Кіріспе
Американдық футболшы (1972 жылы туған)
Террелл Ламар Дэвис (28 қазан 1972 жылы туған) – 1995 жылдан 2001 жылға дейін Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Денвер Бронкос» командасының шабуылшысы болған американдық бұрынғы кәсіби футболшы. Ол «Бронкос» командасының барлық уақыттағы ең көп жүгірген ойыншысы және әлі күнге дейін бір постсезондық маусымдағы ең көп тачдаун (сегіз) рекордын сақтап тұр, ол 1997 жылы жетістікке жеткен. «Денвер Бронкос» ойыншыларының тачдаун соққаннан кейін тойлау дәстүрі болған «Биік тау салютін» бастағандыққа да оның есімі белгілі. Дэвис 2017 жылы Профутбол Даңқы залына сайланды. Қысқа жеті жылдық карьерасына (төрт толық маусыммен) қарамастан, Дэвис барлық уақыттағы ең ұлы шабуылшылардың бірі саналады. Дэвис 1995 жылғы NFL драфтының алтыншы раундында (жалпы 196-шы нөмір) «Бронкос» командасымен таңдалды. Ол «Денвер Бронкос» клубының 7607 жүгіру ярдымен үздік жүгірушісі. Дэвис әлі күнге дейін бір постсезонда ең көп тачдаун рекордын сақтап тұр, ол 1997 жылғы плей-оффта сегіз тачдаун соғып, Супер Боулдің ең құнды ойыншысы атағын жеңіп алды. 1998 жылы ол бір маусымда 2000 ярдтан асып түскен төртінші NFL ойыншысы болды. Ойыншы ретінде оған ойыншылар, жанкүйерлер және БАҚ «T.D.» лақап есімін берді; бұл оның аты мен тегінің бас әріптерін және тачдаунның аббревиатурасын білдіреді.
Ерте өмір
Дэвис сегіз баланың анасы, медбике Кэтери Дэвис пен әкесі Джо Дэвиске дүниеге келді. Оның әкесі алкоголик және есірткіге тәуелді болған, ол балалары мен жануарларды зорлаған, Террелл мен оның бауырларына тікелей оқтар атқан. Террелл 14 жасқа келгенде ол қайтыс болды. Линкольн орта мектебінің соңғы курсында жаттықтырушылар оған үш шабуылшыдан тұратын құралымда фулбек рөлінде мүмкіндік берді. Оған басқа позицияларда да, соның ішінде кикер ретінде де ойынға қатысуға мүмкіндік берілді, және ол командасын 12-2 есебімен жеңіске жеткізді. Дэвис дискіні лақтыруда Линкольн дайындық мектебінің рекордын жаңартты. Мектепті бітіргеннен кейін Дэвис Лонг-Бич мемлекеттік университетінде бейсбол ойнады. Оның ағасы Реджи Уэбб одан бұрын сол жерде ойнаған, және ол университетті Дэвиске стипендия беруге көндірді.
Колледж мансабы
Лонг-Бич штатында Дэвис бұрынғы «Вашингтон Редскинс» командасының жаттықтырушысы Джордж Аллен басқарған футбол командасына қосылды. Ол бірінші курста «қызыл жейде» (redshirt) киіп, оқуға қосымша бір жылға мүмкіндік алды. Дэвис жаттықтырушы Аллен үшін ресми ойын өткізбеді, себебі Аллен 1990 жылғы маусым аяқталғаннан кейін қайтыс болды. Дэвис келесі маусымда ойнап, 55 рет допты алып жүгіріп 262 ярдты бақылап өтті. 1991 жылғы маусым соңында бюджеттік мәселелерге байланысты Лонг-Бич штаты футбол бағдарламасын тоқтатты. Дэвис Джорджия университетіне ауысты. «Джорджия Булдогс» командасымен өткізген алғашқы маусымында Дэвис болашақ NFL-нің жетекші ойыншысы Гаррисон Херстке көмектесті. Херст бітіргеннен кейін, 1993 жылғы маусымда Дэвис команданың үздік жүгірушісі атанды және 167 рет допты алып жүгіріп 824 ярдты бақылап өтті. Дэвистің Джорджиядағы соңғы маусымы маусым басында «Теннесси» командасына қарсы өткен ойында тізе бұлшық етінің жарақатының күшеюімен қиындыққа ұшырады, нәтижесінде ол үш ойынға қатыса алмады. Ол сол жылы 67 рет допты алып жүгіріп 445 ярдты бақылап өтті, бірақ соңғы екі ойында тиісінше 113 және 121 ярдты бақылап өтті. Маусымнан кейін ол «Blue–Gray Football Classic» ойынына шақырылды. Дэвистің жарақат алуға бейімділігі NFL драфтындағы оның орнын төмендетті, сондай-ақ жаттықтырушы Гофф скауттарға Дэвистің ойын жазбаларын ұсынбады. 1995 жылы жаңа тағайындалған «Денвер Бронкос» командасының бас жаттықтырушысы Майк Шанахан Дэвисті 1995 жылғы NFL драфтының алтыншы турында таңдады. Дэвис жаттығу лагеріне жетінші нөмірлі жүгіруші ретінде келді және командаға ілігуі қиын болды. Бірақ ол екінші маусым алдындағы ойында «Бронкос» жаттықтырушыларын әсерлі ойынмен таң қалдырды, әсіресе арнайы топтар құрамындағы күшті соққысымен көзге түсті. Дэвис маусым алдындағы әр ойында жақсара берді және маусымның ашылу ойынында бастапқы жүгіруші ретінде тағайындалды. 2000 жылғы маусымда Дэвис аяғының төменгі бөлігіндегі стресс-жарақат салдарынан бес ойыннан басқа барлық ойындардан шеттетілді. 2001 жылы екі тізесіне артроскопиялық операция жасағандықтан, ол тек сегіз ойында ғана қатысты.
Құрмет пен марапаттар
2004 жылы Дэвис Колорадо спорт даңқы залына енгізілді. 2007 жылы Дэвис кәсіби футбол даңқы залына үміткер ретінде алғашқы жылы жартылай финалистердің бірі болды. 2007 жылдың 27 шілдесінде Дэвис Денвер Бронкос құрмет залына енгізілетіні жарияланды. Оның құрметке ие болу рәсімі 2007 жылдың 23 қыркүйегінде Майл Хайдтағы Инвеско алаңында «Джексонвилл Ягуарс» командасына қарсы өткен Бронкос командасының үй матчында өтті. 2006 жылы Дэвис Брейтбард құрмет залына енгізілді. 2016 жылдың 7 ақпанында Дэвис және Джон Элвей Санта-Кларада өткен Super Bowl 50-де «Бронкос» командасының құрметті капитандық қызметін атқарды. Олар сондай-ақ өткен 50 Super Bowl-дың ең үздік ойыншыларын құрметтеу салтанатына қатысты. Дэвис «Бронкос» командасы Super Bowl-ды жеңіп алғанда кубокты табыс етуге қатысқан ойыншылардың бірі болды. 2017 жылдың 4 тамызында Дэвис кәсіби футбол даңқы залына үміткерлігінің он бірінші жылында енгізілді.
Негізгі маусым
Жыл Команда Ойындар Жүгіру Қабылдау Доғару GP GS Тәуелділік (Att) Арттыру (Yds) Орташа (Avg) Ұзындығы (Lng) Гол (TD) Қабылдау (Rec) Арттыру (Yds) Орташа (Avg) Ұзындығы (Lng) Гол (TD) Доғару Жоғалған 1995 DEN 14 14 237 1,117 4.7 60 7 49 367 7.5 31 1 5 2 1996 DEN 16 16 345 1,538 4.5 71 13 36 310 8.6 23 2 5 3 1997 DEN 15 15 369 1,750 4.7 50 15 42 287 6.8 25 0 4 0 1998 DEN 16 16 392 2,008 5.1 70 21 25 217 8.7 35 2 2 2 1999 DEN 4 4 67 211 3.1 26 2 3 26 8.7 10 0 1 1 2000 DEN 5 4 78 282 3.6 24 2 2 4 2.0 5 0 1 0 2001 DEN 8 8 167 701 4.2 57 0 12 69 5.8 16 0 2 0 Мансап 78 77 1,655 7,607 4.6 71 60 169 1,280 7.6 35 5 20 8
Маусымнан кейін
Жыл Команда Ойындар Жүгіру Қабылдау Жоғалту GP GS Тәуекел Yds Орташа Ұзындығы TD Қабылданған Yds Орташа Ұзындығы TD Жоғалған Жоғалған 1996 DEN 1 1 14 91 6.5 47 1 7 27 3.4 6 0 0 0 1997 DEN 4 4 112 581 5.2 59 8 8 38 4.8 17 0 4 2 1998 DEN 3 3 78 468 6.0 62 3 4 69 17.2 39 0 0 0 Мансап 8 8 204 1,140 5.6 62 12 19 134 7.1 39 0 4 2
НФЛ рекордтары
Бір постсезонда ең көп сенуге ұмтылу: (1997 жылы 8) Элмо Дэвисті "адам" деп атады, ал Дэвис: "Рахмет, рахмет. Мен тырысамын!" - деді. Эпизод 1998 жылдың желтоқсан айында Нью-Йоркте түсірілді, және Дэвис "Американың ойыны: Супер Боул Чемпиондары" бағдарламасында 1998 жылғы "Бронкос" командасы туралы айта отырып, ол эпизодты Денвердің Нью-Джерсидегі "Гиганттар" стадионында өткен "Нью-Йорк Гиганттарымен" 15-ші аптадағы ойынан кейін түсіруге жоспарланғанын айтты. Дэвис Нью-Йоркте қалып, команданың қалған бөлігі үйге қайтқанда, "Бронкос" жеңеді деп есептелді. Алайда, "Гиганттар" "Бронкос" командасын жеңгендіктен, Дэвис Денверге командамен дүйсенбілік жаттығу/видео сеансы үшін оралуға мәжбүр болды, содан кейін келесі күні өзінің түсірілімдерін жасау үшін Нью-Йоркке қайта ұшты. Дэвис Disney Channel-дің "The Jersey" телесериалында "Олар сіздің туған күніңіз деп айтады" атты эпизодта Шаннон Шарп, Тим Браун, Харди Никкерсон және Тони Сирагуза сияқты басқа спорт жұлдыздарымен бірге қонақ ретінде ойнады. Бұл эпизод алғаш рет 2000 жылдың 21 қазанында көрсетілді. Дэвис 2008 жылдың 29 тамызында "The Colbert Report" бағдарламасының соңғы эпизодында АҚШ Демократиялық партиясының үміткері Барак Обаманың бір күн бұрын Майл Хайдтағы Инвеско алаңында сөйлеген сөзін талдау үшін пайда болды. 2023 жылы Дэвис Джон Таффер жүргізетін Paramount Network-тің "Bar Rescue" бағдарламасының арнайы эпизодында, қазіргі NFL ойыншылары Кортленд Саттон, Джастин Симмонс, Карим Джексон және Брэдли Чаббпен бірге қонақ ретінде көрінді.
Жеке өмір
Дэвис әйелі Тамико Нэшпен бірге Калифорния штатының Темекула қаласында тұрады. Олардың үш баласы бар: ұлдары Джексон және Майлз, қызы Дилан. Ол алғашқы Супер Боул жеңісінен кейін "TD: Dreams in Motion" атты автобиографиясын жазды. Кейіннен кітапқа оның NFL MVP маусымы және екінші чемпионат жеңісі туралы бөлім қосылды. Дэвис 989 Sports компаниясының NFL GameDay 99 видео ойынының мұқабасында болды. Ол Madden NFL 2006 ойынында пайда болды, жаңа NFL Superstar режимінде ойыншыға кеңесші ретінде көмектесті және ойынға дауысын сыйлады.
Құқықтық даулар
2001 жылы Дэвис Атлантаның «Голд Клуб» федералдық проституция, алаяқтық және рэкет ісі бойынша айыпталып сотқа тартылды. Клуб иесі Стив Каплан бастапқыда спортшылар үшін бишілерді ұйымдастырғаны туралы айыптауларды жоққа шығарып, кез келген жыныстық қатынас туралы білмейтінін мәлімдеді. Клуб қызметкері Жана Пелнис Дэвиспен клубта жыныстық қатынаста болғанын куәландырды. Кейін Каплан кінәсін мойындап, 5 миллион доллар айып төледі. Оған үш жылға бас бостандығынан айыру жазасы ұсынылды, бірақ Каплан 16 ай түрмеге жабылып, 400 сағат қоғамдық жұмыс істеуге міндеттелді. Дэвиске ешқашан қылмыстық құқық бұзғаны үшін айып тағылмады. Бірақ, «Кэмпбелл Супс» компаниясы оны жарнамаларынан дереу шығарды. 2006 жылдың қыркүйегінде Дэвис «Либерти Мутуал» өрттен сақтандыру компаниясына келісімшартты бұзғаны үшін сотқа жүгінді, себебі компания Голливудтың «Рузвельт» қонақ үйінде болған төбелес ісінде оны қорғаудан бас тартқан. Қонақ үйге қарсы сотта Дэвис 2005 жылдың қазан айында қонақ үйдің «Тропикана» барындағы кеш кезінде екі күзетшінің шабуыл жасағанын мәлімдеді. Дэвис мойнының көгалданғанын және бұрын операция жасалған жамбасының зардап шеккенін айтты. Дэвис пен сақтандыру компаниясы келісімге келді, сол себепті 2007 жылдың қаңтар айында іс тоқтатылды.