Кіріспе

Ангиостатин – адамдарды қоса, бірнеше жануар түрлерінде табиғи түрде кездесетін ақуыз. Ол эндогендік ангиогенезді тежегіш (яғни, жаңа қан тамырларының өсуін тоқтатады). Оны қатерлі ісіктерге қарсы емдеуде қолдану мақсатында клиникалық сынақтар жүргізілді.

Құрылымы

Ангиостатин – плазмин (өзі плазмогеннің фрагменті) деп аталатын үлкен белоктың 38 кДа фрагменті, үш-бес тікелей крингл модульдерін қамтиды. Әрбір модульде екі кішкентай бета-парақ және үш дисульфидтік байланыс бар. Крингл домендерінің комбинациясына қарай ерекшеленетін ангиостатиннің төрт құрылымдық түрі бар: K1 3, K1 4, K1 5, K1 4 K5 фрагментімен. Әрбір крингл домені цитокиннің тежелуіне әртүрлі элемент қосады. Дегенмен, жақындағы рекомбинантты ангиостатин зерттеулері K1 3 ангиостатиннің тежегіш қасиеттері үшін маңызды екенін көрсетті. K1 3 ангиостатиннің «үшбұрышты икемді құрылымын» құрайды. Бұл құрылым крингл аралық пептидтер мен кринглдердің өзара әрекеттесуі арқылы тұрақтандырылады, бірақ крингл домендері тікелей өзара әрекеттеспейді. Ангиостатин екі бөлікке бөлінеді. K1 активті орны бір жағында, ал K2 және K3 активті орындары екінші жағында орналасқан. Бұл ангиостатиннің екі түрлі функциясын қамтамасыз етеді деп болжанады. K1 жағы жасушалардың көбеюін тежеуге, ал K2 және K3 жақтары жасушалардың қозғалуын тежеуге, сондай-ақ апоптозды күшейтуге жауапты деп есептеледі. Ангиостатиннің активтілігі оның механикалық және тотығу-тотықсыздану қасиеттерімен байланысты деп ұсынылған. Ангиостатиннің әсер ету механизмі әлі толық түсінілмегенімен, үш механизм ұсынылған. Бірінші ұсынылған механизм – ангиостатин митохондрияда және эпителий жасушаларының жасушалық мембранасында табылған F1 FoATP синтазасына байланысады, бұл ісік жасушаларында АТФ өндірісін тежейді және жасушаның ісік жасушаларының қышқылдық pH деңгейін сақтау қабілетін төмендетеді. Ішкі жасушалық pH деңгейін реттеуге қабілетсіздік апоптозды бастауы мүмкін. Тағы бір ұсынылған механизм – ангиостатин avB3 интегралдарына байланысу арқылы эпителий жасушаларының қозғалуын азайта алады. Тағы бір ұсынылған механизм – ангиостатин ангиомотинге (AMOT) байланысып, ошақтық адгезиялық киназаны (FAK) белсендіреді. FAK жасушалардың көбеюін және қозғалуын тежеуге ықпал ететіні көрсетілген, бірақ ангиостатин мен ангиомотиннің қалай жұмыс істейтіні туралы білімнің жетіспеуі қосымша зерттеулерді қажет етеді.