Кіріспе

Американдық драматург

Джером Лоуренс (шын аты Джером Лоуренс Шварц; 14 шілде 1915 – 29 ақпан 2004) – американдық драматург және автор. 1937 жылы Огайо мемлекеттік университетін, ал 1939 жылы Лос-Анджелес Калифорния университетін бітіргеннен кейін Лоуренс Роберт Эдвин Лимен бірге Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясында қызмет етіп жүргенде Қарулы күштер радиосын құруға көмектесті. Екеуі өмір бойы серіктес болды және Ли 1994 жылы қайтыс болғанға дейін сценарийлер мен мюзиклдерде бірлесіп жұмыс істеді. Лоуренс пен Ли 1955 жылғы Скопс процесіне негізделген «Желге мұра» пьесасымен үлкен даңққа ие болды. Лоуренс олардың пьесаларын «әрбір жеке сананың қадір-қасиетін бөлісу және сол сананың өмір бойы шектеулер мен цензураға қарсы күресі» деп сипаттайды. Екеуі карьераларының соңында Бродвейден қасақана жаңылды және 1963 жылы өз пьесаларын насихаттау үшін Америка драматургтары театрын құрды. Ли қайтыс болғаннан кейін Лоуренс Калифорниядағы Малибудағы үйінде пьеса жазуын жалғастырды. Ол 2004 жылғы 29 ақпанда Малибуда инсульт салдарынан қайтыс болды.

Өмір және мансап

Джером Лоуренс Шварц 1915 жылдың 14 шілдесінде Огайо штатының Кливленд қаласында дүниеге келген. Лоуренстің әкесі, Самуэль Шварц, баспахана иесі болса, анасы Сара (құрметті аты Роген) өлеңдер жазып, қоғамдық жұмыстармен айналысты. 1933 жылы Гленвилл орта мектебін бітіргеннен кейін Лоуренс Огайо мемлекеттік университетіне түсіп, 1937 жылы бакалавр дәрежесін алды. Огайо штатының студенті кезінде Лоуренс тарихи еврейлік әлеуметтік бауырластық болып табылатын Zeta Beta Tau бауырластығының Nu бөліміне қабылданды. Екі жыл өткен соң, ол Калифорния университетінде (Лос-Анджелес) аспирантураны бітірді. Лоуренс CBS радиосында сценарист болып жұмыс істеместен бұрын бірнеше кішкентай газеттерде тілші/редактор болып жұмыс істеді. 1941 жылы Лоуренс Алин Леслимен бірлесіп, Леслидің «One Girl Chorus» бағанасына негізделген «Джудимен кездесу» атты радиожурналды жасады. Лоуренс 1943 жылы осы шоудан кетіп қалды. Жазушы әріптесі Роберт Лимен бірге Лоуренс Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясында қызмет етіп жүргенде Қарулы күштер радиосында жұмыс істеді. Лоуренс пен Лидің көптеген пьесалары қазіргі мәселелерді көтеріп, АҚШ тарихындағы оқиғаларды пайдаланды. «Желге мұрагерлік» (1955) пьесасы Скоп маймыл процесінің қияли нұсқасы арқылы интеллектуалдық бостандық және маккартизм мәселелерін қозғады. «Барлығы жиналды» (1959) 1920 жылдардағы үкіметтік жемқорлықты зерттеді. «Торо түрмеде өткізген түні» (1970) Вьетнам соғысы кезінде Тороның бұрынғы соғысқа қарсылығын көрсетті. Лоуренс Оңтүстік Калифорния университетіндегі Кәсіби жазу магистрлік бағдарламасында драматургиядан сабақ берді. Лоуренс «Mame» мюзиклі үшін ең үздік либретто номинациясын алды. Ол Калифорния штатының Малибу қаласында инсульт салдарынан қайтыс болды. 1986 жылы Огайо мемлекеттік университетінде Лоуренс пен Лидің құрметіне Жером Лоуренс және Роберт Ли театрлық зерттеу институты ашылды, ол зерттеу орталығы және архив болып табылады. Оның сіңлісінің қызы – флейташы Паула Робисон.