Кіріспе
Американдық бейсболшы (1930–2013)
Роберт Ли Турли (19 қыркүйек 1930 – 30 наурыз 2013), "Бұлт Боб" деген атпен танымал, американдық кәсіби бейсболшы және қаржылық жоспарлаушы. 1951 жылдан 1963 жылға дейін Үлкен Лига бейсболында (MLB) питчер ретінде ойнады. Бейсболдан зейнетке шыққаннан кейін Primerica Financial Services компаниясында жұмыс істеді. Турли 1951 жылы MLB-де Сент-Луис Браунс командасымен дебют жасады және Балтимордағы алғашқы маусымында командада қалды, сол кезде ол алғашқы MLB All Star ойынына қатысты. 1954 жылғы маусымнан кейін Нью-Йорк Янкиске ауыстырылды. Янкистермен бірге Турли тағы екі All Star ойынына қатысты. 1958 жылы ол Америка лигасында жеңістер саны бойынша көшбасшы болды және сол жылы Сай Янг сыйлығын, Әлемдік серияның ең құнды ойыншысы сыйлығын және Хикок белбеуін жеңіп алды. Ойыншылық карьерасын 1963 жылы Лос-Анджелес Энджелс және Бостон Ред Сокс командаларында аяқтады, содан кейін 1964 жылы Ред Сокс командасын жаттықтырды. Турли бейсбол маусымы аяқталғаннан кейін қаржылық жоспарлау саласында жұмыс істей бастады. 1977 жылы Артур Л. Уильямс-младшиймен бірге болашақта Primerica болар компанияны құрды. Ол сонымен қатар Флоридада 27 үй сатып алып, сату арқылы жылжымайтын мүлікке инвестиция жасады.
Ерте өмір
Турли Иллинойс штатының Трой қаласында дүниеге келген. Ол Иллинойс штатының Шығыс Сент-Луисте өскен. Ол Шығыс Сент-Луистегі Шығыс Сент-Луис жоғары мектебінде оқыды және үш жыл бойы мектептің бейсбол командасында ойнады. Ол бастапқы құрамда да, резервте де ойнады, 1948 жылы жоғары сыныптық маусымның соңында команданың басты питчеріне айналды. Сол жылы Турли команданың адалдық сыйлығын жеңіп алды. Сент-Луис Браунс клубының бас менеджері Билл ДеУитт Турлиді Sportsman's Park стадионына сынақтан өтуге шақырды. Сондай-ақ, Турли Мэривилл қаласында (Иллинойс штаты) өткен Нью-Йорк Янкиз клубының жаттығу лагеріне қатысты. 1948 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін бір күн өткен соң, Турли Браунс клубымен еркін агент ретінде келісім шарт жасасты. 1951 жылы Сан-Антониода ойнады. Ол Техас лигасының жұлдыздар ойынына қатысып, маусым соңында лиганың ең құнды ойыншысы атанды. Ол Сан-Антонио үшін бір ойында 22 соққы жасады. Турли өзінің бас лигадағы алғашқы ойынын 1951 жылдың 29 қыркүйегінде өткізді. Ол Чикаго Уайт Сокс клубына есе жіберді. 1951 жылы ол тағы алаңға шықпады, ал маусым аяқталғаннан кейін екі жылға АҚШ Армиясына қатарына алынды. Турли 1953 жылдың тамызында Браунс клубына оралды және көп соққы жасау қабілетімен көзге түсті. Турли 1954 жылы Балтимор Ориолс клубына көшкеннен кейін командада қалды. 1954 жылғы маусымда 9 000 доллар (қазіргі шарттармен) табыс тапты. Ол Мемориал стадионындағы алғашқы ойынды өткізді, толық ойынды 9 соққымен аяқтады. 1954 жылғы маусымда ол 185 соққымен Американ лигасының соққы жасау көрсеткіші бойынша көшбасшы болды, сонымен қатар 181 базадан шығумен де көшбасшы атанды. "Жылдың үздік спортшысы" аталымы үшін берілетін Хикок белбеуіне ие болу үшін үшінші орынды иеленді. Ориолс клубында ойнаған кезінде Турли "Жылдам Боб" деген лақап атын алды. Look журналы Турли туралы мақала жазып, оның жылдам допты лақтыру жылдамдығын өлшегісі келді. Олар Абердин полигонындағы арнайы құралды пайдаланып, доптың үйге жеткен кездегі жылдамдығын тіркеді. Янкиз клубы Турли, Билли Хантер, Дон Ларсен және кейінірек анықталатын ойыншыларды алды, ал Ориолс Гарри Берд, Джим Макдональд, Вилли Миранда, Хэл Смит, Гас Триандос, Джин Вудлинг және кейінірек анықталатын ойыншыларды алды. Сауданы аяқтау үшін Янкиз Билл Миллер, Кал Сегрист, Дон Лепперт және Тед Дель Гуерсио ойыншыларын Ориолс клубына жіберді, ал Ориолс Майк Блайзка, Даррелл Джонсон, Джим Фридли және Дик Крихоски ойыншыларын Янкиз клубына жіберді. 17 ойыншыдан тұратын бұл сауда MLB тарихындағы ең ірі сауда болып табылады.
Нью-Йорк янкилері
Турли 1955 жылдан 1962 жылға дейін «Янкилер» сапында ойнады. 1955 жылғы маусымда Турли «Янкилер» үшін 17 ойын жеңіп алды. «Янкилер» Американ лигасының чемпиондығын жеңіп алды және 1955 жылғы Әлемдік серияға өтті, онда олар «Бруклин Доджерспен» кездесті. Ол 1955 жылғы Әлемдік серияның үшінші ойынында ойнады, бірақ Джонни Подреске есе жіберді. Сонымен қатар, ол сериядағы бесінші және жетінші ойындарда екі рет резервтік ойыншы ретінде алаңға шықты, ал «Доджерс» «Янкилерді» 4:3 есебімен жеңді. Турлидің 1956 жылғы маусымы 8 жеңіс және 4 жеңіліспен, ал көрсеткіші 5.05 (ERA) болды. Дегенмен, «Янкилер» қайтадан Американ лигасының чемпиондығын жеңіп алды. Турли 1956 жылғы Әлемдік серияда «Доджерске» қарсы өткен бірінші және екінші ойындарда резервтік питчер ретінде қатысты. Алтыншы ойында Клем Лабинге қарсы тұрып, Турли толық ойын өткізді, бірақ «Янкилер» 1:0 есебімен ұтылып қалды. «Янкилер» жетінші ойында «Доджерсті» жеңіп, серияны 4:3 есебімен ұтты. 1957 жылғы маусымда Турли қисық доп тастауды үйренді. Ол маусымды 2.71 ERA көрсеткішімен аяқтады, бұл Американ лигасы бойынша төртінші үздік нәтиже болды. «Янкилер» тағы да чемпион атанды. 1957 жылғы Әлемдік серияда «Милуоки Брейвске» қарсы үшінші ойында Турли бастап тұрды, бірақ екінші иннингте Ларсен оны алмастырды. Ол алғашқы Әлемдік серия ойынын алтыншы ойында жеңіп алды. «Янкилер» «Брейвске» қарсы серияны 4:3 есебімен ұтылып қалды. 1958 жылғы маусымда Турли өзінің бақылауын жақсарту үшін доп беру стилін өзгертті, желсіз позицияны қолданды. Турли 1958 жылғы Әлемдік серияның екінші ойынын бастады, бірақ «Янкилер» «Милуоки Брейвстен» екі ойынға қалып қойды және иннингтің үштен бірін ғана тастады. Ол сондай-ақ, «Брейвстің» Уоррен Спанын бір дауыспен, Лью Бурдетті және «Питтсбург Пайретстің» Боб Френдті екі дауыспен жеңіп, Бас лигадағы үздік питчер ретінде «Сай Янг» сыйлығын жеңіп алды. Турли Американ лигасының ең құнды ойыншысы сыйлығына ие болды, бірақ «Бостон Ред Сокстің» Джеки Дженсенге есе жіберді. Сонымен қатар, ол «The Sporting News» журналының «Жылдың ойыншысы» және «Жылдың питчері» сыйлықтарын жеңіп алды. 1959 жылғы маусымда Турли бейсболшы ретіндегі ең жоғары жалақысы – 35 000 доллар тапты. «Янкилер» 1959 жылғы маусымда Том Брюерге қарсы Турлиді бастапқы питчер ретінде таңдады. «Янкилер» ойынды 3:2 есебімен жеңіп алды. Алайда, Турлидің жылдам добы өзінің тиімділігін жоғалта бастады, сондықтан ол қисық допты жиі пайдалана бастады. Оның 3.27 ERA көрсеткіші Американ лигасы бойынша жетінші үздік нәтиже болды. Ол 1960 жылғы Әлемдік серияның екінші ойынын «Пайретске» қарсы бастады және жеңіске жетті. Сонымен қатар, ол шешуші жетінші ойынды бастады, бірақ «Пайретс» серияны жеңіп алды. 1961 жылғы маусымда Турли оң жақ шынтағының ауруына байланысты 3 жеңіс және 5 жеңіліс көрсетті, сонымен қатар 15 ойында 5.75 ERA көрсеткішін тіркеді. Жаңа бас тренер Ральф Хоук жас питчерлерге көбірек назар аудара бастады, сондықтан Турлиді бастапқы құрамнан алып тастап, резервтік питчер ретінде пайдаланды. «Янкилер» 1961 жылғы Әлемдік серияға қатысып, «Цинциннати Редсті» 4:1 есебімен жеңгенімен, Турли алаңға шықпады. Медициналық көмекке жүгінгеннен кейін, оның шынтағында сүйек сынықтары бар екені анықталды. Ол маусым арасында сүйек сынықтарын жою үшін операция жасады және 1962 жылы өзінің көрсеткіштерін жақсартатынына сенімді болды. Ол жалақысын 28 000 доллардан 25 000 долларға дейін төмендетуге келісті. Алайда, 1962 жылғы маусымда сүйек сынықтары қайтадан пайда болды, сондықтан оның тиімділігі де төмендеді. 1962 жылғы маусымда Американ лигасының ойыншылары Вудлингтің Ұлттық лигаға ауысуынан кейін Турлиді өздерінің өкілі ретінде сайлады. Маусым бойы Турли 69 иннингте 4.57 ERA көрсеткішін тіркеді. «Янкилер» 1962 жылғы Әлемдік серияда «Сан-Франциско Гиганттарын» 4:3 есебімен жеңді, бірақ Турли бұл ойындарға қатыспады.
Лос-Анджелес Энджес, Бостон Ред Сокс және жаттықтырушылық
1962 жылғы маусымнан кейін «Янкилер» Турлиді қолма-қол ақшаға «Лос-Анджелес Ангелдеріне» сатты, бұл «Янкилердің» жаңа бас менеджері Рой Хами жасаған алғашқы қадам болды, ол «Янкилердің» питчинг құрамын жаңартуды көздеді. Бұл келісім шартты болды; егер «Ангелдер» оның ойынына қанағаттанбаса, Турлиді қайтарып беруге құқылы болды. «Ангелдер» 1963 жылғы маусымның басында Турлиді өз құрамында қалдыруды шешті. Турли күреске түсіп, екі ойын жеңіп, жеті ойында жеңілді, ал «Ангелдер» оны шілде айында босатты. Бір аптадан соң ол «Бостон Ред Сокс» клубымен келісім жасады. Турли 1963 жылғы маусымнан кейін 12 маусымда 101–85 есебімен және 3.64 ERA көрсеткішімен карьерасын аяқтады. Турли бір маусым «Ред Сокс» командасының питчинг жаттықтырушысы болды, бірақ жыл соңында босатылды. 1965 жылы «Хьюстон Колт .45» командасымен питчер ретінде қайта оралуға тырысты, бірақ командаға іліге алмады. Содан кейін ол 1966 жылы «Атланта Брейвс» ұйымының екінші лига командасы – Халықаралық лиганың «Ричмонд Брейвс» командасының питчинг жаттықтырушысы болуға келісті, бірақ 1966 жылғы маусым басталғанға дейін отставкаға кетті.
Белгілерді ұрлау
Турли қарсыластың тастаған добын байқағанда, оның белгілерін ұрлау әдетін қалыптастырды. Егер келесі тастау алдыңғыдан өзгеше болса, онда үскірік беру жүйесін қолданып, кеңес сұраған кез келген «Янки» ойыншысына көмектесуге тырысты. Джонни Бланшард пен Элстон Ховард осы көмекке риза болды, ал Муз Скоурон мен Йоги Берраға ол қызығушылық танытпады. Бірде «Детройт Тайгерс» командасының ойыншысы Джим Баннинг осы жүйені байқап, Турлиге тоқтауын немесе ол соққышыны (Микки Мантл) құлатып жібермек екенін көрсетті. Турли үскіргеніне қарамастан, Мантл қабылдамаған доптың ортасына зымырандай тастады. Содан кейін келесі соққышы Берра үскіріктерді тыңдамайтынын айтып жалбарынды. 1961 жылы, тіпті жарақат алып, тізімде болғанда да, ол өз жүйесін іске қосу үшін орындықта отырып, жұмыс істеді. Тони Кубек Микки Мантлдың елу голын ішінара Турлидің көмегімен соққанын айтты, ал Мантл бірде голдарының жартысын Турлиге қарыз деп есептеді. Роджер Марис пен оның тарихи 61-ші голы үшінші базаның жаттықтырушысы, Турлидің жүйесінің ізбасары, тастау белгісін дұрыс түсіргеннен кейін соғылды.
Жеке өмір
Турли 1954 жылы Шығыс Сент-Луистен Мэриленд штатының Лютервилл қаласына көшіп барды, Браунс командасы Балтиморға көшкен кезде. Ол Балтиморда бір маусым ойнағанымен, бейсбол карьерасының қалған бөлігінде Лютервиллде тұрды және балаларын жергілікті мемлекеттік мектептерге жіберді. Сонымен қатар, ол Мэриленд штатының Бел Эйр қаласында боулинг аллеясын және Балтимор қаласында сақтандыру фирмасын басқарды. А. Л. Уильямс компаниясында агенттер клиенттерге тұрақты өмір сақтандыруын, ақшалай құнды өмір сақтандырудан гөрі сатып алуға кеңес берді және үнемдеген ақшаларын өзара инвестициялық қорларға салуға ұсынды. Ол The Byrds және New Riders of the Purple Sage тобының бас гитарисі Скип Баттиннің "St. Louis Browns" атты әнінде есімдері тілінген. Әннің мәтінінде Баттин Турлиді "бірде-бір соққы бермеген", "тынышсыз мінезді" және "әлдеқайда ертерек сатылған" деп сипаттайды. Турлидің інісі Ральф та кәсіби бейсбол ойнаған. Янкилер 1949 жылы Бобпен келісімшарт жасауға ниеттенгенде Ральф Турлимен келісімшарт жасады, ал Ральфтың "дұрыс емес Турли" екенін білгеннен кейін оны босатты.
Өлім
Турли өмірінің соңғы екі жылында Альфареттада (Джорджия штаты) өмір сүрді. Турли Грузияның Дулут қаласында кремацияланды.