Эндотелиялық жасушалар биологиясы
-
Қан тамырларының қалыптасуы және өсу процесі
Жаңа қан тамырларының қалыптасуы – ангиогенез процесі. Даму, жараның жазылуы, және аурулардағы рөлі. Васкулогенезбен байланысы, механизмдері туралы біліңіз.
-
Ангиостатин: Құрылымы, қасиеттері және қатерлі ісікке қарсы әлеуеті
Ангіостатин – қатерлі ісікке қарсы емдемеде қолданылатын, қан тамырлардың өсуін тежейтін табиғи ақуыз. Плазминнен бөлінеді, құрамында 3-5 крингл модульдері бар.
-
Жасушалардың байланысу процесі
Жасушалардың жабысуы – жасушалардың арасындағы байланыс процесі. Бұл жасуша қабықшаларының тікелей немесе матрица арқылы өзара әрекеттесуімен жүзеге асырылады.
-
Торғай қабығының эндотелийлік қабаты
Көзінің мүйіз қабығының эндотелийі – жарық түсіру қабілетін сақтайтын, жасуша қабаты. Көзінің денсаулығы, құрылымы, және функциясы туралы біліңіз.
-
Жасушаның гликокаликс қабығы және оның қызметтері
Жасушаның сыртқы қабаты – гликокаликс: құрамы, қызметтері, бактериялар мен жануар жасушаларындағы ролі. Гликопротеин мен гликолипидтер туралы ақпарат.
-
Жасуша көбеюін реттеуші гликопротеин – Тромбоциттен туындаған өсу факторы
Өсу факторы PDGF: жасуша көбеюін, қан тамырларын қалыптастыруды реттейді. Фибробласттар, остеобласттар және т.б. жасушаларға әсер етеді. PDGFRα/β рецепторлары.
-
Жасушалардың механикалық сигналдарға жауап ретінде қозғалуы
Жасушалардың механикалық сигналдарға жауап ретінде қозғалуы – механотаксис. Бұл процестер жаралардың жазылуы, ісік метастазы сияқты маңызды биологиялық құбылыстарда кездеседі.
-
Қан тамырларының қабырғалық жасушалары: түрлері мен ерекшеліктері
Қан тамырларының қабырғалық жасушалары: құрылысы, дамуы, және қатерлі ісіктердегі рөлі. vSMC, перициттер, PDGFB, VEGF факторлары туралы ақпарат.
-
Жасуша адгезия молекулалары: құрылымы, түрлері және функциялары
Жасуша адгезия молекулалары – жасушалардың бір-біріне және ұлпаларға жабысуына жауап беретін маңызды жасуша беткей ақуыздары. Тін құрылымы, өсу, апоптоз процестерін қамтамасыз етеді.
-
Жануарлар жасушаларындағы жасушалық байланыстар кешендері
Жануар жасушаларындағы жасуша қосылыстары – жасушалар арасындағы байланыс пен жабысуды қамтамасыз ететін көп ақуызды кешендер. Қабатты тіндерде көптеп кездеседі.
-
Капилляр тамырларының қабықшасындағы жасушалар
Капиллярлардың қабырғасындағы перициттер жайлы маңызды ақпарат. Ми қан-барьерін сақтаудағы, нейроваскулярлық бірліктегі рөлі, құрылысы мен қызметі.
-
Қан тамырларының өсуіне қатысты ақуыз
Қан тамырларының өсуін стимуляциялайтын VEGF протеині туралы маңызды ақпарат. Ангиогенез, васкулогенез, қан ағыны жетіспеушілік және аурулармен байланысы.
-
Жасушадағы биохимиялық каскадтар және сигналдық жолдар
Биохимиялық каскадтар – жасушадағы стимулға жауап ретінде жүздейтін химиялық реакциялар тізбегі. Сигналдық жолдар, екінші хабаршылар, жасуша реакциялары.
-
Қан тамырлардың өсуін тежеушілер: қатерлі ісіктерге қарсы күрес және басқа да қолданыстар.
Антиангиогенез: қатерлі ісіктердің өсуін тежейтін тамырға қарсы препараттар. Қан тамырларының қалыптасуын бақылау, емдеу әдістері мен шектеулері туралы біліңіз.
-
Жасушааралық сұйықтықтардың өтуін қамтамасыз ететін құрылымдар
Жасушааралық сұйықтықтардың шығуына кедерлес ететін тығыз байланыстар (tight junctions) туралы мақала. Эпителий және эндотелий жасушаларының құрылымы мен өткізгіштігін қамтамасыз етеді.
-
Катенандар: жасушалар аралық байланыс пен ұйымдастырушы белоктер
Катенин – жануар жасушаларында кездесетін маңызды ақуыз. α, β, γ, δ катенин түрлері жасуша байланысы мен актинмен байланысын қамтамасыз етеді.
-
Эндостатин: Ангиогенезді тежеуші та оның әсер ету механизмі
Эндостатин – қатерлі ісіктерге қарсы әрекет ететін табиғи белок. Ангиогенезді тежейді, бұл қан тамырлардың өсуін баяулатып, ісік дамуын тоқтатады.
-
Caco-2
-
Матригель: Жасуша өсіру және зерттеулердегі қолданысы
Matrigel – жасушаларды өсіру үшін қолданылатын, жануарлардың базальдық мембранасынан алынған өнім. Жасуша өсіруде маңызды, күрделі жасуша әрекеттерін көрсетеді.
-
Қан тамырларын түзетінге қарсы әсер ететін sFlt1 протеині және преэклампсия
sFlt1 – қан тамырларын қалыптастыруды тежейтін протеин. VEGF және PlGF факторларын байланыстырып, преэклампсияның дамуына әсер етеді. Қазақша мақала.
-
Жасуша-матрица байланыстары: құрылымы, функциясы және сигналдау жолдары
Жасушалық байланыстар (focal adhesions): жасуша мен матрица арасындағы механикалық күштерді, сигналдарды жеткізетін құрылымдар. Биология, цитоскелет, интеграция.
-
Жасушалардың адгезиялық молекулалары: Селектиндер отбасысы
Жасуша адгезия молекулалары: L, E, P селектиндер туралы мағлұмат. Қан ағымындағы жасушалардың байланысуына көмектеседі, құрылысы мен қасиеттері сипатталған.
-
Адам ағзасындағы PECAM1 ақуызының құрылымы мен қызметі
PECAM1 (CD31) ақуызы – адам ағзасындағы маңызды жасушалық молекула. Қан ағыны, нейтрофильдерді жою, құрылымы (17q23.3 хромосомасы) туралы ақпарат.
-
P-селектин: Қан тамырлары мен тромбоциттердегі жасушалардың адгезиялық молекуласы
P-селектин (CD62P): эндотелий және тромбоциттердегі жасушалардың адгезиялық молекуласы. Қан тамырларының қабынуында маңызды рөл атқарады. SELP генімен кодталады.
-
Ішекше тәрізді тамыр түзілуі: COVID-19 патогенезіндегі рөлі
Жаңа қан тамырларының – интуссуптивті ангиогенездің қалыптасуы. Бұл процесте ескі тамыр екіге бөлінеді, жараның жазылуына, тіндердің жаңаруына көмектеседі.
-
Жасушалық контактілік сигналдану
Жасуша аралық қарымқатынас: Жұптасқан сигналдау – жақын байланыс арқылы жүзеге асатын, лиганд пен қабылдағыш арасындағы тікелей өзара әрекеттесу. Биологиялық процестерде маңызды.
-
Тромбомодулин: Қан ұюды реттеуші және гемолитикалық уремия синдромымен байланысы
Тромбомодулин (TM) – эндотелий жасушаларының бетіндегі маңызды протеин. Қан ұюын баяулатып, антикоагулянт ферментіне айналдырады. Генетикалық ақпарат берілген.
-
Ісік тініндегі молекулалардың жиналуы: Қалыпты өткізгіштік және сақталу эффектісі (Ісік тініндегі қалыпты өткізгіштік және сақталу эффектісі)
Ісік тініндегі заттардың жиналуын түсіндіретін EPR әсері, қатерлі ісіктердегі тамырлардың ерекшелігі, VEGF факторы және жаңа тамырлар туралы ақпарат.
-
Transcytosis
-
Vitronectin
-
Intravasation
-
VCAM-1
-
Angiopoietin