«Чарльз Бендер: Бейсбол жұлдызы және Ұлттық Даңқ залының мүшесі»

Кіріспе

Чарльз Альберт "Chief" Бендер (5 мамыр 1884 – 22 мамыр 1954) – 1900-1910 жылдары Үлкен бейсбол лигасының кәсіби ойыншысы, питчер. 1911 жылы Бендер бір әлем чемпионатына үш толық ойын ойнап, рекордты теңестірді. Ол өзінің карьерасын 212–127 есебімен аяқтады, бұл .625 жеңіс көрсеткіші және 2.46 орташа ұпай жинау көрсеткіші (ERA) құрайды. Бас лигадағы ойыншылық карьерасынан кейін Бендер бейсболда бас лига жаттықтырушысы, кіші лига менеджері және ойыншы-менеджер, колледж менеджері және кәсіби скаут болып жұмыс істеді. 1953 жылы Бейсбол Даңқы залына сайланды және келесі жылы қайтыс болды.

Ерте өмір

Бендер Миннесота штатының Кроу-Винг округінде Оджибве тайпасының мүшесі ретінде дүниеге келді. Оның әкесі неміс, ал анасы чиппева тайпасынан. Бала кезінде оған Мандовесценс есімі қойылды, бұл шамамен "Кішкентай рух жануары" деп аударылады. Оның отбасы Миннесота штатының Детройт көлдері маңындағы "Ақ Жер" индейлер резервациясында тұрды. Әкесі оған резервацияда шаруашылық етуді үйретті. Ол Карлайл Үнді индустриалдық мектебін бітіріп, кейін Дикинсон колледжінде оқыды.

Ерте мансап

Бендер 1903 жылы жоғары лигада дебют жасады. Ол 20 ғасырда 19 жасында 200 немесе одан көп иннинг тастаған аз ғана питчердің бірі. Оның 9 иннингке шаққандағы базаға шығу көрсеткіші 2,17 болды; 1893 жылдан бері 20 жасқа дейін немесе одан кіші жастағы питчерлердің небары бірі ғана 2,2-ден төмен көрсеткішті көрсеткен. Сол жылы ол Сай Янгқа қарсы ойын жеңіп, болашақ әйелі Маримен танысты. 1905 жылы Бендер 2,83 ERA көрсеткішімен 18–11 жеңіс-жеңіліс көрсеткішіне қол жеткізіп, «A's» командасының AL чемпиондығын жеңуіне көмектесті; бірақ олар әлем чемпионатына Нью-Йорк «Giants» командасына бес ойында жеңіліп қалды. Бендер серияда 1–1, 1,06 ERA көрсетті, 2-ші ойында 4 хитпен 3–0 есебімен толық ойынмен жеңіске жетті, 9 соққы жасады, ал 5-ші ойында сегіз иннингте тек екі ұпай жіберіп, Кристи Мэтьюсонға 2–0 есебімен жеңіліп қалды. 1906 (15–10, 2,53), 1907 (16–8, 2,05), 1908 (1,75 ERA-ға қарамастан 8–9) және 1909 (18–8, 1,66) жылдары сәтті маусымдардан кейін, ол 1910 жылы «Athletics» командасын AL чемпиондығына жеткізді, «Philadelphia» командасы 102–48 есебімен, екінші орындағы «New York Highlanders» командасынан 14 1/2 ойынға озып кетті. Бендер жеңіс пайызы бойынша (.821) AL-де көш бастады, 23–5 есебімен және 1,58 ERA көрсетті. Әлем чемпионатына қатысып, 1,93 ERA көрсетіп 1–1 есебімен, «A's» командасы тұрақты маусымда 104–50 есебімен өткен «Chicago Cubs» командасын бес ойында жеңді. Бендер ашылыс ойынында толық ойынмен үш хит жасады, 8 соққы жасап, тек бір ұпай жіберді. Ол серияның 4-ші ойынында 10 иннингте 4–3 есебімен жеңіліске ұшырады. Бендер «Athletics» үшін барлық 9 2/3 иннингте 6 соққы жасады.

Кейінгі мансап

1911 жылы ол жеңіс пайызы бойынша қайтадан көшбасшы болды (.773), 17–5 есебімен және 2.16 ERA көрсеткішімен, ал «A’s» командасы екінші рет Американдық лигада жеңіске жетті, 101–50 есебімен және «Детройт Тайгерс» командасынан 13 1/2 ойынмен озып кетті. 1905 жылғы әлемдік серияның қайталану матчында «Атлетика» өзінің кекін алды, «Нью-Йорк Джайентс» командасын жеңіп, Американдық лигадан бірінен соң бірі әлемдік серияны жеңген алғашқы команда атанды («Ұлттық лиганың» «Чикаго Кабс» командасы 1907 және 1908 жылдары бірінен соң бірі жеңіске жеткен еді). Ашылу ойынында Кристи Мэтьюсонға 2–1 есебімен жеңілгенімен, толық ойын өткізіп, тек 5 соққы мен 2 ұпай (1 таза ұпай) жіберген және 11 ойыншыны қатырғаннан кейін, ол 4-ші ойында қайтадан қатысып, «Джайентс» командасын 7 соққымен толық ойын өткізіп 4–2 есебімен жеңді және 6-шы ойында 13–2 есебімен «A’s» командасының жеңісімен серияны аяқтады. Бендер тағы да соңғы ойынға дейін табандылық танытты (сериядағы 3-ші толық ойын), 4 соққыдан тұратын ойын көрсетті, онда таза ұпай жібермеді (ал «Джайентс» командасының екі ұпайы да таза емес еді). Ол серияда 2–1 есебімен, 1.04 ERA және 3 толық ойынмен өтті. 1912 жылы Бендер 13–8 есебімен және 2.74 ERA көрсеткішімен ойнады. Жыл соңында ол шамамен 40 ойынға қатыспады және қыркүйек айында алкогольге байланысты «A’s» командасынан шеттетілді. Келесі шартында толық жалақы алу үшін ішімдік ішпеуі керек екені жазылған. 1913 жылы ол 21–10 есебімен және 2.21 ERA көрсеткішімен ойнады, бұл «A’s» командасына төрт жылдың ішінде үшінші Американдық лиганың жеңімпазы атануына көмектесті. Олар «Джайентс» командасын бес ойында жеңіп, төрт жылдың ішінде үшінші рет әлемдік серияны жеңді. Бендер серияда 2–0 есебімен жеңіске жетті, 1-ші және 4-ші ойындарда толық жеңіске жетті. Ол 1914 жылы үшінші рет жеңіс пайызы бойынша (.850) Американдық лиганы жеңіп, 17–3 есебімен және 2.26 ERA көрсеткішімен ойнады, ал «A’s» командасы бес жылдың ішінде төртінші Американдық лиганың жеңімпазы атанды. Бірақ «Филадельфия Атлетикас» командасы «Бостон Брейвс» командасынан жеңіліп қалды, Бендер 1-ші ойында 7–1 есебімен жеңіліп, 5 1/3 иннингте 6 таза ұпай жіберді. Бұл оның күзгі классикадағы тоғыз бастауынан кейін аяқтамаған жалғыз әлемдік сериясы болды. Федералдық лиганың «Балтимор Террапинс» командасы Бендерге жалақыны едәуір арттыруды ұсынғанда, «Атлетикас» командасының бас жаттықтырушысы Конни Мак онымен теңесе алмайтынын біліп, оны босатты. Бендер «Террапинс» командасымен өткізген жалғыз маусымында 4–16 есебімен жеңіліп, кейін Филадельфиядан кетіп қалғанына өкінді. «Филадельфия Филлис» командасымен екі жыл ойнағаннан кейін, ол 1918 жылы бейсболдан шығып, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде кеме жасау орындарында жұмыс істеді.

In 1911, he led the AL in winning percentage again (.773), going 17–5 with a 2.16 ERA as the A's won their second consecutive AL pennant, going 101–50 and finishing 13 1/2 games ahead of the Detroit Tigers. In a rematch of the 1905 World Series, the Athletics got their revenge, defeating the New York Giants and becoming the first American League team to win back to back World Series (the Chicago Cubs from the NL had won back to back titles in 1907 and 1908). After losing the opener 2–1 to Christy Mathewson, though pitching a complete game, giving up just 5 hits and 2 runs (1 earned run) and striking out 11, he returned in Game 4, beating the Giants 4–2 on a complete game 7 hitter, and closed out the Series in game 6 with a 13–2 A's victory. Bender again went the distance (his 3rd complete game of the series), a 4 hit performance which he gave up no earned runs (the two Giants runs were unearned). He went 2–1, with 1.04 ERA and 3 complete games in the series. In 1912 Bender was 13–8 with a 2.74 ERA. He did not start for nearly 40 games late in the year and was suspended by the A's in September for alcohol abuse. His next contract had a clause saying he had to abstain from drinking to earn his full salary. In 1913, he went 21–10 with a 2.21 ERA, helping the A's win their third AL pennant in four years. They would also make it three World Series titles in four years by defeating the Giants in five games. Bender went 2–0 in the series with complete game victories in Games 1 and 4. He led the AL in winning percentage (.850) for the third time in 1914, going 17–3 with a 2.26 ERA, and the A's would win their fourth AL pennant in five years. But the Philadelphia Athletics would be swept by the underdog Boston Braves, with Bender losing Game 1 7–1 and giving up 6 earned runs in 5 1/3 innings. It was the only World Series game he failed to finish, after completing his previous nine starts in the Fall Classic. When the Baltimore Terrapins of the upstart Federal League offered Bender a large increase in salary, Athletics manager Connie Mack knew he could not hope to match it and released him. Bender went 4–16 in his only season with the Terrapins and later regretted leaving Philadelphia. After two years with the Philadelphia Phillies, he left baseball in 1918 to work in the shipyards during World War I

Оның мансабында жеңіс-жеңіліс көрсеткіші 212–127 болды, бұл .625 жеңіс пайызын (ол үш маусымда Американдық лигасын басқарған санат) және 2.46 ERA көрсеткішін құрады. Оның таланты әлемдік серияның жоғары қысымды ортасында одан да айқын көрінді; чемпионат сериясына бес рет қатысып, ол алты жеңіске жетті және 2.44 ERA көрсетті, ол бастаған 10 ойынның 9-ын аяқтады, бұл оны Кристи Мэтьюсоннан кейін әлемдік серия тарихында 2-орынға қойды. 1911 жылғы серияда ол үш толық ойын өткізіп, Кристи Мэтьюсонның әлемдік серияда үш толық ойын өткізген рекордын теңестірді. Ол сондай-ақ 1910 жылдың 12 мамырында «Кливленд Индианс» командасын 4:0 есебімен жеңіп, но-хиттер өткізді. Бендер өзінің жоғары лигалық мансабында .212 (1147-ден 243) соққы беру орташасын, 102 ұпай, 6 хоум-ран және 116 RBI көрсетті, ол жақсы соққы беретін питчер еді. Бендер 1906 жылы аутфилдер Топси Хартселдің орнына бір ойында екі хоум-ран соқты – бұл «өлген доп» дәуірі үшін сирек кездесетін жағдай. Ол 1910 жылы 16 рет карьералық ең жоғары көрсеткішпен төрт рет маусымда 10 немесе одан да көп RBI жинады.

Кіші лигалар

1919 жылы Бендер Вирджиния лигасының «Ричмонд Колтс» клубында кіші лигада ойнады. Сол жылы ол 29–2 есебін тіркеді. Келесі үш маусымды ойыншы-басқарушы ретінде өткізді; алғашқы екі маусым «Нью-Хейвен Вайсмен»/«Индианс» командасымен, ал үшіншісі – АА классындағы «Рединг Эйс» командасымен болды. 1920 жылы «Нью-Хейвен» командасы үшін Бендер питчер ретінде 25 жеңіске жетті. Оның көрсеткіші 1921 жылы 13–7, ал 1922 жылы 8–13-ке төмендеді. 1923 және 1924 жылдары Бендер басқарумен айналыспады, бірақ кіші лигадағы «Балтимор Ориолс» және «Нью-Хейвен Профс» командаларында питчер ретінде ойнады. «Балтимор» үшін ол 5.03 ERA көрсеткішімен 6–3 есебін тіркесе, «Нью-Хейвен» үшін 3.07 ERA көрсеткішімен 6–4 есебін тіркеді. Ол Әскери-теңіз академиясында 42–34–2 есебін тіркеді. 1931 жылы ол «Гиганттар» командасын жаттықтырды, ал келесі жылы Орталық лигасында «Янкилер» командасының филиалын басқарды. Содан кейін ол «Атлетикаға» оралды, онда өмірінің соңына дейін скаут, кіші лиганың басқарушысы және жаттықтырушы болып жұмыс істеді.

Жеке

Бендерді "Басты" деп атайтын, бұл американдық индейлердің бейсболшылары арасында жиі қолданылатын лақап есім. Биограф Том Свифт Бендердің "көбінесе карикатура ретінде бейнеленгенін және көптеген мультфильмдердің нысаны болғанын" жазады – бұл шектеулі ойлаудың көптеген мысалдары. Америка бейсбол лигасының алғашқы жылдарындағы ең күшті ойындардың бірін өткізгеннен кейін Бендер томахок ұстап, шайқасқа дайын жауынгер сияқты бас киім киген күйде бейнеленді. Ол алаңда да кемсітуге ұшырады. Свифт Бендердің заманында орындықтан келекелеудің кең таралғанын және қарсыластар немесе жанкүйерлер соғыс айқайларын шығарып, немесе "Ниг!" немесе "Жеріне қайт!" сияқты сөздерді айқайлағанын жазды. Бендер көбінесе сабырлы болып, кейде осы қорлықтарға күлімсіреп жауап берген. Өте жақсы ойнағаннан кейін ол кері айқайлап: "Шет елдіктер! Шет елдіктер!" дейтін. Бейсболдан тыс өмірінде Бендер тұзақ ату, боулинг және гольф ойнаған көптеген белгілі бейсболшылардың бірі болды. Ол маусымнан тыс уақытта атудың көзін жаттықтыруға және өзіне сенуін арттыруға көмектесетінін сезінді. Ойыншылық карьерасының басында Филадельфиядағы Wanamaker's дүкенінде спорттық тауарлар сатты. 1914 жылы Бендер өзінің "Бендер Спорттық Тауарлары" дүкенін ашты. 1917 жылдың ақпанында Бендердің машинасы Филадельфияда бір баланы қағып өлтіргені үшін қасақана кісі өлтіруге айыпталды, ал жүргізуші оқистан қашып кетті. Сол айдың соңында сот оны кінәсіз деп таныды. Бендердің інісі Джон К. Бендер де кәсіби бейсбол ойнаған. Джон Бендер 1908 жылы төбелес кезінде менеджері Уин Кларкты бірнеше рет пышақтап жарақаттағаннан кейін үш жылға кіші лигалық бейсболдан шеттетілді. Джон Бендер кейде бейсбол алаңында қайтыс болды деп жаңылыс айтылады, бірақ ол 1911 жылы мейрамханада қайтыс болды, кәсіби бейсболға қайта оралуға тырысқаннан кейін көп ұзамай.

Кейінгі өмірі

Өмірінің соңына таман Бендердің досы Джон Бернс оған Нью-Джерси штатының Хэддон-Хайтс қаласында жер телімін сыйлады. Бендер сол жерге бақша отырғызып, онымен күнделікті жұмыс істеді, тіпті ол Филадельфияда тұрса да (қашықтығы шамамен 12 миль). Ол жеміс-жидек, көкөніс, әсіресе жүгері өсіріп, өнімдерін жеп, сатып немесе сыйлап берді. 1950 жылғы маусымнан кейін Бендер бас лигадағы соңғы қызметін атқарып, Микки Кокрейнды Атлетика командасының жауынгерлік жаттықтырушысы ретінде алмастырды. Бендердің жаттықтырушылық жұмысының арқасында 1952 жылы Бобби Шанц Америка лигасының ең құнды ойыншысы атағын жеңіп алды. Филадельфиядағы қызмет кезеңінде Бендер артрит және жасырын сақтап жүрген қатерлі ісік сияқты денсаулық мәселелерімен күресті. Өмірінің соңғы күндерінде Бендер Атлетика командасының жаттықтырушысы Бинг Миллермен тығыз байланыста болды, ол Бендерге күн сайын мұздай сусын әкеліп тұратын. Бендер 1954 жылдың сәуір айының ортасында Филадельфиядағы ауруханаға түсті. 1954 жылдың 22 мамырында ол простата қатерінен қайтыс болды. Сондай-ақ ол жүрек ауруларынан да зардап шегіп жүрген. Ауруханада жатқанда Бендер Мариді әрбір үйдегі ойынға Шибе паркіне жіберіп, командасының тастаушылары туралы ақпарат беруін сұрады. Бендер Филадельфия маңындағы Пенсильвания штатының Рослин қаласындағы зиратқа жерленді. Тай Кобб Бендердің 1911 жылғы әлем чемпионатына қатысқан ойынын "Мен бейсболда көрген ең ұлы ойлау қабілеті" деп бағалап, оның зиялылығын жоғары бағалады. Кобб ғана емес, Бендер көптеген командаластарынан, қарсыластарынан және төрешілерден, соның ішінде Билли Эванс пен Нэп Ладжойден де ұқсас мақтаулар алды. Бендер қарсыластардың тастау қозғалыстарын байқау қабілетімен және командаластарына олардың тастауларын болжауға көмектесуімен белгілі болды. Оның табысы басқа командаларды Бендер мен Атлетиканың сигналдарды ұрлап отыр деген күдікке түсірді. Командаласы Сай Морган А-ның сигналдарды ұрлағанын жоққа шығарса да, Дэнни Мерфи Бендердің қабілетін жоғары бағалап, ол "кез келген адамның сигналдарын анықтауға жақын бола алады" деді. Мак осы қабілетін жиі пайдаланып, оны питчерлік ойынға қатыспаған күндері үшінші немесе бірінші базаның жаттықтырушысы ретінде тағайындады. Слайдерді кім ойлап тапқандығы туралы пікірлер әртүрлі, бірақ кейбіреулер Бендерді 1910 жылдары "никель қисығы" деп аталған бұл тастауды алғаш қолданған адам деп санайды. Бендер слайдерін пайдаланып, но-хиттерге жетіп, 212 ойын жеңді. Бендер 1953 жылы, қайтыс болуына бір жыл қалғанда Бейсбол Даңқы залына сайланды. Ол өзінің қабылдану рәсімінен бұрын қайтыс болды, ал Мари оның атынан Даңқ залы тақтасын қабылдады. 1981 жылы Лоуренс Риттер мен Дональд Хониг оны "Барлық уақыттың 100 ең үздік бейсболшысы" кітабына енгізді.

Late in his life, Bender's friend John Burns gave him a plot of land in Haddon Heights, New Jersey. Bender planted a garden on the land and worked with it almost every day, even though he lived in Philadelphia (which is about 12 miles away). He grew fruits and vegetables, especially corn, and either ate, sold or gave away what he grew. After the 1950 season, Bender took his last position in the major leagues, replacing Mickey Cochrane as the pitching coach for the Athletics. Bender's coaching helped pitcher Bobby Shantz to the American League Most Valuable Player Award in 1952. Bender was struggling with health problems, including arthritis and a cancer he did not disclose, during his tenure with Philadelphia. In his last days, Bender remained close friends with Athletics coach Bing Miller, who used to bring Bender a container of ice cream almost every day. Bender was hospitalized in Philadelphia in mid April 1954. He died there on May 22, 1954, of prostate cancer. He had also been suffering from cardiac problems. While he had been hospitalized, Bender sent Marie to Shibe Park for each home game so that she could report back to him on his team's pitching. Bender was buried in the Philadelphia suburb of Roslyn, Pennsylvania. Ty Cobb praised his intelligence, describing a play by Bender in the 1911 World Series as "the greatest bit of brainwork I ever saw in a ballgame". Cobb was not alone in regard for his intelligence; Bender drew similar praise from many other teammates, opponents, and umpires, including Billy Evans and Nap Lajoie. Bender was also known for his keen eyes and ability to discern subtle details of opposing pitchers' motions to help his teammates predict their pitches. His success led other teams to suspect Bender and the Athletics were stealing signs; though teammate Cy Morgan denied the A's were stealing signs, Danny Murphy praised Bender's ability and said he could "come pretty near to getting anybody's signs". Mack often put this skill to use by occasionally using him as the third base coach or first base coach on days he wasn't scheduled to pitch. The innovator of the slider is debated, but some credit Bender as the first to use the pitch, then called a "nickel curve", in the 1910s. Bender used his slider to help him achieve a no hitter and win 212 games. Bender was voted into the Baseball Hall of Fame in 1953, less than a year before his death. He died before his induction ceremony and Marie accepted the Hall of Fame plaque on his behalf. In 1981, Lawrence Ritter and Donald Honig included him in their book The 100 Greatest Baseball Players of All Time.