Кіріспе

Француз композиторы және дирижері Морис Алексис Жарр (13 қыркүйек 1924 – 28 наурыз 2009) – француз композиторы және дирижері. Ол бірнеше концерттік туындылар жазғанмен, Жарр кинофильмдерге жазған музыкасымен, әсіресе режиссер Дэвид Линмен бірлесіп жұмыс істегенімен танымал. Жарр Линнің «Арабияның Лоренсі» (1962) фильмінен бастап «Индияға саяхат» (1984) фильміне дейінгі барлық фильмдеріне музыка жазды. Ол тоғыз «Оскар» сыйлығына ұсынылып, «Арабияның Лоренсі», «Доктор Живаго» (1965) және «Индияға саяхат» фильмдері үшін «Ең үздік түпнұсқа музыка» номинациясында үш рет жеңіске жетті. Басқа режиссерлердің есімдерімен байланысты танымал туындылары: «Бетсіз көздер» (1959), «Ең ұзақ күн» (1962), «Поезд» (1964), «Жинаушы» (1965), «Гран-при» (1966), «Патша болғысы келген адам» (1975), «Мұхаммед, Алланың елшісі» (1976), «Назареттен келген Иса» (1977), «Шөлдің арыстаны» (1981), «Қауіпті жыл» (1982), «Куәгер» (1985), «Шығу тегі» (1986), «Жаман құмарлық» (1987), «Тұман ішіндегі гориллалар» (1988), «Өлген ақындар клубы» (1989), «Жылқышы» (1989) және «Жұмбақ» (1990). Ол Джон Франкенхаймер, Питер Вейр, Жорж Франжу, Джон Хьюстон, Адриан Лайн, Лучино Висконти, Альфред Хичкок, Элия Казан және Волкер Шлёндорф сияқты режиссерлермен жұмыс істеді. Жарр сондай-ақ төрт «Алтын глобус», үш BAFTA сыйлығы, «Грэмми» сыйлығы және Голливудтың Даңқ аллеясындағы жұлдызға ие болды. Оның үш композициясы Ұлыбританияның сингл тізімінде барлығы 42 апта бойы болды; ең үлкен хиті – Майк Саммес әншілері орындаған «Somewhere My Love» (оның «Lara's Theme» мелодиясына, Пол Фрэнсис Вебстердің сөздерімен), ол 1966 жылы 14-орынға жетіп, тізімде 38 апта бойы тұрды. Ол музыкант Жан-Мишель Жаррдың әкесі және сценарист Кевин Жаррдың асырап алған әкесі болды.

Ерте өмір

Жар Лион қаласында Габриэль Рене (құрметті аты Булу) және радио техникалық директоры Андре Жардың ұлы болып дүниеге келді. Алғашқыда ол Сорбоннадағы инженерлік мектепке түсті, бірақ музыкалық курстарды таңдауға бел буды. Әкесінің қарсылығына қарамастан Сорбоннадан кетіп, Париж консерваториясына композиция және гармонияны оқуға түсті, ал негізгі аспабы ретінде соқпалы аспаптарды таңдады.

Фильмнің музыкасы

1961 жылы Джаррдың музыкалық мансабы маңызды өзгеріске ұшырады, ол кезде американдық продюсер Сэм Шпигель оны Дэвид Линнің режиссерлік еткен «Арабияның Лоренсі» эпикалық фильміне музыка жазуды сұрады. Бұл танымал музыка Джаррға алғашқы «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, және ол Линнің барлық келесі фильмдеріне музыка жазды. Одан кейін «Поезд» (1964) және «Гран-при» (1966) фильмдеріне музыка жазды, екеуі де Джон Франкенхаймердің режиссерлігінде түсірілді, ал арасында Дэвид Линнің «Доктор Живаго» фильмінде үлкен жетістікке қол жеткізді, онда «Лараның тақырыбы» (кейін «Somewhere My Love» әні) болды, бұл оған екінші «Оскар» сыйлығын әкелді. Ол Альфред Хичкокпен «Топаз» (1969) фильмінде жұмыс істеді: Хичкок фильммен қанағаттанбаса да, Джаррдың музыкасына риза болды, оған: «Мен сенің қолыңнан керемет фильм шығармадым, бірақ сен маған керемет музыка бердің» деді. Дэвид Линнің Ирландияда түсірілген «Райанның қызы» (1970) фильмі үшін Джаррдың музыкасы Линнің тілегі бойынша дәстүрлі ирланд музыкасынан мүлдем бас тартады. «It Was a Good Time» әнін Лиза Миннелли сияқты музыка жұлдыздары жазды, ол оны өзінің сынға ұшыраған «Liza with a Z» телешоуында пайдаланды, сондай-ақ 1970-ші жылдарда басқалар да оны орындады. Ол Лучино Висконтидің «Қарғысқа ұшырағандар» (1969) және Джон Хьюстонның «Патша болғысы келген адам» (1975) фильмдеріне де музыка жазды. 1976 жылы ол режиссер және продюсер Мұстафа Аккадтың «Жаңалық» фильмі үшін тағы да «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Одан кейін «Күдік» (1985) және «Өлі ақындар қоғамы» (1989) фильмдеріне музыка жазды, ол үшін Британ академиясының сыйлығын жеңіп алды. 1970-ші және 1980-ші жылдары Джарр ғылыми фантастикаға бет бұрды, «Әлемнің басындағы арал» (1974), «Түс көру» (1984), «Дұшпан шахтасы» (1985) және «Көктемнен кейінгі Мад Макс» (1985) фильмдеріне музыка жазды. Соңғысы толық оркестр үшін жазылған, хормен, төрт рояльмен, органмен, диджеридумен, фужарамен, экзотикалық соққы аспаптар жиынтығымен және үш ондес Мартеномен толықтырылған. Олар Джаррдың басқа да көптеген музыкаларында қолданылды, соның ішінде «Арабияның Лоренсі», «Назареттік Иса», «Қалыңдық және Шаяндар». Балалайка Джаррдың «Доктор Живаго» фильміне жазған музыкасында ерекше орын алады. 1990 жылы Джарр «Ghost» триллеріне музыка жазғаны үшін тағы да «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Фильмнің соңғы сахнасына арналған музыкасы әріптес фильм композиторы Алекс Норттың жазған «Unchained Melody» әніне негізделген. Джаррдың теледидардағы жұмыстарына CBS телеарнасында 1967 жылы көрсетілген «Cimarron Strip» вестерн сериалының тақырыбы, Франко Зеффиреллидің режиссерлік еткен «Назареттік Иса» (1977) мини-сериалы, «Шогун» (1980) және PBS телеарнасының «Great Performances» тақырыбы кіреді. Ол «фильм индустриясындағы ең ізделіс композиторлардың бірі» және «жай музыкадан бастап, керемет тақырыптарды жасай білетін, тек қана оркестр үшін ғана емес, сонымен қатар мансабының кейінгі кезеңінде электронды дыбыстармен де тәжірибе жасаған композитор» еді.

Музыкалық стилі

Жар негізінен оркестрлер үшін жазды, бірақ 1980 жылдары синтезделген музыканы ұната бастады. Жар өзінің "Witness" фильміне жазған электрондық музыкасы оркестрлік музыкадан гөрі көбірек еңбек, уақыт және қаржы талап еткенін айтты. 1980 жылдардағы Жаррдың электрондық партитураларының ішінде "Fatal Attraction", "The Year of Living Dangerously", "Firefox" және "No Way Out" фильмдеріне жазылғандары бар. Оның сол дәуірдегі бірқатар партитураларында "Gorillas in the Mist", "Dead Poets Society", "The Mosquito Coast" және "Jacob's Ladder" сияқты электрондық және акустикалық үйлесімдер де кездеседі.

Отбасы

Джар төрт рет үйленген, алғашқы үш некесі ажырасып кеткен. 1940 жылдары француз қарсыласы және концлагерьден аман қалған Франсетт Пежоға үйленгеннен француз композиторы, орындаушы және музыка продюсері, электрондық музыканың негізін қалаушылардың бірі Жан Мишель Жар дүниеге келді. Жан Мишель бес жасқа толғанда, Морис әйелінен ажырасып, АҚШ-қа көшіп кетті, Жан Мишельді анасымен Францияда қалдырып кетті. 1965 жылы Жар француз актрисасы Дани Савалға үйленді, олардың Стефани Жар есімді қызы болды. Содан кейін ол американдық актриса Лора Девонға (1967–1984) үйленді, нәтижесінде оның ұлы, сценарист Кевин Жаррды өгей ұлы ретінде қабылдады, ол «Тombstone» және «Glory» (1989) сияқты фильмдерде жұмыс істеген. 1984 жылдан өмірінің соңына дейін ол Фонг Ф. Конгқа үйленген.

Өлім

Морис Жар 2009 жылдың 28 наурызында Лос-Анджелесте рактан қайтыс болды.

1970 жылдар

Жыл АтауыРежиссер Ескертулер1970The Only Game in TownДжордж СтивенсЭл КондорДжон ГиллерминРайанның қызыДэвид ЛинВизуалды медиа үшін ең үздік саундтрек номинациясы (Грэмми сыйлығы)1971Плаза сюитыАртур ХиллерҚызыл Күн Теренс ЯнгАдтағы маусымНело Ризи1972Поп ДжоанМихаэль АндерсонСот Roy Bean өмірі мен дәуіріДжон Хьюстон«Мармалад, Моласс және бал» әні үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылдыАйдағы маригольдтарға гамма сәулелерінің әсеріПол Ньюман1973Күл шаршамбысыЛарри ПирсМэкинтош адамыДжон Хьюстон1974Ұлы үміттерДжозеф ХардиДүниежүзінің ең биік аралыРоберт Стивенсон1975МэндоРичард ФлейшерМұдды Уотерспен бірге жазылғанПоссеКирк ДугласҮнсіздікДжозеф ХардиПатша боламын деушіДжон ХьюстонЕң үздік түпнұсқа саундтрек үшін «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылдыМистер СикаморПанчо Кохнер1976Арамға айқайлауПитер Р.ХантСоңғы магнатЭлия КазанХабарламаМұстафа АккадЕң үздік түпнұсқа саундтрек үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды1977Назареттен келген ИсаФранко ЗефиреллиПринц және кедейРичард ФлейшерМарш немесе өлДік Ричардс1978Қосақтап жүргендейЛюк БероудЕкі жалғыздықЛионель ЧетвиндЖозеф ХардиҚайғыға айналған ЭлектраНик ХэвингаИсхи: Оның тайпасының соңғы өкіліРоберт Эллис Миллер1979ҚоңырбақшыВолкер ШлендорфҚыс өлтіредіУильям РихертЛюблин сиқыршысыМена Гемолан

1980 жылдар

1980 жыл Атауы Режиссер Ескертулер Америкалық табыс компаниясы Уильям Рихерт Қара мәрмәр Гаррольд Беккер Нұхтың кемесінің соңғы рейсі Шарльз Джаррот Төрелік Даниел Петри Сатурн сыйлығына «Үздік музыка» номинациясы Шōгун Джерри Лондон Энола Гей Дэвид Лоуэлл Рич 1981 жыл Даладағы арыстан Мустафа Аккад Чу Чу және Филадельфия жылдамдығы Дэвид Лоуэлл Рич Пит Руголомен бірлесіп жазылған Алдау шеңбері Волькер Шлёндорф Тәпс Гаррольд Беккер 1982 жыл Жыламай, бұл тек нөсер ғана Питер Вернер Мұздан шығу Варис Хуссейн Отты түлкі Клинт Иствуд Жастар ғалымдарының махаббаты Гарри Маршалл Қауіпті жыл Питер Уир «Үздік түпнұсқа музыка» AACTA сыйлығына номинация 1983 жыл Мен сүйгендерім үшін Роберт Энрико «Үздік музыка» үшін алтын жеті қырлы сыйлық 1984 жыл Самсон мен Далила Ли Филипс Топ-Секрет! Джим Абрахамс Дэвид Цукер Джерри Цукер Арманға саяхат Джозеф Рубен Үндістанға сапар Дэвид Лин «Үздік түпнұсқа музыка» үшін «Оскар» сыйлығы «Алтын глобус» сыйлығы «Визуалды медиа үшін үздік музыка» «Грэмми» сыйлығына номинация 1985 жыл Куәгер Питер Уир «Үздік түпнұсқа музыка» үшін «Оскар» сыйлығына номинация «Үздік түпнұсқа музыка» үшін «Алтын глобус» сыйлығына номинация «Визуалды медиа үшін үздік музыка» «Грэмми» сыйлығына номинация Көктемнен кейінгі «Мад Макс» Джордж Миллер Джордж Огилви Брайан Мэйдің тақырыптары Келіншек Франк Роддам Сатурн сыйлығына «Үздік музыка» номинациясы Дұшпандық қазына Вольфганг Петерсен 1986 жыл Кешірім Роберт Биерман Тай Пан Дарил Дюк Қоңыр жағалау Питер Уир «Үздік түпнұсқа музыка» үшін «Алтын глобус» сыйлығына номинация Күнбабысы Алан Джонсон 1987 жыл Токио қаңтары Тошио Масуда Қашу жолы жоқ Роджер Дональдсон Джулия және Джулия Питер Дель Монте Габи: Шын оқиға Луис Мандоки Қиындықтар тартымдылығы Адриан Лайн «Визуалды медиа үшін үздік музыка» «Грэмми» сыйлығына номинация 1988 жыл Мэри Фэганның өлтірілуі Уильям Хейл Алыс нөсер Рик Розенталь Өрт шашуы Залман Кінг Айға қарайғыш Пол Мазурски Тұман ішіндегі гориллалар Майкл Аптед «Үздік түпнұсқа музыка» үшін «Алтын глобус» сыйлығы «Үздік түпнұсқа музыка» үшін «Оскар» сыйлығына номинация Жастық көздердің сарайы Жак Дорфман Коктейль Роджер Дональдсон Қолданбастан бас тартты J. Peter Robinson ауыстырды 1989 жыл Мүмкіндіктер бар Эмиль Ардолино Өлген ақындар қоғамы Питер Уир BAFTA сыйлығы «Үздік фильм музыкасы» үшін Бұғыс Джон Д. Хэнкок Дұшпандар, махаббат оқиғасы Пол Мазурски

1990 жылдар

Жыл АтауыРежиссер Ескертулер1990Solar CrisisРичард С. СарафианGhostДжерри Цукер«Оскар» сыйлығының «Ең үздік түпнұсқа музыка» номинациясына ұсынылды«Сатурн» сыйлығының «Ең жақсы музыка» номинациясына ұсынылдыЖақыптың баспалдағыАдриан ЛайнАдам періштесіЖохан Корнелл1991ЖалғызКрис КолумбОт ішіндегі отЖиллиан Армстронг1992Күннің батуыРу ТомоноМектептегі дос Роберт МандельҚұрделдің көлеңкесіЖакс ДорфманПьер Магни1993Мырза ДжонсМайк ФиггисҚорқытсызПитер Уэйр1994Өзеннің қаһарыКуртис ХансонМузыкалық қойылым қабылданбады, Джерри Голдсмит алмастырды1995Бұлттар арасында серуендеуАльфонсо Арау«Алтын глобус» сыйлығы – «Ең үздік түпнұсқа музыка»1996Күн қуушыМихаэль СиминоАқ дауылРидли СкоттМузыкалық қойылым қабылданбады, Jeff Rona & Hans Zimmer алмастырды1997Күн мен түнБернард Анри Леви1999SunshineИстван Сабао«Алтын глобус» сыйлығының «Ең үздік түпнұсқа музыка» номинациясына ұсынылды«Гений» сыйлығының «Ең жақсы музыкалық қойылым» номинациясына ұсынылды