Кіріспе

Артиллерияның ату қашықтығын арттыру әдісі

Базалық қан кету немесе базалық күйдіру (BB) – бұл кейбір артиллериялық оқ-дәрілерде ату қашықтығын арттыруға қолданылатын жүйе, әдетте 20–35% шамасында. Ол газды оқтың артындағы төмен қысымды аймаққа шығарып, базалық кедергіні азайтады (ол итергіш күшті тудырмайды; егер тудырса, ол ракеталық көмекке ие оқ болар еді). Ол қашықтықты проценттік көрсеткішпен ұзартады, сондықтан ұзын қашықтықтағы артиллерияда тиімдірек, онда шамамен ұлғаюға болады, сондай-ақ, азайтылған турбуленттілік оқ-дәрілерге тұрақты траекторияны сыйлап, 40 км-ден астам қашықтықта тығыз топтастыру мен тиімді оқ атуға мүмкіндік береді. Базалық қан кету технологиясы 1960 жылдардың ортасында Швецияда жасалған, бірақ оның таралуы мен арзан классикалық оқ-дәрілер мен одан да қымбат ракеталық көмекке ие оқ-дәрілер арасындағы өз орнын табуына біраз уақыт кетті. Қазір бұл кең таралған опция.

Тарих

Бұл принциптерді 1960-шы жылдардың ортасында Швецияда Försvarets forskningsanstalt (қысқаша FOA) және Kungliga Materielförvaltningen (кейіннен Försvarets Materielverk (FMV)) -дегі артиллерия бюросы "reatil" деп аталатын ракеталық көмекші снарядты жасау барысында ұсынды. Олардың мақсаты – жағалау артиллериясының атыс қашықтығын арттыру еді. 1966 жылға қарай, снарядтың түбіндегі кішкентай, жай жанатын заряд снарядтың ішіндегі төмен қысымды азайтатыны, соның салдарынан снарядтың алдыңғы бөлігіне аэродинамикалық қарсылықтан туындайтын қысым мен артқы бөлігіндегі төмен қысым арасындағы айырмашылықты төмендетіп, атыс қашықтығын ұлғайтатыны анықталды. Алғашқы толық көлемді сынақтар 1969 жылы өзгертілген 10,5 см болаттан жасалған снарядтармен жүргізілді, нәтижелері өте жақсы болды. 1971 жылы FOA шведтік патент алды, бірақ өтінім мен патенттің өзі құпия сақталды. Әзірлеме аяқталғаннан кейін патент FMV-ге Швеция қарулы күштеріне сатып алу мақсатымен берілді. Бұл идея тез арада 7,5 см sjömålsgranat m/66 (7,5 см кемеге қарсы снаряд m/66) түрінде 7,5 см tornpjäs m/57 бекітілген жағалау артиллериялық қаруында, содан кейін швед әскерінің барлық кемеге қарсы снарядтарында қолданысқа енгізілді. FMV 12 см sjömålsgranat m/70 (12 см кемеге қарсы снаряд m/70) үшін газ генераторын жасауға АҚШ-тағы компаниямен келісімшарт жасауға тиіс болғандықтан, патенттен құпия белгісі алынып тасталды. Одан кейін халықаралық құқықтар сатылып, ақырында Space Research Corporation (SRC) компаниясына тиесілі болды, ол кезде бұл компания авиациялық инженер Джеральд Буллға қарасты болды. 20-шы ғасырдың соңына қарай, бұл технология әлемдік деңгейде қолжетімді болды.