және жекелендірілген және мақсатты электрондық поштаны жариялау және есеп беру үшін LISTSERV Maestro.