Ута Хаген: Американдық актриса және театр педагогы
Uta Hagen
Ута Хаген: неміс-американдық актриса, театр педагогы (1919-2004). "Кім Вирджиния Вульфтан қорқады?" спектакліндегі рөлімен танымал, актерлік өнерге қатысты еңбектері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс-американдық актриса және драма мұғалімі (1919–2004)
German American actress and drama teacher (1919–2004)
Ута Трайра Хаген (12 маусым 1919 – 14 қаңтар 2004) – неміс-американдық актриса және театр шебері. Ол 1962 жылы Бродвейде Эдвард Альбидің "Кім Вирджиния Вульфтен қорқады?" пьесасының тұңғыш қойылымында Марта рөлін сомдады, және Альби оны "шынайы шыншыл актриса" деп атады. Хегеннің Пол Робсонмен байланысы болғандықтан, ол Голливудтың қара тізіміне ілігіп, кинодағы мүмкіндіктері шектеліп, мансабын Нью-Йорк театрына жұмсады. Кейін ол Нью-Йорктегі Герберт Берггоф студиясында өте беделді актерлік шеберлік оқытушысы болды және Хаскел Франкельмен бірге "Актерлік шеберлікке құрмет" және "Актерге шақыру" атты бестселлерлік оқулықтардың авторы атанды. Оның театр педагогикасына ең маңызды үлесі – Константин Станиславский мен Евгений Вахтанговтың еңбектеріне негізделген "объектілік жаттығулар" сериясы болды. 1981 жылы ол Америка театр слава залына сайланды. Ол екі рет "Тони" сыйлығын үздік әйел рөлі үшін жеңіп алды және 1999 жылы өмірінің жетістіктері үшін арнайы "Тони" сыйлығымен марапатталды.
Uta Thyra Hagen (12 June 1919 – 14 January 2004) was a German American actress and theatre practitioner. She originated the role of Martha in the 1962 Broadway premiere of Who's Afraid of Virginia Woolf? by Edward Albee, who called her "a profoundly truthful actress." Because Hagen was on the Hollywood blacklist, in part because of her association with Paul Robeson, her film opportunities dwindled and she focused her career on New York theatre. She later became a highly influential acting teacher at New York's Herbert Berghof Studio and authored best selling acting texts, Respect for Acting, with Haskel Frankel, and A Challenge for the Actor. Her most substantial contributions to theatre pedagogy were a series of "object exercises" that built on the work of Konstantin Stanislavski and Yevgeny Vakhtangov. She was elected to the American Theater Hall of Fame in 1981. She twice won the Tony Award for Best Actress in a Play and received a Special Tony Award for Lifetime Achievement in 1999.
Ерте өмір
Германияның Геттинген қаласында туған, әкесі – опера әншісі Тьера А. (қыз есімі Лейснер), анасы – өнер тарихшысы және музыкант Оскар Хаген, Хаген мен оның отбасы 1924 жылы АҚШ-қа эмиграциялады. Ута Висконсин штатының Мэдисон қаласында өсті; әкесі Висконсин университетінде (Мэдисон) сабақ берді. Ол Висконсин университетінің орта мектебінің қойылымдарында және Висконсин ойыншыларының жазғы қойылымдарында ойнады. 1936 жылы Корольдік драмалық өнер академиясында актерлік өнерді қысқаша оқыды. Әкесі өнер тарихы кафедрасының меңгерушісі болған Висконсин университетінде (Мэдисон) бір семестр оқығаннан кейін, 1937 жылы Нью-Йоркке кетті. Оның алғашқы кәсіби рөлі 1936 жылы Массачусетс штатындағы Деннисте Ева Ле Галлиеннің ойнаған Гамлет пьесасында Офелия болды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің сыншысы Брукс Аткинсон оның Нинасын "сияқтылық пен ұмтылыстың бейнесі" деп атады. Ол Бродвейде Джордж Бернард Шоудың "Святая Жанна" (1951) және гастрольдік қойылымда Дездемона рөлін ойнады. Кейін ол Пол Робсонмен Шекспирдің "Отелло" пьесасында ойнады; оның сол кездегі күйеуі Хосе Феррер Яго рөлін сомдады. Ол Харольд Кларман режиссерлік еткен ұлттық турнеде "Жұмбаққа арналған трамвайда" Бланш Дюбуа рөлін ойнады. "Актерлік өнерге құрмет" еңбегінде ол Кларманмен жасаған ашылуларын кейінірек күйеуі Герберт Берггофпен бірге зерттейтін нәрсеге бастама ретінде қарастырды: "актерлік өнердің шынайы техникасын қалай табуға болады, кейіпкерді қалай өз бойынан ағытуға болады". Ол Бланш рөлін (жолда және Бродвейде) кем дегенде төрт түрлі Стэнли Ковальскимен ойнады, соның ішінде Энтони Куинн мен Марлон Брандо болды. Көбінесе сахналық рөлдерімен танымал болған Хаген 1951 жылы Клиффорд Одетстің "Елдік қыз" пьесасындағы өз-өзінен құрбан болатын әйелі Джорджи рөлі үшін алғашқы Тони сыйлығын жеңіп алды. Ол 1963 жылы Эдвард Альбидің "Кім Вирджиния Вулфтан қорқады?" пьесасындағы Марта рөлін сомдағаны үшін тағы да жеңіп алды. 1981 жылы ол Америка театр залына сайланды және 1999 жылы "Тони сыйлығының өмір бойына жетістіктері үшін" арнайы сыйлығын алды. 1972 жылдан кейін ол кейбір фильмдерде түскенмен, Голливудтың қара тізімі оның кино және теледидардағы жұмыстарын шектеді. Кейін ол қара тізімге енгені туралы: "Осы факт мені таза ұстады" деді. Гарландтың рөлі үшін ол "Оскар" сыйлығына ұсынылды. Кейінірек Хаген сахнаға оралып, "Миссис Уорреннің кәсібі" (1985), "Жиналған әңгімелер" және "Миссис Клейн" фильмдеріндегі басты рөлдері үшін мақтау алды. 1990 жылы Берггоф қайтыс болғаннан кейін ол мектептің төрағасы болды. Ол сондай-ақ "Актерлік өнерге құрмет" (1973) және "Актерге шақыру" (1991) кітаптарын жазды, олар реалистік (формалистік емес) актерлік өнерді жақтады. Оның реализмінде актер рөлмен сәйкестендіруді табу үшін өзінің жеке психикасын пайдаланады", форма пайда болады деп сендіреді. "Актерлік өнерге құрмет" еңбегінде Хаген режиссер Харольд Кларманның актерлік өнерге деген көзқарасын өзгерткенін айтады:
Born in Göttingen, Germany, daughter of Thyra A. (née Leisner), a trained opera singer, and Oskar Hagen, an art historian and musician, Hagen and her family emigrated to the United States in 1924. Uta was raised in Madison, Wisconsin; her father taught at the University of Wisconsin–Madison. She appeared in productions of the University of Wisconsin High School and in summer stock productions of the Wisconsin Players. She studied acting briefly at the Royal Academy of Dramatic Art in 1936. After spending one semester at the University of Wisconsin–Madison, where her father was the head of the department of art history, she left for New York City in 1937. Her first professional role was as Ophelia opposite Eva Le Gallienne in the title role of Hamlet in Dennis, Massachusetts, in 1936. The New York Times critic Brooks Atkinson hailed her Nina as "grace and aspiration incarnate." She played George Bernard Shaw's Saint Joan (1951) on Broadway, and Desdemona in a production which toured. Later she acted with Paul Robeson in Shakespeare's Othello; her then husband José Ferrer was Iago. She took over the role of Blanche DuBois in A Streetcar Named Desire for the national tour, which was directed by Harold Clurman. In Respect for Acting, she credited her discoveries with Clurman as the springboard for what she would later explore with her husband Herbert Berghof: "how to find a true technique of acting, how to make a character flow through me." She played Blanche (on the road and on Broadway) opposite at least four different Stanley Kowalskis, including Anthony Quinn and Marlon Brando. Primarily noted for stage roles, Hagen won her first Tony Award in 1951 for her performance as the self sacrificing wife Georgie in Clifford Odets' The Country Girl. She won again in 1963 for originating the role of Martha in Edward Albee's Who's Afraid of Virginia Woolf?. In 1981 she was elected to the American Theater Hall of Fame and in 1999 received a "Special Lifetime Achievement Tony Award." Although she appeared in some movies after 1972, the Hollywood blacklist limited her output in film and television. She would later comment about being blacklisted, "that fact kept me pure." Garland's performance earned her an Academy Award nomination. Later in life, Hagen returned to the stage, earning accolades for leading roles in Mrs. Warren's Profession (1985), Collected Stories, and Mrs. Klein. After Berghof's death in 1990, she became the school's chairperson. She also wrote Respect for Acting (1973) and A Challenge for the Actor (1991), which advocate realistic (as opposed to "formalistic") acting. In her mode of realism, the actor puts his own psyche to use in finding identification with the role," trusting that a form will result. In Respect for Acting, Hagen credited director Harold Clurman with a turn around in her perspective on acting:
1947 жылы мен Харольд Кларманның режиссерлігімен бір пьесада ойнадым. Ол мен үшін кәсіби театрдың жаңа әлемін ашты. Ол менің "трюктерімді" алып тастады. Ол актерлерге ретімен, қимыл-қозғалысымен, күйімен байланысты ештеңе талап етпеді. Басында мен қатты қиналдым, өйткені көп жылдар бойы мен кейіпкерімнің бет-әлпетін құрастыру үшін материал ретінде белгілі бір сыртқы бағыттарын пайдалануға дағдыландым, бұл бет-әлпеттің артында мен спектакльде жасырындым. Мистер Кларман масканы қабылдаудан бас тартты. Ол рөлді маған тапсырды. Менің актерлік өнерге деген сүйіспеншілігім баяу оянып, кейіпкердің дамуының жаңа ерекше техникасымен айналыса бастадым. Мен бастауға рұқсат етілмедім, немесе уайымдауға өзім кез келген уақытта, алдын ала қалыптасқан. Біз атқарып жатқан жұмыстың нәтижесі ретінде форма шығады деп сендірілдім. Кейін Хаген "Актерлік өнерге құрмет" еңбегінен "алыс" болды. Дэвид Хайд Пирс 2001 жылы Геффен театрында Ричард Альфиердің "Алты аптада алты би сабағы" пьесасында Хагенмен бірге жұмыс істеді. Хайд Пирс 2004 жылы Манхэттендегі Majestic театрында оның естелік шарасында сөз сөйледі.
In 1947, I worked in a play under the direction of Harold Clurman. He opened a new world in the professional theatre for me. He took away my 'tricks'. He imposed no line readings, no gestures, no positions on the actors. At first I floundered badly because for many years I had become accustomed to using specific outer directions as the material from which to construct the mask for my character, the mask behind which I would hide throughout the performance. Mr Clurman refused to accept a mask. He demanded ME in the role. My love of acting was slowly reawakened as I began to deal with a strange new technique of evolving in the character. I was not allowed to begin with, or concern myself at any time with, a preconceived form. I was assured that a form would result from the work we were doing. Hagen later "disassociated" herself from Respect for Acting. David Hyde Pierce worked with Hagen in the Richard Alfieri play Six Dance Lessons in Six Weeks, at the Geffen Playhouse in 2001. Hyde Pierce spoke at her 2004 memorial at Manhattan's Majestic Theater.
Театр
Оның есімі 1996 жылы Джонатан Ларсон жазған және құраған «Rent» рок-операсының «La Vie Bohème» әнінде айтылды: «Сахнаға, Утаға, Буддаға, сондай-ақ Пабло Нерудаға».
Her name was in the song La Vie Bohème from the 1996 rock opera Rent written and composed by Jonathan Larson: "To the stage, To Uta, To Buddha, Pablo Neruda too."
Дәйексөздер
Кейде, жақсы бір нәрсе көріп, "Міне, театр осы үшін керек" деймін. Сахнада адамның өмірлік оқиғасы болуы тиіс, бірақ мұндай жағдайлар жиі кездеспейді. "Сыйлықтардың мәні көп емес".
"Once in a while, there's stuff that makes me say, 'That's what theatre's about'. It has to be a human event on the stage, and that doesn't happen very often." "Awards don't really mean much."