Кіріспе

Генетикалық ауытқуды тіршілікке бейімділікпен байланыстыратын принцип – статистик және эволюциялық биолог Рональд Фишер ұсынған популяциялық генетикадағы генетикалық ауытқу туралы идея. Теореманың абстрактілі математикасын нақты биологияға қолданудың дұрыс жолы күрес тудырған мәселе. Онда былай делінген: "Кез келген организмнің тіршілікке бейімділігінің өсу қарқыны сол уақыттағы тіршілікке бейімділіктің генетикалық ауытқуына тең". Ал қазіргі терминологияда: "Гендік жиіліктердегі өзгерістер арқылы табиғи іріктеудің нәтижесінде кез келген организмнің орташа тіршілікке бейімділігінің өсу қарқыны сол уақыттағы тіршілікке бейімділіктің генетикалық ауытқуымен дәл тең".

Тарих

Теорема алғаш рет Фишердің 1930 жылы жарық көрген «Жаратылыс таңдауының генетикалық теориясы» кітабында тұжырымдалған. Фишердің американдық генетик Сеуолл Райтпен адаптивті ландшафттар жөніндегі дау-жанжалының нәтижесінде теорема көбінесе популяцияның орташа сәйкестік деңгейі әрқашан артады деген мағынада түсінілді, бірақ модельдер мұның рас еместігін көрсеткенімен. 1972 жылы Джордж Р. Прайс Фишер теоремасының шынымен дұрыс екенін (және Фишердің дәлелі де бір-екі қатесі болса да дұрыс екенін) көрсетті, бірақ оны аса маңызды деп санамады. Прайс көрсеткен күрделілік, түсінуді қиындатқан фактор, теорема ген жиілігінің өзгеруінің бір бөлігі үшін ғана формула береді, оның барлығы үшін емес. Бұл бөлік табиғи іріктеуге байланысты деп айтуға болады. Қиындық тудыратын факторларға байланысты, негізгі теореманы тексеру өте сирек кездеседі, алайда 2007 жылы Болник бұл әсерді табиғи популяцияда сынап көрді.