Кіріспе

Американдық заңгер (1914–2001)

Генри Менаско Уэйд (11 қараша 1914 – 1 наурыз 2001) – 1951 жылдан 1987 жылға дейін Далас округінің округтік прокуроры қызметін атқарған американдық заңгер. Ол 20-шы ғасырдағы екі маңызды АҚШ сот ісіне қатысты: Ли Харви Освальдты өлтіргені үшін Джек Рубиді қудалау және АҚШ Жоғарғы Сотының аборт құқықтық екенін шешкен «Ро против Уэйд» ісі. Бұған қоса, Уэйд округтік прокурор болып қызмет еткен кезде Рэндалл Дейл Адамс, 1988 жылғы «The Thin Blue Line» деректі фильмінің тақырыбы, Далас полиция қызметкері Роберт Вудты өлтіргені үшін негізсіз айыпталып сотталды.

Роу Уэйдке қарсы

Уэйд Даллас округінің округтік прокуроры ретінде, Сара Уэддингтон мен Линда Коффи адвокаттары 1970 жылы Техас штатының дәрігерлерге аборт жасауға тыйым салатын қылмыстық кодексіне конституциялық шағым түсірген кезде айыпталушы болып саналды. Норма Маккорви ("Джейн Роу"), күйеуі жоқ әйел, талапкер ретінде тіркелді. Шағымда Техас штатының қылмыстық аборт кодексінің конституцияға қайшы екенін жариялау және айыпталушыны осы кодекс қолданудан тоқтату туралы сот шешімі сұралды. Төменгі сот Роудың сұраған тыйымын қабылдамады, бірақ қылмыстық аборт кодексін жарамсыз деп жариялады. Екі тарап та апелляциялық шағым түсірді. Бұл іс апелляциялық сатылардан өтіп, 1973 жылы Жоғарғы Соттың "Роу против Уэйда" (Roe v. Wade) атты тарихи шешімімен аяқталды, ол АҚШ-тың барлық штатында бірінші триместрдегі аборттарды заңды етті.

Кейінгі өмірі

Роу против Уэйд ісін жоғалтуына және консервативті дауыс берушілер арасында оның беделінің төмендеуіне қарамастан, Уэйдтің өзі кінәланбады, және оның саяси мансабына ешқандай зиян келген жоқ. Ол тағы 14 жыл қызмет етті, және Даллас адвокаттары оны "Бас Директор" деп атаған жаңа Кроули сот ғимаратының маңында жиі көрінетін. 1995 жылы Генри Уэйд атындағы жасөсперімдер әділет орталығы оның құрметіне аталды, ал 2000 жылы, Паркинсон ауруынан қайтыс болғанға дейін, Texas Lawyer журналы оны 20 ғасырдың ең ықпалды 102 адвокатының бірі деп таныды. "Күдіксіздік" жобасы Техаста 250-ден астам істі қарастыруда.