Кіріспе

Фильм сияқты өнімге қоса жазылған дыбыс. Суретте Show Boat, The Band Wagon, Seven Brides for Seven Brothers және Gigi фильмдерінің 16 мм дыбыстық тректері көрсетілген.

Фильмнің музыкалық альбомдары

Фильмдерге арналған музыкалық альбомдар LP дәуіріне дейін кең танылмады, бірақ олардың бірнешеуі 78 айналымдық пластинкаларда жарық көрді. Алекс Норттың 1951 жылғы «Жұмысқа аттанған трамвай» фильміне жазған музыкасы Capitol Records компаниясымен 10 дюймдік LP-де шығарылып, жақсы сатылды, сол себепті лейбл оны 12 дюймдік LP-нің бір жағында, ал екінші жағында Макс Штайнердің фильмдерге арналған музыкасымен қайта шығарды. Штайнердің «Желмен бірге кеткен» музыкасы көп рет жазылды, бірақ 1967 жылы фильм қайта шығарылғанда, MGM Records саундтректен тікелей жазылған осы танымал музыканың альбомын шығарды. 1967 жылғы фильмнің қайта шығарылуы сияқты, осы музыкалық нұсқа да стерео дыбыс үшін жасанды түрде жетілдірілді. Соңғы жылдары Rhino Records «Желмен бірге кеткен» музыкасының толық 2 дискілік жинағын шығарды, ол бастапқы моно дыбысына қалпына келтірілді. Барлық уақыттағы ең көп сатылған фильм музыкасының бірі – Джон Уильямстың «Жұлдыздар соғысы» фильміне жазған музыкасы. Көптеген фильм музыкалық альбомдары фильмдер кинотеатрларда көрсетілгеннен кейін басылымнан шығып, кейбіреулері өте сирек коллекциялық заттарға айналды.

Жазбаларға енгізілген композиттік пленкалар

Кейбір сирек жағдайларда фильмнің толық диалогтары пластинкалар түрінде жарық көрді. Франко Зефиреллидің 1968 жылғы "Ромео мен Джульетта" фильмі 4 LP жинағы, музыкалық және диалог үзінділері бар бір LP және фильмнің музыкалық сазды бөлігін ғана қамтитын альбом ретінде шығарылды. "Кім Вирджиния Вулфтан қорқады?" фильмі Warner Bros Records компаниясымен фильмдегі дерлік барлық диалогты қамтитын 2 LP жинағы ретінде жарық көрді. RCA Victor "Барлық маусымдар үшін адам" фильмінің саундтрегінен дерлік барлық диалогты қамтитын екі альбомдық жинақ шығарды, Decca Records "Man of La Mancha" үшін екі альбомдық жинақ, ал Disney Music Group (бұрынғы Buena Vista Records) "Хоббит" саундтрегі үшін осыған ұқсас екі альбомдық жинақ шығарды.

Фильмдер мен теледидар саундтректері

Блокбастер фильмдер шыққанда немесе телесериалдар эфирге шыққан кезде, әдетте олармен бірге саундтрек альбомы да жарық көреді. Саундтректерде көбінесе аспаптық музыка немесе фильмнің музыкалық қосымшасы болады. Бірақ, ол сахнадағы кейіпкерлер орындаған әндерді (немесе БАҚ-тағы әннің танымал әртіс қайта жазған нұсқасын), маңызды сахналарда мақсатты немесе кездейсоқ түрінде қолданылған әндерді, титрлерде естілген әндерді, тіпті жарнамалық мақсаттан басқа БАҚ-қа қатысы жоқ, саундтрекке енгізілген әндерді де қамтуы мүмкін. Саундтректер әдетте ірі жазба компанияларынан шығарылады (музыкалық орындаушының альбомы сияқты), және әндер мен саундтректер музыкалық тізімдерге ілесіп, музыкалық наградаларға ие болуы мүмкін. Дәстүр бойынша, саундтрекке фильмге шабыттандырған, бірақ фильмде нақты пайдаланбаған музыканы қоса, кез келген музыкалық жанр кіре алады; ал фильмнің музыкалық қосымшасы тек түпнұсқа композиторлардың музыкасын қамтиды. Жақында жүргізілген зерттеулер фильм музыкасының фильм контекстіндегі эмоционалдық әсерден гөрі әлдеқайда маңызды екенін көрсетті; керісінше, ол экрандағы кейіпкерлерге көрерменнің сезімталдығын түбегейлі өзгерте алады, оларға тағайындалған эмоцияларды (мысалы, кейіпкердің бақытты немесе қайғылы екендігін), оқиға ортасын бағалауын, сюжеттік күтулерін және кейіпкерлерге қатысты моральдық бағалауларын өзгертеді. Сонымен қатар, көзді іздеу және оқушының кеңеюін зерттеулер фильм музыкасының көздің қозғалысын және оқушының кеңеюін эмоционалдық мәні мен семантикалық ақпаратына байланысты өзгерте алатынын анықтады. Жақында жасалған жаңа тәжірибелер фильм музыкасы фильмді көру кезінде уақыттың қабылдауын өзгерте алатынын көрсетті; әсіресе, белсенді және қоздыратын саундтректер уақытты шамадан тыс бағалауға, ал көбірек демалысқа немесе қайғыға түсіретін музыкаға қарағанда, әкеледі. Соңында, саундтректер көрермендердің сахна туралы естеліктерін қалыптастыратыны және олардың естеліктерін музыканың семантикалық мазмұнымен үйлестіретіні дәлелденді.

Видео ойындардың саундтректері

Саундтрек видео ойындарда қолданылатын музыканы да білдіруі мүмкін. Ойын ішіндегі оқиғаларға дыбыс эффектілері дерлік барлық жерде қолданылса, ойын барысын сүйемелдейтін музыка кейінірек дамыды. Роб Хаббард пен Мартин Галвей 1980 жылдардағы Commodore 64 компьютері үшін жазылған видео ойындарға арналған алғашқы музыка авторлары болды. Кодзи Кондо – Nintendo ойындарының алғашқы және маңызды композиторы. Технология жетілдікке жеткен сайын, полифониялық және көбінесе оркестрлік саундтректер 1980 жылдардың соңында қарапайым монофониялық мелодияларды ығыстырды, ал Dragon Quest және Final Fantasy сериалдары сияқты танымал ойындардың саундтректері жеке шығарыла бастады. Видео ойындар үшін жазылған шығармалардан өзге, CD технологиясының пайда болуы дамытушыларға лицензиялық әндерді саундтрекке қосуға мүмкіндік берді (Grand Theft Auto сериясы осыған жақсы мысал). Бұдан әрі, Microsoft 2001 жылы Xbox шығарғанда, пайдаланушыларға белгілі бір ойындардың саундтрегін CD-ді қатты дискіге көшіріп, өзгертуге мүмкіндік беретін опцияны қосты.

Темалық парк, круиздік кеме және оқиғалар саундтректері

"Музыка әлемі" сияқты, аталған музыка немесе диалог жоғарыда сипатталғандай шараларда немесе олар үшін арнайы дайындалған. Темалық парктерде актерлер үлкен костюмдерге кіріп, олардың беттері жасырылуы мүмкін. Олар алдын ала жазылған музыкаға, эффектілерге және сөйлеуге синхронды ойнайды, бұл кинодан алынған немесе әсер үшін артық драматизацияланған сияқты естіледі. Круиздік кемелердегі шағын сахналар толық оркестрге мүмкіндік бермейді, сондықтан үлкен аспаптарды алдын ала жазылған трекке енгізіп, қалғандары тікелей ойнауы мүмкін, немесе "Elvis: The Concert" немесе "Sinatra: His Voice. His World. His Way" сияқты жағдайларда керісінше болуы мүмкін, олар жеке вокалдық және бейне жазбаларды тікелей музыка тобымен бірге қолданады. Шара саундтректеріне келетін болсақ, "Hands Across America", "The Live Aid Concert", Филадельфиядағы АҚШ Конституциясының 200 жылдығы, "The MUSE Concerts" немесе түрлі Greenpeace шаралары (мысалы, "The First International Greenpeace Record Project", "Rainbow Warriors" және "Alternative NRG") сияқты ірі қоғамдық жиындар үшін арнайы музыка, эффектілер мен диалог жазылды, ол кейіннен жазбаларға сатылымға шығарылды және видео сатып алушыларға ұсынылды.

Кітап саундтректері

Кітап үшін арнайы жазылған толық саундтректердің саны санаулы ғана. «Каладин» – танымал фантастикалық романдар авторы Брендон Сандерсонның «Патшалар жолы» кітабына арналған саундтрек. Прово, Юта штатынан шыққан «Қара сазгерлер» тобы – фантастикалық әдебиетке құмар композиторлардың бірлестігі. «Каладин» Kickstarter платформасы арқылы қаржыландырылып, 112 000 доллардан астам қаражат жинады. Ол 2017 жылдың желтоқсан айында жарық көрді. New York Times бестселлер тізіміне енген Кристен Британияның «Green Rider» кітабының 25 жылдығы осы аттас кітап саундтрегінің шығуымен аталып өтті. Бұл саундтрек Юта штатында жазылған, оған Дженни Оукс Бейкер мен Уильям Арнольд қатысты және 2018 жылы жарық көрді. Крейг Рассел Сан-Луис-Обиспо жастар симфониясы үшін Дж.Р.Р. Толкиннің «Хоббит» және «Сақиналардың иесі» шығармаларына саундтрек жазды. 1995 жылы тапсырыс берілген бұл саундтрек 2000 жылы Сан-Луис-Обиспо симфониясы арқылы дискіге жазылды. 1996 жылғы «Жұлдызды соғыстар» романы «Империяның көлеңкесі» (авторы Стив Перри) үшін Lucasfilm Джоэл Макнилиді музыка жазуға шақырды. Бұл ерекше, тәжірибелік жоба болды, өйткені композиторға нақты сахналарға сәйкес музыка жазудың орнына, жалпы көңіл-күй мен тақырыптарды жеткізуге рұқсат берілді. «Sine Fiction» деп аталатын жоба да бар.

Жапонияда, радиоспектакль немесе оның киноға бейімделуі үшін жазылмаған, бірақ шығармадан шабыттанған музыка «бейнеальбом» немесе «бейне ән» деп аталады. Бұл анықтамаға түсінік дизайнынан шабыттанған фильмдердің демо жазбалары мен телесериалдардан шабыттанған, бірақ оларда қолданылмаған әндер де кіреді. Көптеген аудиокітаптарда музыкалық қосымшалар болады, бірақ олар көбінесе жеке саундтрек ретінде шығаруға жеткілікті емес.