Кіріспе
Құс түрі – Малабар сыбызғылы құсы (Myophonus horsfieldii) – Muscicapidae тұқымдасына жататын сыбызғылы құс. Бұл құс таңертең шыбырлаған сайын адам сөйлеп тұрғандай дыбыс шығарады, сондықтан оны "шыбыртқышы оқушы" деп атайды. Салмағы шамамен 101-130 грамм. Аталықтың жоғарғы денесі қара, маңдайы мен иығында көк түсті металл жалттырауы бар, ал арқасы, үстіңгі қанаттары және кеудесінен құрсағына дейін жылтыр көк түсті қабыршақтармен жабылған. Өсірі мен аяқтары қара. Аналық құсқа өте ұқсас, бірақ төменгі жағында қабыршақтар нашар байқалады. Жастар қара түсті, иықтарында көк түсті жалттырауы бар, қанаттарының шеттері қара. Көк түс көлбеу жарықта ғана көрінеді және ультракүлгін сәулелердің шағылысуынан пайда болады, бұл басқа сыбызғылы құстарға тән қасиет.
The Malabar whistling thrush (Myophonus horsfieldii) is a whistling thrush in the family Muscicapidae. The bird has been called whistling schoolboy for the whistling calls that they make at dawn that have a very human quality. and weighs about 101 130 g. The male has a blackish upper body with shiny metallic patches of blue on the forehead and shoulders, and glossy royal blue scaling on back, scapulars and mid breast to belly. The bill and legs are black. The female is very similar, but with weaker scaling below. Juveniles are black, with glossy blue shoulder patch and wing edgings. The blue becomes visible only in oblique lighting and is due to ultraviolet reflectance, a shared attribute with other whistling thrushes.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Малабарлық үндеуші құрттар көбінесе тығыз өзен жағалауындағы орманның қараңғы бұталарында кездеседі. Солтүстік-батыс Орисса (Сургуджа және Симлипал ұлттық парктері), сондай-ақ Шығыс Гаттардың кейбір аймақтарында таралған. Бұл популяциялар көшпейді, бірақ қыс айларында кеңінен таралуға бейім. 1972 жылғы жазда Махабалешварда сақина салынған бір құс 1976 жылғы қыста Куоргтың Сампаже аймағында табылған. Бұрынғы деректерге сәйкес, Абу тауынан екі рет кездескенімен, соңғы зерттеулер сол жерде құстың өзіне де, оның тұруына қолайлы ортаға да тапқан жоқ.
Мінез-құлық және экология
Олар көбінесе жеке немесе жұптап кездеседі. Қай жерде қолайлы орта болса, сол жерде адамдар тұратын жерлерге жақын табылған. Жаз айларында аталықтары ағаштардан әртүрлі әрі әуенді сыбызғы үнімен ән салады. Олар таңертең ұзақ уақытқа созылған ән шырқай алады, бірақ күнінің басқа уақыттарында бір немесе екі ноталы, жоғары перделі сыбызғы үнін шығарады. Бұрын олар клеткадағы құстар ретінде танымал болған, тіпті толық әндерді де жаттай алуға қабілетті. Олар суға жиі шомылады, әдетте таңертең және кешке, сондай-ақ ыстық ауа райында түстен кейін. Олардың тағамы – кішкентай бақалар, сонымен қатар құрттар, желмен түскен інжірлер мен жидектер. Сонымен қатар, егеуқұйрық сияқты ұзын жыландарды жегендігі туралы сирек хабарлар да бар.
Өсіру
Құстар наурыздан желтоқсанға дейін көбейеді және муссонның келуімен басталады. Әрекеттесу кезінде қуу ұшып, дауыс беру болады. Олар көбінесе өзен жағалауындағы қуыста ұялайды, бірақ кейде жақын жердегі ғимараттарды да пайдаланады. Тыныш аңғар аймағындағы ұя таңдау зерттеуі барысында барлығы 21 ұя табылды, олардың көпшілігі өзен жағасындағы жартастарда, ал біреуі ағаш қуысында және тастап кетілген ғимараттың ішінде болды. Ұя – кең негізді, бамбук түбірлері мен шөптен тоқылған, жоғары қарай тарылатын тостаған тәрізді. Ұяның негізі балшықпен жабыстырылғандай. Ұяның орташа биіктігі 14,8 см, ал тереңдігі 7,4 см. Орташа сыртқы ені 21,5 см, ал ішкі ені 13,1 см. Жерден орташа биіктігі 125,8 см. Көптеген ұялар судан шамамен 6 метр қашықтықта орналасқан, 60% жартаспен жабылған. Ұялар көбінесе толық жасырылған, ал ұялаудың сәттілігі осы жасыру деңгейіне тікелей байланысты. Бұл құстар ұялайтын жерге жоғары адалдық көрсетеді; Жұмыртқалары ақшыл лосось түсті, майда дақтары бар. Ата да, ана да жұмыртқаларды шамамен 16-17 күн бойы күтіп бағады.
Басқа дереккөздер
Хариш, Б. Т. (1977) Малабардың сыңғырлап өтетін торғайы. Құс бақылаушыларға арналған хабарлама., Үндістан. 17(11):8. Тхакер, П. С. (1980) Малабардың сыңғырлап өтетін торғайы және қаштанақ бас ара жейтін. Құс бақылаушыларға арналған хабарлама., Үндістан. 20(11):3–4. Наварро, А (1976) Сыңғырлап өтетін торғай – муссонның жаршысы. Құс бақылаушыларға арналған хабарлама 16(11):5–7.