1948 жылы құрылған Әлемдік шіркеулер кеңесі

Кіріспе

1948 жылы құрылған дүниежүзілік шіркеулер аралық ұйым.

Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі (ДСШ) – экуменизм ісін ілгерілету үшін 1948 жылы құрылған дүниежүзілік христиандық шіркеулер аралық ұйым. Католик шіркеуі толық мүше емес, бірақ бақылаушы мәртебесінде өкілдерді жібереді. Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі өзін "бірлік, ортақ куәлік және христиандық қызмет іздейтін 352 жаһандық, аймақтық, субөңірлік, ұлттық және жергілікті шіркеулердің дүниежүзілік қауымдастығы" деп сипаттайды. Оның жеке орталық кеңсесі жоқ, бірақ әкімшілік орталығы Швейцарияның Женева қаласындағы Экуменикалық орталықта орналасқан. Ұйым мүшелеріне әлемнің 110-нан астам елінде 500 миллионнан астам адамды қамтитын конфессиялар кіреді. Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің көптеген аймақтық филиалдары, мысалы, Таяу Шығыс шіркеулері кеңесі және Австралиядағы Ұлттық шіркеулер кеңесі, ел ішінде христиан бірлігін нығайту үшін жұмыс істейді, мүшелік деноминацияларының ішінде Шығыс православие шіркеулері, лютеран шіркеулері, католик шіркеуі, шығыс православие шіркеулері, методист шіркеулері, Англикан қауымдастығы, реформат шіркеулері және тағы да басқалары бар.

Тарих

Экуменикалық қозғалыс 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында бастапқы жетістіктерге қол жеткізді, соның ішінде 1910 жылғы Эдинбург миссионерлік конференциясы (болашақтағы Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің (ДСШК) құрметті президенті Джон Р. Мотт төрағалық етті). 1920 жылы Шығыс православие шіркеуінің бұрынғы патриархы Константинопольдік Герман V «Құдайдың барлық шіркеулеріне, олар қайда болса да» деп басталатын хат жазып, бөлінген христиандардың өзара жақын ынтымақтастығын шақырып, жаңадан құрылған Ұлттар Лигасына параллель «Шіркеулер лигасының» құрылуын ұсынды. 1937 жылы шіркеу басшылары Сенім және Тәртіп қозғалысы (АҚШ Епископтық шіркеуінің Чарльз Брент басшылығымен) және Өмір мен Жұмыс қозғалысы (Швеция лютеран шіркеуінің Натан Сёдерблом басшылығымен) ұйымдарының бірігуіне негізделген Дүниежүзілік шіркеулер кеңесін құруға келісті. Оның ресми құрылуы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін 1948 жылдың 23 тамызына дейін кейінге шегерілді. Амстердамда 147 шіркеудің делегаттары жиналды. Бұл 1950 жылы Лундта өткен екінші кездесуде бекітілді, онда британдық методист Роберт Ньютон Флю «Шіркеудің табиғаты» атты ықпалды зерттеулер жинағын редакциялады. Кейіннен 1961 жылы Халықаралық миссионерлік кеңеспен және 1971 жылы 18 ғасырдағы жексенбілік мектеп қозғалысынан бастау алған Дүниежүзілік христиандық білім беру кеңесімен бірікті. ДСШК мүше шіркеулеріне Шығыс Ассириялық шіркеуі мен Шығыс православие шіркеулері, Шығыс православие шіркеулері мен лютеран шіркеулерінің көпшілігі; Моравия шіркеуі; Англикан қауымдастығы; кейбір Ескі католик шіркеулері; методист шіркеулері; Пресвитериан және басқа реформаторлық шіркеулер, біріккен және тәуелсіз шіркеулердің үлгілері, сондай-ақ кейбір баптист және елуіншілік шіркеулер кіреді. ДСШК-қа қосылудан бас тартқан көптеген шіркеулер Дүниежүзілік евангелистік одақты құруға бірікті. Мүше шіркеулерден жіберілген делегаттар әр жеті-сегіз жылда бір рет Ассамблеяда жиналады, ол Ассамблеялар арасында басқаратын Орталық комитетті сайлайды. Орталық комитет пен оның штатына басқа да көптеген комитеттер мен комиссиялар жауап береді. Ассамблеялар 1948 жылдан бері өткізіліп келеді. «Коммунистік елдердегі адам құқықтарының бұзылуы Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің басшыларында үлкен алаңдаушылық тудырды». Алайда тарихшы Кристофер Эндрю, суық соғыс кезінде Шығыс Еуропадағы православие шіркеуінің бірқатар маңызды ДСШК өкілдері КГБ үшін жұмыс істегенін және олар ДСШК саясатына әсер еткенін мәлімдейді. 1955 жылдан 1958 жылға дейін Роберт С. Бильхаймер суық соғыс кезінде ядролық соғыс қаупін қарастыратын құжатты дайындау үшін ДСШК халықаралық комиссиясына төрағалық етті. 1961 жылғы конференцияда 32 жастағы Алексей Ридигер есімді орыс православиелік епископы Ассамблеяға делегат ретінде жіберілді, содан кейін ДСШК Орталық комитетіне тағайындалды. 1990 жылы ол Алексей II ретінде Ресей патриархы болып сайланды. Тоғызыншы Ассамблея 2006 жылдың ақпанында Бразилияның Порту-Алегре қаласында «Құдай, рақымыңмен әлемді өзгерт!» тақырыбында өтті. Алғашқы Ассамблеялар кезінде теологтар Василий Иоаннидис және Амилкас Аливизатос Шығыс православиеліктердің ұйымға қатысуын жеңілдеткен және бүгінде оның экклезиологиялық хартасын құрайтын «Торонто мәлімдемесін» жасауға әкелген пікірталастарға маңызды үлес қосты. 10-шы Ассамблея 2013 жылдың 30 қазанынан 8 қарашасына дейін Корея Республикасының Пусан қаласында өтті. 2013 жылы Найробидегі Агнес Абуом, Кенияның Англикан шіркеуінен Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің Орталық комитетінің модераторы болып сайланды; ол бұл лауазымға тағайындалған бірінші әйел және бірінші африкалық. Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің 11-ші Ассамблеясы 2022 жылдың 31 тамызынан 8 қыркүйегіне дейін Карлсруэде (Германия) «Мәсіхтің сүйіспеншілігі әлемді татуласу мен бірлікке бастайды» тақырыбында өтті.

The Ecumenical Movement met with initial successes in the late 19th and early 20th centuries, including the Edinburgh Missionary Conference of 1910 (chaired by future WCC Honorary President John R. Mott). In 1920, the former Ecumenical Patriarch of the Eastern Orthodox Church, Germanus V of Constantinople, wrote a letter "addressed 'To all the Churches of Christ, wherever they may be', urging closer co operation among separated Christians, and suggesting a 'League of Churches', parallel to the newly founded League of Nations". Church leaders agreed in 1937 to establish a World Council of Churches, based on a merger of the Faith and Order Movement (under Charles Brent of the Episcopal Church of the United States) and Life and Work Movement (under Nathan Söderblom of the Lutheran Church of Sweden) organisations. Its official establishment was deferred with the outbreak of World War II until 23 August 1948. Delegates of 147 churches assembled in Amsterdam to merge the Faith and Order Movement and Life and Work Movement. This was consolidated by a second meeting at Lund in 1950, for which the British Methodist Robert Newton Flew edited an influential volume of studies, The Nature of the Church. Subsequent mergers were with the International Missionary Council in 1961 and the World Council of Christian Education, with its roots in the 18th century Sunday School movement, in 1971. WCC member churches include the Assyrian Church of the East and the Oriental Orthodox Churches, almost all of the Eastern Orthodox Churches and Lutheran Churches; the Moravian Church; the Anglican Communion; some Old Catholic Churches; the Methodist churches; the Presbyterian and other Reformed churches, a sampling of united and independent churches, and some Baptist and Pentecostal churches. Many churches who refused to join the WCC joined to form the World Evangelical Alliance. Delegates sent from the member churches meet every seven or eight years in an Assembly, which elects a Central Committee that governs between Assemblies. A variety of other committees and commissions answer to the Central Committee and its staff. Assemblies have been held since 1948. The "human rights abuses in communist countries evoked grave concern among the leaders of the World Council of Churches." However, historian Christopher Andrew claims that, during the Cold War, a number of important WCC representatives of the Orthodox Church in Eastern Europe had been working for the KGB, and that they influenced the policy of the WCC. From 1955 to 1958, Robert S. Bilheimer co chaired a WCC international commission to prepare a document addressing the threat of nuclear warfare during the Cold War. At the 1961 conference, a 32 year old Russian Orthodox Bishop named Aleksey Ridiger was sent as delegate to the assembly, and then appointed to the WCC's central committee. He was later elected as Russian patriarch in 1990 as Alexei II. The ninth assembly took place in Porto Alegre, Brazil in February 2006, under the theme "God, in your grace, transform the world". During the first Assemblies, theologians Vasileios Ioannidis and Amilkas Alivizatos contributed significantly to the debates that led to the drafting of the "Toronto Statement", a foundational document which facilitated Eastern Orthodox participation in the organization and today it constitutes its ecclesiological charter. The 10th Assembly was held in Busan, Republic of Korea, from 30 October to 8 November 2013. In 2013 Dr. Agnes Abuom of Nairobi, from the Anglican Church of Kenya, was elected as moderator of the Central Committee of the World Council of Churches; she is the first woman and the first African to hold this position. The 11th Assembly of the World Council of Churches took place in Karlsruhe, Germany, from 31 August to 8 September 2022, under the theme "Christ's love moves the world to reconciliation and unity".

Диакония және даму және халықаралық қатынастар комиссиялары

ДБК өз мүше шіркеулері мен басқа да діни және әлеуметтік ұйымдар арқылы экуменикалық, евангелистік және әлеуметтік қызметті үйлестіреді. Қазіргі ДБК бағдарламаларына зорлық-зомбылықты жеңуге арналған он жылдық, Африкада ЖИТС/АИТВ-мен күресу жөніндегі халықаралық науқан және Әділет, бейбітшілік және жаратылыстың сақталуы (JPIC) жобасы кіреді.

Иман және тәртіп комиссиясы

ДСК-нің Иман және тәртіп комиссиясы Крещение, Евхаристия және Пастырлық қызмет, Пасха күні, шіркеудің мәні мен мақсаты (экклезиология), және экуменикалық герменевтика мәселелері бойынша келісімге жетуде табысқа қол жеткізді.

Рим-католик шіркеуімен қарым-қатынастар

Ең ірі христиан қауымы – Рим-католик шіркеуі ДСК мүшесі емес, бірақ үш онжылдықтан астам уақыт бойы кеңеспен тығыз жұмыс істейді және ДСК-ның барлық ірі конференцияларына, сондай-ақ оның Орталық комитетінің отырыстарына және Ассамблеяларға (сал. Бірлескен жұмыс тобы) бақылаушыларын жібереді. Христиандық бірлікті насихаттау жөніндегі понтификаттық кеңес сонымен қатар ДСК-ның Сенім және Тәртіп комиссиясына толық мүше ретінде 12 мүшесін ұсынады. Католик шіркеуі Дүниежүзілік шіркеулер кеңесіне мүше болмаса да, аймақтық және ұлттық деңгейдегі кейбір басқа экуменикалық органдардың мүшесі, мысалы, Австралиядағы Шіркеулердің Ұлттық кеңесі және Бразилиядағы Христиан шіркеулерінің Ұлттық кеңесі (CONIC). Рим папасы Пий XI 1928 жылы дүниежүзілік христиан қауымының сенімге оралуының жалғыз жолы – Рим-католик құлшылығына оралу екенін мәлімдеді. Осыған байланысты Папалық, үлкен дәрежеде, Католик шіркеуінің Дүниежүзілік шіркеулер кеңесіне қатысу идеясын қабылдамады. Пий XI «Бір ғана Шын Шіркеу» – Рим-католик дінінің шіркеуі екенін мәлімдеді, сондықтан Католик шіркеуінің осы кезеңде басқа діндермен байланысуға рұқсаты жоқ еді, оларды Папалық маңызды емес деп есептеді. Оның орнын басушысы, Папа Пий XII да осындай саясатты ұстанды; сондықтан Католик шіркеуі 1948 жылы өткен Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің отырысына қатыспады, сонымен қатар шіркеудің барлық мүшелеріне Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің конференцияларына қатысуға тыйым салынды. Алайда, Папа Иоанн XXIII басқа ұстанымға келді, ал 1958 жылы ол Католик шіркеуінің басшысы болып сайланды. Экуменизм – Католик идеологиясының жаңа элементі, оған рұқсат берілді, бұл Джон XXIII Кентербери архиепискобы Джеффри Фишермен кездескен кезде айқын көрінді. Бұл – Кантербери архиепискобы мен Папаның Ватикан қаласында 600 жылдан бері алғаш рет кездескен кездесуі. Кейін Иоанн XXIII Христиандық бірлікті насихаттау жөніндегі хатшылық кеңсесін құрды, бұл Ватиканнан бастау алған Католик шіркеуінен экуменикалық қозғалысқа қолдау көрсетудегі күрт өзгерісті білдірді. 1961 жылы Католик мүшелері ДСК-ның Дели конференциясына қатысты, бұл Папалықтан ДСК-ға деген көзқарастың маңызды өзгеруін көрсетті. Бұған қоса, Папа Католик емес адамдарды ІІ Ватикандық кеңеске шақырды. Ол нақтылаған нақты мәселелер мыналар болды: ДСК ілімді қалыптастырмайды, моральдық мәселелер бойынша шешім қабылдауға билігі жоқ, сондай-ақ оның ешқандай шіркеулік билігі жоқ. Мұндай билік әр жеке мүше шіркеудің ішкі құзырында. Ол ДСК шешім қабылдаудың консенсус әдісін қабылдауын ұсынды. Православиелік мүшелерді православиелік емес мүшелермен теңестіруді ұсынды. Сонымен қатар, ол ДСК іс-шараларындағы конфессияаралық дұға ғибадат емес екенін, әсіресе «ғибадат ету сезімін тудырмауы керек» және конфессиялық және конфессияаралық дұғалардың әрқайсысы ДСК іс-шараларында нақты анықталуы керек екенін ұсынды.

The largest Christian body, the Roman Catholic Church, is not a member of the WCC, but has worked closely with the council for more than three decades and sends observers to all major WCC conferences as well as to its Central Committee meetings and the Assemblies (cf. Joint Working Group). The Pontifical Council for Promoting Christian Unity also nominates 12 members to the WCC's Faith and Order Commission as full members. While not a member of the WCC, the Catholic Church is a member of some other ecumenical bodies at regional and national levels, for example, the National Council of Churches in Australia and the National Council of Christian Churches in Brazil (CONIC). Pope Pius XI stated in 1928, that the only means by which the world Christian community was to return to faith, was to return to Roman Catholic worship. In this regard, the Papacy rejected, to a great extent, the idea of the participation of the Catholic Church within the World Council of Churches. Pius XI stated that the ‘One True Church’ was that of the Roman Catholic denomination, and therefore there was the implication that the Catholic Church was not permitted at this stage to engage with other denominations, which the Papacy considered to be irrelevant. A similar policy was followed by his successor, Pope Pius XII; the Catholic Church, therefore, did not attend the 1948 meeting of the WCC, in addition to the idea that all members of the Church were barred from attending WCC conferences. Pope John XXIII took a different stance however, and in 1958 he was elected as the head of the Catholic Church. Ecumenism was a new element of Catholic ideology which had been permitted, which was signified to a great extent, when John XXIII met with the then Archbishop of Canterbury, Geoffrey Fisher. This was the first meeting between an Archbishop of Canterbury, and the Pope in the Vatican for 600 years. John XXIII later developed the office of the Secretariat for Promoting Christian Unity; which symbolised a dramatic shift in support for the ecumenical movement, from the Catholic Church, led from the Vatican. 1961 saw Catholic members attend the Delhi conference of the WCC, which marked a significant shift in attitude toward the WCC from the Papacy. There was the idea in addition to this, that the Pope invited non Catholics to attend the Vatican II Council. Specific issues that it clarified were that the WCC does not formulate doctrine, does not have authority to rule on moral issues, nor does it have any ecclesiastical authority. Such authority is entirely internal to each individual member church. It proposed that the WCC adopt a consensus method of decision making. It proposed that Orthodox members be brought in parity with non Orthodox members. It further proposed clarification that inter confessional prayer at WCC events is not worship, particularly "it should avoid giving the impression of being the worship of a church", and confessional and inter confessional prayer each be specifically identified as such at WCC events.

Бейбітшілік журналистикасы

ДСК сондай-ақ бейбітшілік журналистикасының белгілі қолдаушысы және оны іске асыратын ұйым: қақтығыстарды жариялауда жиі кездесетін зорлыққа басымдық беретін құндылықты бағалаудан аулақ болатын журналистика тәжірибесі.

Бөлек кәсіпорындар және оларға байланысты ұйымдар

ACT Alliance бүкіл әлем бойынша 100-ден астам шіркеу қолдауымен жұмыс істейтін көмек және даму ұйымдарын біріктіреді. 2010 жылғы наурызда ACT International (Action by Churches Together International) және ACT Development (Action by Churches Together for Development) ұйымдарының бірігуі нәтижесінде құрылды. 1995 жылы құрылған ACT International және 2007 жылғы ACT Development екеуі де Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің (ДСК) басшылығымен құрылған. Екі ұйым да ДСК мүше шіркеулері мен Дүниежүзілік лютерандық федерациямен байланысты мекемелердің гуманитарлық төтенше жағдайлар мен кедейлікті азайту саласындағы жұмысын үйлестірді. Экуменикалық адвокаттық одақ 2000 жылдың желтоқсан айында ДСК шақырган кездесуде ресми түрде құрылды. Қазіргі уақытта Альянсқа мүше – католик, евангелистік, православие және протестанттық дәстүрлердегі 73 шіркеу мен христиандық ұйым бар. Бұл мүшелер әлемдегі ондаған миллион адамнан тұратын сайлаушылар тобының өкілдері болып табылады және олар жалпы қызығушылық туғызатын мәселелер бойынша әділдік үшін қоғамдық куәлік беру мен іс-қимыл жасау үшін бірлесіп жұмыс істеуге міндеттенеді. Қазіргі уақытта азық-түлік және ЖИТС/АҚСҚ тақырыбында науқандар жүргізілуде. Экуменикалық шіркеу несие қоры (ECLOF) 1946 жылы кедейлерге қызмет ететін әлемдегі алғашқы халықаралық шағын несие мекемелерінің бірі ретінде құрылды. "Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі құрылу процесінде" сол кездегі бас хатшысы Виллем Виссерт Хофт ECLOF-ті құруда маңызды рөл атқарды. Ол ұсынылып отырған институттың перспективалары мен қиындықтарын сипаттап, қаржының ықтимал көздері туралы нақты идеялар берді. Оның жігерлендіруі мен командалық жұмысы ECLOF пен ДСК арасындағы ұзақ және жемісті ынтымақтастықтың бастауын берді. Экуменикалық даму кооперативтік қоғамы U. A (қазір Oikocredit деп аталады) 1968 жылы Уппсаладағы 4-ші Ассамблеядағы талқылаулардың нәтижесінде құрылды. Бірнеше жыл жоспарлағаннан кейін, кооперативтік қоғам 1975 жылы Нидерландыда құрылды. Ол экономикалық жағынан қиын жағдайдағы халыққа қызмет ететін өндірістік кәсіпорындарға несие беру арқылы шіркеу институттарына баламалы этикалық инвестициялық құрал ұсыну үшін құрылды. Бастапқыда ДСК-ның ірі институционалдық мүшелері үшін ұйымдастырылған, 1976 жылы жергілікті қауымдар қауымдарға және жеке адамдарға қатысуға мүмкіндік беру үшін қолдау қауымдастықтарын құрды. EDCS 1977 жылы ДСК-дан тәуелсіз болды. Ecumenical News International (ENI) 1994 жылы экуменикалық оқиғалар мен христиан шіркеулерінің басқа да жаңалықтары туралы хабарлайтын және әлемдегі жаңалықтарға діни көзқарастар беретін әлемдік жаңалықтар қызметі ретінде іске қосылды. Женевадағы (Швейцария) Экуменикалық орталығында орналасқан ENI-нің демеушілері – Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі, Дүниежүзілік лютерандық федерация, Дүниежүзілік реформацияланған шіркеулер альянсы және Еуропалық шіркеулер конференциясы болды. Қаржы тапшылығы 2012 жылы ENI жұмысын тоқтатуға әкелді. 2024 жылдан бастап ENI жабық күйде қалуда.

The ACT Alliance, bringing together over 100 church backed relief and development organizations worldwide, was born out of the merger of ACT International (Action by Churches Together International) and ACT Development (Action by Churches Together for Development) in March 2010. Both ACT International, established in 1995, and ACT Development (2007) were created through the leadership of the World Council of Churches (WCC). The two bodies coordinated the work of agencies related to the member churches of the WCC and the Lutheran World Federation in the areas of humanitarian emergencies and poverty reduction respectively. The Ecumenical Advocacy Alliance was officially founded in December 2000 at a meeting convened by the WCC. There are currently 73 churches and Christian organizations that are members of the Alliance, from Catholic, Evangelical, Orthodox and Protestant traditions. These members, representing a combined constituency of tens of millions of people around the world, are committed to working together in public witness and action for justice on defined issues of common concern. Current campaigns are on Food and on HIV and AIDS. The Ecumenical Church Loan Fund (ECLOF) was founded in 1946 as one of the world's first international micro credit institutions in the service of the poor. Willem Visser 't Hooft, then general secretary of the "WCC in process of formation" played an important role in founding ECLOF. It was he who sketched the prospects and challenges for the proposed institution and gave specific ideas on potential sources of funds. His inspiration and teamwork marked the beginning of a long and fruitful cooperation between ECLOF and the WCC. The Ecumenical Development Cooperative Society U. A (now known as Oikocredit) was developed from discussions at the 1968 Uppsala 4th Assembly, regarding church divestment from financial institutions supporting apartheid era South Africa and the war in Vietnam. After several years of planning, the cooperative society was founded in 1975 in the Netherlands to provide an alternative ethical investment vehicle to church institutions, by providing credit to productive enterprises serving economically disadvantaged populations. Originally organized for large institutional members of the WCC, by 1976 local congregations developed Support Associations to enable congregations as well as individuals to participate. EDCS became independent from the WCC in 1977. Ecumenical News International (ENI) was launched in 1994 as a global news service reporting on ecumenical developments and other news of the Christian churches, and giving religious perspectives on news developments worldwide. The joint sponsors of ENI, which was based at the Ecumenical Centre in Geneva, Switzerland, were the World Council of Churches, the Lutheran World Federation, the World Alliance of Reformed Churches, and the Conference of European Churches, which also had their headquarters at the Ecumenical Centre. A shortage of funds led to the suspension of the work of ENI in 2012. As of 2024 ENI remains closed.

Шығыс Еуропадағы азап шеккен шіркеуді елемеу

Кейбір тарихшылар, АҚШ Мемлекеттік департаменті және бұрынғы КГБ қызметкерлері КГБ-ның тікелей ықпалы немесе «Христиандық бейбітшілік конференциясы» деген желеу ұйым арқылы лобби жасауы 1983 жылы Ванкуверде өткен Әлемдік шіркеулер кеңесінің (WCC) қуғынға ұшыраған Шығыс Еуропалық христиандардың көмекке шақыруларын мойындамауына немесе оларға жауап бермеуіне себеп болғанын айтты және оны растайтын дәлелдер ұсынды. Мысалы, 1983 жылы Ванкуверде өткен Әлемдік шіркеулер кеңесінің Бас ассамблеясында бір құжатта 47 КГБ агентінің Бас хатшы лауазымына «қабылдауға болатын» кандидатты сайлауды қамтамасыз ету үшін қатысқандығы және іс-әрекеттері сипатталған. Митрохин мұрағаты КГБ-ның Әлемдік шіркеулер кеңесіне қаншалықты терең енгенін және қандай ықпалға ие болғанын көрсетеді. Митрополит Никодим КГБ агенті, «СВЯТОСЛАВ» кодімен танылған, 1975 жылдан өліміне дейін Әлемдік шіркеулер кеңесінің алты президентінің бірі болды. Оның бұрынғы араласуы нәтижесінде кеңес Чехословакияға жасалған шабуылға қатысты ешқандай мәлімдеме жасаған жоқ. Ресми түрде жоққа шығарылғанмен, The Guardian газеті бұл дәлелдерді «күшті» деп сипаттады. 1990 жылы ол Ресей православие шіркеуінің 15-ші патриархы Алексий II атанды. 2008 жылы қайтыс болғаннан кейін, Әлемдік шіркеулер кеңесінің кеңес мүшелері оны «батыл», «қолдаушы және құрылысшыл» деп сипаттап, «мол бата» алғанын айтты, бірақ бұл айыптауларға ешқандай сілтеме жасалмады.

Израильге деген көзқарас

Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі Израиль мемлекетіне қарсы тұратын позицияда деп сипатталған. Сондай-ақ, кеңес басқа адам құқықтары мәселелерімен салыстырғанда Израильді сынап тұратын іс-шаралар мен жариялымдарға ерекше назар бөлгені туралы да айтылған. Әрі, кеңес Садат пен Мубарак тұсындағы египеттік копттардың адам құқықтарының бұзылуы туралы шағымдарын назарға алмай, көрші мемлекетке көбірек назар аударған деген мәлімдемелер де бар. 2013 жылы Бас хатшы Каирде: «Біз палестиналықтарды қолдаймыз. Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі палестиналықтарды қолдайды, өйткені олардың позициясы дұрыс» деді. Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің Палестина мен Израильдегі Экуменикалық сүйемелдеу бағдарламасы (EAPPI) британдық еврейлер депутаттары кеңесі тарапынан «дінаралық қарым-қатынастың есебінен қоздырылатын және тарапты бағдарламаны ілгерілетуі» үшін сынға алынды. Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі хатшылығы «Израильдің палестиналық жерлерді басып алуы – Құдайға және адамзатқа қарсы күнә, себебі ол палестиналықтарды негізгі адам құқықтарынан айырады» деп жариялаған «Каирос Палестина құжатын» дайындауға және таратуға қатысты. Бір сыншының пікірінше, оның авторлары «бір мемлекетті құруды қалайды». Екінші жағынан, Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі «антисемитизм – Құдайға және адамға қарсы күнә» деп мәлімдейді.

Христиандық сионизмге қарсылық

Христиандық сионизм, ұзақ жылдар бойы тарихи және қазіргі протестанттардың маңызды бағыты болып келді, ол "Құдай Сөзінің түсіндіруін бұрмалайтын" және "христиандық қарым-қатынастарға нұқсан келтіретін" көзқарас ретінде сипатталады. Осы орайда алаңдатарлық жайт – ислам фундаментализмінің басқа діни фундаментализмдерге қарсы әрекет тудыруы, олардың ең қауіптісі – еврей фундаментализмі, ол ислам фундаменталистік құбылысты Палестинадағы сионизмнің жағымсыз теріс бұрылыстарын батыс қоғамдарының алдында ақтау үшін пайдаланады. WCC жұмыс қағазы, Ливан, 2013 жылдың мамыры. 2021 жылы Фрэнк Чикане, Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің (WCC) Халықаралық істер жөніндегі шіркеулер комиссиясының (CCIA) төрағасы, сионизмді қолдауды сипаттау үшін "шайтан" деген сөзді қолданғаны үшін сынға ұшырады. 2023 жылдың 4 қаңтарында Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің бас хатшысы Джерри Пиллей Иерусалим епископтық округі және Киелі жердегі барлық шіркеулермен бірге Сион тауындағы тарихи протестант зиратын қорлауды айыптады.