Кіріспе
Америкалық ақын, эссеші, дәрігер (1809–1894) және оның ұлы, американдық заңгер және Жоғарғы Сот судьясы.
his son, the American jurist and Supreme Court justice
Оливер Венделл Холмс аға (/h//oʊ//m//z/; 29 тамыз 1809 – 7 қазан 1894) – Бостонда тұратын американдық дәрігер, ақын және полимат. Ол «Отбасында өлең жазған ақындар» тобына жатты және замандастарының бірінен кейін бірі ең жақсы жазушылардың бірі деп мойынға алды. Оның ең танымал прозалық туындылары – «Таңғы ас үстелі» сериясы, ол «Таңғы ас үстелінің автократы» (1858) романымен басталды. Холмс сонымен қатар медицина реформаторының маңызды тұлғасы болды. Автор және ақын ретіндегі жұмысынан басқа, ол дәрігер, профессор, лекторы, өнертапқыш болып жұмыс істеді және заң саласында формалды білім алғанмен, оны тәжірибеде қолданған жоқ. Массачусетс штатының Кембридж қаласында туған Холмс Филлипс академиясында және Гарвард колледжінде білім алды. 1829 жылы Гарвардты бітіргеннен кейін ол медицина мамандығына ауысудан бұрын қысқа мерзімге заңды оқыды. Ол өлең жазуды ерте жасынан бастады; оның ең танымал туындыларының бірі – «Ескі теміркей» (Old Ironsides) 1830 жылы жарық көрді және USS Constitution кемесінің сақталуына ықпал етті. Париждің беделді медициналық мектептерінде оқығаннан кейін Холмс 1836 жылы Гарвард медицина мектебінен медицина докторы ғылымын қорғады. Ол Дартмут медицина мектебінде сабақ бергеннен кейін Гарвардқа оралып, біраз уақыт онда деканы болып қызмет етті. Ұзақ профессорлық қызметі барысында ол медициналық реформалардың жақтаушысы болды және дәрігерлердің перцепиалдық қызбаны науқастан науқасқа таратуға қабілетті деген даулы идеяны алға тартты. Холмс 1882 жылы Гарвардтан зейнеткерлікке шықты және 1894 жылы қайтыс болғанға дейін өлеңдер, романдар мен эсселер жазуын жалғастырды. Ральф Уолдо Эмерсон, Генри Уодсворт Лонгфелло және Джеймс Рассел Лоуэлл сияқты достары бар Бостонның әдеби элитасымен оралып алынған Холмс 19 ғасырдың әдеби әлеміне есімдерін түсірді. Оның көптеген еңбектері The Atlantic Monthly журналында жарық көрді, оған ол өзі ат қойған. Әдеби жетістіктері мен басқа да еңбектері үшін оған әлемнің көптеген университеттері құрметті дипломдармен марапаттады. Холстың жазбалары көбінесе оның туған Бостон аймағын еске алады, ал көп бөлігі әзіл-қалжыңға немесе әңгімелесуге арналған. Оның кейбір медициналық жазбалары, әсіресе 1843 жылғы туғаннан кейінгі қызбаның жұқпалылығы туралы эссесі, сол кезде инновациялық деп саналды. Ол жиі арнайы шараларға арналған өлеңдер жазуға шақырылатын, оның ішінде Гарвардта өткен көптеген шаралар бар. Холмс сонымен қатар «Бостон брахманы» және анестезия сияқты бірнеше терминдерді танымал етті. Ол Оливер Венделл Холмс кішісінің әкесі болды, ол АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы болды.
Жас шағы мен отбасы
Холмс 1809 жылғы 29 тамызда Массачусетс штатының Кембридж қаласында дүниеге келді. Оның туған үйі, Гарвард алаңының солтүстігінде орналасқан, Бункер-Хилл шайқасын жоспарлауға арналған жер болған деседі. Ол Бірінші Конгрегациялық шіркеудің пасторы және жақын тарихшы Абиел Холмс (1763–1837) мен оның екінші әйелі Сара Венделлдің аға ұлы болды. Сара бай отбасынан шыққан, ал Холмс анасының әкесі, судьяның құрметіне аталған. Венделл әулетінің алғашқы өкілі Эверт Янсен 1640 жылы Нидерландыдан келіп, Нью-Йорк штатының Олбани қаласына қоныстанды. Холмс анасының тарапынан Массачусетс губернаторы Саймон Брэдстрит пен оның әйелі Энн Брэдстрит (Томас Дадлидің қызы), алғашқы жарияланған американдық ақынның ұрпағы еді. Кішкентай кезінен Холмс бойшаң болған және астмамен ауырған, бірақ ол өте ептілігімен танымал болды. Сегіз жасында ол бес жасар інісі Джонды Кембридждің "Қазалау алаңында" өтетін соңғы жазалау рәсімін көруге алып барды, содан кейін ата-анасы оны жақты. Ол сондай-ақ әкесінің кітапханасын зерттеуді ұнатты, кейін өмірінде "оның көбінесе діни кітаптардан тұрғанын, сондықтан мен қасиетті білімнің салмағынан иілген үлкен томдармен қоршалғанмын" деп жазды. Джон Драйден, Александр Поуп және Оливер Голдсмит сияқты ақындармен танысқаннан кейін, жас Холмс өзінің өлеңдерін жазып, оқуын бастады. Оның алғашқы жазылған өлеңін 13 жасында жазған, оны әкесі көшіріп алды. Ол талантты оқушы болғанымен, жас Холмсты мұғалімдері жиі көп сөйлеушілігі және сабақ уақытында оқу әдеті үшін сөгіс берді. Ол Дам Прентисс пен Уильям Бигелоудан сабақ алғаннан кейін Кембриджпорттағы таңдамалы жеке академия, "Порт мектебі" деп аталатын мектепке түсті. Оның мектептегі сыныптастарының бірі болашақ сыншы және жазушы Маргарет Фуллер болды, оның зиялылығы Холмске әсер етті.
Білім
Холмстің әкесі оны 15 жасында Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филлипс академиясына жіберді. Алайда Холмс дінтанушы болуға мүдделі емес еді, сондықтан ол Андоверде өткізген бір жылын ұнатпады. Ол әдеби клубтың сайланған мүшесі ретінде көзге түскенімен, мектеп мұғалімдерінің көпшілігінің "кішіпейілсіз, тар көзқарасты, мәдениетсіз" көзқарасын ұнатқан жоқ. Бірақ бір мұғалім жас оқушының поэзияға қабілетін байқап, оны дамытуға кеңес берді. 16 жасқа толғаннан кейін Холмс Гарвард колледжіне қабылданды. Гарвардтың 1829 жылғы түлектерінің қатарында Холмс колледж өмірінің алғашқы жылдары жатақханада емес, үйде тұрды. Оның бойы "қатты етік кигенде бес фут үш дюйм" болғандықтан, жас студент спорт командасына немесе Гарвардтың Вашингтон корпусына қосылуға қызығушылық танытпады. Оның орнына ол "Аристократтар" немесе "Пуфманиялықтар" тобымен байланыс жасады, олар темекі шегу және әңгімелесу үшін жиналатын студенттер тобы еді. Қалалық студент және пастордың ұлы болғандықтан, ол әлеуметтік топтар арасында еркін жүре алды. Сонымен қатар ол Ральф Уолдо Эмерсонның інісі Чарльз Чонси Эмерсонмен (бір жас үлкен) достық қарым-қатынас орнатты. Екінші курста Холмс Джеймс Грэм, Джон Логан және Уильям Фалконердің өлеңдерімен бірге берілген 20 студенттің бірі болды. Оқудағы жетістіктеріне қарамастан, жас ғалым Андоверден келген бір сыныптасына "қажетінен бұрын қатты оқымағанын" мойындады. Дегенмен ол тілдерді жақсы меңгеріп, француз, итальян және испан тілдерін оқыды. Холмстің академиялық қызығушылықтары мен хоббилері заң, медицина және жазу салаларында болды. Ол Hasty Pudding-ке сайланды, онда Ақын және хатшы қызметтерін атқарды, сондай-ақ Phi Beta Kappa құрметті қоғамына қабылданды. Екі досымен бірге ол Бостонның жаңа сурет галереясы туралы сатирикалық өлеңдер жинағы болған "Афинеум галереясының поэтикалық бейнелері" атты кішкентай кітап жазды. Одан түлектер класының бітіру салтанатында сөз сөйлеу үшін түпнұсқа туындысын ұсынуды сұрады және ол үлкен ықыласқа ие болған "жеңіл және сарказмға толы" өлең жазды. Бітіруден кейін Холмс заңгер болуды жоспарлағандықтан, ол үйде тұрып, Гарвард заң мектебінде (сол кезде Дейн мектебі деп аталған) оқыды. Алайда 1830 жылдың қаңтарына қарай ол заң оқуынан көңілі тоқты. "Мен бұл жерге және онымен байланысты барлық нәрсеге жиреншіксізмін", - деп жазды ол. "Заң ғибадатханасы оған кіргендер үшін қандай болатынын білмеймін, бірақ маған ол табалдырықта өте суық және көңілсіз секілді".
Поэзиялық бастамасы
1830 жыл Холмс үшін ақын ретінде маңызды жыл болды; заң оқудан көңілі тоқпағанмен, ол өзінің ләззаты үшін өлеңдер жаза бастады. Жыл соңына қарай ол елуден астам өлең жазды, олардың жиырма бесін (барлығы қолтаңбасыз) Гарвардтан келген достары құрған, қысқа ғұмырлы «The Collegian» басылымына жариялады. Осы өлеңдердің төртеуі кейіннен оның ең танымал туындыларының қатарына енді: «Дорчестер алпауыты», «Мақтаншақ жаяу жүргіншінің ойлары», «Кеш / Терзінің басында» және «Күлкінің шегі». Сол жылдың қыркүйек айында Холмс «Boston Daily Advertiser» газетінде Әскери-теңіз күштері бұзуға дайындалып жатқан, танымал 18 ғасырлық фрегат USS Constitution туралы қысқа мақала оқыды. Холмс кеменің жойылуына қарсылық білдіре отырып, «Ескі темір қабырғалар» өлеңін жазуға шақырылды. Патриоттық өлең келесі күні «Advertiser» газетінде жарияланды және жақын арада Нью-Йорк, Филадельфия және Вашингтон газеттерінде басылды. Ол авторға бірден ұлттық назар аударды, сонымен қатар үш шумақты өлең қоғамдық сезімді қоздырып, тарихи кемені сақтап қалуға мүмкіндік берді, бірақ оны сақтау жоспарлары бұрыннан болған болуы мүмкін. Жылдың қалған бөлігінде Холмс тағы бес өлең жариялады. Сол жылғы оның соңғы маңызды өлеңі – «Соңғы жапырақ», ол біршама жергілікті тұрғын Томас Мелвиллден, «соңғы үшбұрық киім кигендерден» және 1774 жылғы Бостон шай партиясынан шыққан «үндістердің» бірінен шабыттанды. Холмс кейін Мелвиллдің «көктем мен қысқы дауылдарда сабағына жабысып, көктемнің жаңа өскіндері бұтақтарын жайып, жапырақтарын жайнатып тұрғанда, әлі де бұтағына жабысып тұрған» сарғайған жапырақ екенін еске алды. Әдеби сыншы Эдгар Аллан По бұл өлеңді ағылшын тіліндегі ең ұлы туындылардың бірі деп атады. Бірнеше жыл өткен соң Авраам Линкольн да осы өлеңнің жанкүйеріне айналды; Линкольннің заңгер серігі және өмірбаян жазушысы Уильям Герндон 1867 жылы былай деп жазды: «Мен Линкольннің оны жатқа айтқанын, мақтағанын, жоғары бағалағанын және оған ант бергенін естідім». Холмс әдебиетте ерте жетістікке жеткенімен, әдеби мансапқа ұмтылмады. Кейін ол «авторлықтың мас қуанышын татып көрдім» деп жазды, бірақ мұндай қанағаттанғандықты аурумен салыстырып: «Жас авторға металл әрпімен тікелей байланыс арқылы қанға, сүйектерге және миға жылдам және толық сіңіп кететін қорғасынның басқа түрі жоқ» деді.
Медициналық оқыту
Заңгерлік оқудан бас тартып, Холмс медицинаға ауысты. 1830 жылдың күзінде Кембридждегі балалық шағындағы үйінен кеткен соң, ол Бостон қаласындағы медициналық колледжге оқуға түсті. Сол кезде студенттер бес пәнды оқыды: медицина, анатомия және хирургия, акушерлік, химия және фармакология. Холмс, досының әкесі, дәрігер Джеймс Джексонның шәкірті болды және аурухананың диспансерінде жартылай уақытпен химик болып жұмыс істеді. Ол кездегі примитивті медициналық емдеудің – қан құйтару және күйдіру сияқты әдістердің – "ауыр және жағымсыз жақтарына" көңілі толмады, сондықтан ұстазының пациентті мұқият бақылауға және гуманистік көзқарасқа баса назар аудару туралы ұстанымдарына жақсы жауап берді. Бос уақытының жетіспеуіне қарамастан, ол жазуын жалғастыра алды. Осы кезеңде ол пансионаттағы таңғы ас үстелінен көріп отырған өмірді егжей-тегжейлі баяндаған екі эссе жазды. Бұл эсселер Холмс ең танымал туындыларының біріне айналды. Олар 1831 жылдың қарашасында және 1832 жылдың ақпан айында "The New England Magazine" журналында "Таңғы ас үстелінің автократы" деген атпен жарияланды. 1833 жылы Холмс медициналық білімін жетілдіру үшін Парижге сапарлады. Қалалық аурухана жүйесінің жақында ғана жасалған радикалды реформасы сол кездегі медициналық білімді өте жоғары деңгейге көтерді. 23 жасында Холмс атақты École de Médecine мектебінде дамыған жаңа "клиникалық" әдіс бойынша оқыған алғашқы американдықтардың бірі болды. Лекциялар толығымен француз тілінде болғандықтан, ол жеке тіл үйретушісін жалдады. Туған жерінен алыс болса да, ол хаттар мен қонақтар (мысалы, Ральф Уолдо Эмерсон) арқылы отбасы мен достарымен байланыста болды. Ол жаңа ортаға тез бейімделді. Әкесіне жазған хатында: "Мен француз тілінде сөйлеуді, француз тағамын жеуді, кейде француз сусынын ішуді ұнатамын", - деді. La Pitié ауруханасында ол ішкі патолог Пьер Шарль Александр Луидің басшылығымен оқыды, ол ежелгі заманнан бері медициналық практиканың негізгі әдісі болған қан құйтарудың тиімсіздігін көрсетті. Луи – методе expectante терапиялық доктринасының негізін қалаушылардың бірі, ол дәрігердің рөлі аурудың жазылу процесінде табиғатқа көмектесу және осы табиғи процеске кедергі келтірмеу болып табылады. Бостонға оралғаннан кейін Холмс елде методе expectante доктринасын қолдаушылардың біріне айналды. Холмс 1836 жылы Гарвардтан медицина докторы ғылымының дәрежесін алды; ол жіті перикардит тақырыбында диссертация қорғады. Оның алғашқы өлеңдер жинағы сол жылы жарық көрді, бірақ Холмс медициналық мансабын бастауға дайын болғандықтан, оны бір реттік оқиға деп есептеді. Кітаптың кіріспесінде ол: "Басқа міндеттермен айналысып жүргенімді еске ала отырып, өзімнің шапанымды түзетуге уақыт табу үшін күш жұмсадым; енді мен тыныш еңбекке көшуге дайынмын, ол аз қызықты болса да, пайдалы деп танылып, ризашылықпен қабылдануы мүмкін", - деп ой түйді.
Медициналық реформашы
Мектепті бітіргеннен кейін Холмс тез арада жергілікті медицина саласында танымал болды. Ол Массачусетс медициналық қоғамына, Бостон медициналық қоғамына және Бостон медициналық жетілдіру қоғамына қосылды – бұл жас, Парижді бітірген дәрігерлерден құралған ұйым. Ол Гарвард медицина мектебінің беделді Бойлстон сыйлығын жеңіп алғаннан кейін одан да үлкен даңққа ие болды, ол үшін стетоскопты қолданудың пайдасы туралы мақала ұсынды, бұл құрал американдық көптеген дәрігерлерге беймәлім болған. 1837 жылы Холмс Бостон диспансеріне тағайындалды, онда ол нашар гигиеналық жағдайға қатты қайран қалды. Сол жылы ол Бойлстонның екі эссесіне де қатысып, жеңіске жетті. Зерттеу және оқытуға ден қою ниетімен, ол үш әріптесімен бірге кейін Гарвард медицина мектебімен біріктірілген Тремонт медицина мектебін құрды, ол Бостон қаласындағы Тремонт қатарының 35 нөміріндегі дәріхананың үстінде орналасқан. Ол патология бойынша лекция оқыды, микроскопты қолдануды үйретті және майыттарды тілді. Ол дәстүрлі медициналық тәжірибелерді жиі сынады және бірде қазіргі заманғы медицинаның барлығы теңізге тасталса, "адамзат үшін жақсырақ, ал балықтар үшін жаман болар еді" деп әзілдеді. Келесі он жыл бойы ол шағын, үздіріліссіз жеке медициналық практикамен айналысты, бірақ көп уақытын оқытуға жұмсады. Ол 1838 жылдан 1840 жылға дейін Дартмут медицина мектебінің факультетінде қызмет етті, онда анатомия және физиология профессоры болып тағайындалды. Осы жылдар ішінде әр күзде он төрт апта бойы Нью-Гэмпшир штатының Хановер қаласына лекция оқуға барып тұрды. 1838 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Холмс Дартмуттағы профессорлық қызметінен кеткеннен кейін медициналық жаңылыстарды немесе "шалаңгерліктерді" ашуға арналған үш лекциядан тұратын серия жазды. Бұрынғы лекцияларына қарағанда мұнда әлдеқайда қатаң тонды қолданып, өзінің бірінші лекциясында "Астрология және алхимия", ал екінші лекциясында "Өткендегі медициналық алдамшылықтар" сияқты тақырыптардағы жалған ойлау мен дәлелдерді бұрмалауды ашуға тырысты. Ол үшінші лекциясының тақырыбы болған гомеопатияны "жалған ғылым" деп атады, ол "бұрмаланған ойлар, сәнді білімдер, ақымақты сенімдер және шеберлікпен жасалған алдаулардың жиынтығы, көбінесе практикада араласып кететін" еді. 1842 жылы ол "Гомеопатия және оның туысқан алдамшы ойлар" атты эссесін жариялады, онда ол бұл практиканы тағы да айыптады. 1846 жылы Холмс анестезия сөзін ойлап тапты. Хирургиялық операция кезінде эфирді қолдануды алғаш рет көрсеткен тіс дәрігері Уильям Т. Г. Мортонға жазған хатында ол былай деді:
"Әркім үлкен жаңалыққа қатысуды қалайды. Мен тек жағдайды немесе агентті атау үшін бір-екі ұсыныс беремін. Менің ойымша, бұл жағдай "Анестезия" деп аталуы керек. Бұл, әсіресе, сезімталдық жоқтығын білдіреді – әсіресе, қолмен ұстауға қатысты. Холмс өзінің жаңа терминінің "адамзаттың барлық өркениетті халықтарының тілдерінде қайталануын" болжады."
Балалық қызбаның зерттеуі
1842 жылы Холмс Бостон медициналық жетілдіру қоғамында Уолтер Ченнингтің бала туған кезде болатын қызба жұқпасы, яки «бала туғаннан кейінгі қызба» туралы оқыған лекциясын тыңдады. Бұл ауру сол кезде әйелдердің босанғаннан кейін қайтыс болуының маңызды себебі болатын. Бұл мәселеге қызығушылық танытқан Холмс бір жыл бойы осы тақырыптағы медициналық әдебиеттерді және басқа да мақалаларды зерттеп, аурудың себебін және оны болдырмау мүмкіндігін анықтауға тырысты. 1843 жылы ол қоғамға зерттеулерінің нәтижесін ұсынды, содан кейін «Бала туғаннан кейінгі қызбаның жұқпалылығы» атты мақаласын жариялады. Бұл мақалада, сол кезде кең таралған, бірақ микробтар туралы теория пайда болғанға дейінгі пікірге қарсы, бала туғаннан кейінгі қызба – босанған әйелдерге дәрігерлер арқылы жұғатын, өлімге алып келетін жұқпалы ауру екені айтылды. Оның ойынша, төсек жаймалары, сүлгілер және киім-кешектер осыған байланысты ерекше қауіпті. Холмс осы теорияны қолдайтын көптеген дәлелдер жинады, соның ішінде жұқтырған науқастарға аутопсия жасағаннан кейін ауруға шалдығып, қайтыс болған дәрігерлердің оқиғалары да болды. Холмс қорытындысында, егер дәрігердің практикасында бала туғаннан кейінгі қызбаның тіпті бір жағдайы болса, оның құралдарын дезинфекциялауға, босандыруға көмектескен кезде киген киімдерін өртеуге және кем дегенде алты айға босандыру практикасын тоқтатуға моральдық міндеттілігі бар екенін мәлімдеді. Алғаш жарияланғанда көп назардан тыс қалғанмен, Холмс екі көрнекті акушерлік профессоры – Хью Л. Ходж және Чарльз Д. Мейгс – оның жұқпалылық теориясын қатаң түрде жоққа шығарды. 1855 жылы Холмс эссесінің қайта жаңартылған нұсқасын «Бала туғаннан кейінгі қызба жеке қырғын» деген жаңа тақырыппен, памфлет түрінде жариялады және қосымша жағдайларды талқылады. Ол: «Өмірі қауіпте болған әйелдер үшін, олардың жанында одан да күшті дауыс пайда болғанға дейін, менің сөзімді тыңдауларыңызды өтінемін» деп қосты. Бірнеше жылдан кейін Игнац Земмельвейс Венада осыған ұқсас қорытындыға келді, ол босандыруға көмектеспес бұрын қолды хлорлы ерітіндіде жуу арқылы бала туғаннан кейінгі өлім-жітімді айтарлықтай төмендетті. Сол кезде даулы болған бұл жұмыс қазір микробтар туралы теорияның маңызды жетістігі саналады. Холмс тағайындалғаннан кейін көп ұзамай, студенттердің барлығы Харриот Кезия Хант есімді әйелді қабылдауды қарастырғаны үшін оны сынады. Студенттердің ғана емес, университет басшылары мен басқа да профессорлық-оқытушылар құрамының қарсылығына тап болған ол өтінішін қайтарып алуын сұрады. Гарвард медицина мектебі 1945 жылға дейін әйелдерді қабылдамады. Холмс Парижде білім алғандықтан, студенттеріне аурудың анатомиялық-патологиялық негізін үйретті және «жауапсыздық себептерін тікелей қарамау үшін дұға немесе ерекше құдайлық көмек туралы ілім оның ақтауы бола алмайды» деді. Студенттер Холмсты жақсы көріп, оны «Оливер аға» деп атады. Бір оқытушының көмекшісі еске алды: «Ол [сыныпқа] кіргенде, оны зор дауыстап, шапалақтап қарсы алады. Содан кейін тыныштық орналып, сипаттама, талдау, анекдот, зиянсыз әзілдер, құрғақ сүйектерді поэтикалық бейнелермен киетін, ауыр және шаршататын күнді әзілмен жандандыратын және шаршаған тыңдаушыға қиын, бірақ қызықты зерттеу үшін егжей-тегжейлі мәліметтерді ашатын ғажайып сағат басталады. Ол – Массачусетс Жоғарғы Сотының бұрынғы судьясы Чарльз Джексонның қызы және Холмс оқыған дәрігер Джеймс Джексонның немересі болды. Судья Джексон оларға 8 Монтгомери-плейс үйін сыйға берді, ол олардың он сегіз жыл бойы тұратын үйі болды. Олардың үш баласы болды: Азамат соғысы офицері және американдық заңгер Оливер Венделл Холмс кіші (1841–1935), Амелия Джексон Холмс (1843–1889) және Эдвард Джексон Холмс (1846–1884). Амелия Холмс 1848 жылы 2000 доллар мұрагерлікке ие болды, ол күйеуімен бірге ақшаны Питтсфилдте (Массачусетс штаты) жазғы үй салуға жұмсады. 1849 жылдың шілдесінен бастап отбасы онда «жеті жазды» өткізді. Жеке медициналық практикасынан жақында бас тартқан Холмс Беркширлерде уақыт өткізген басқа әдебиет қайраткерлерімен араласа алды; мысалы, 1850 жылдың тамызында Холмс Эверт Август Дюикинк, Корнелиус Мэтьюс, Герман Мелвилл, Джеймс Т. Филдс және Натаниел Хоторнмен бірге уақыт өткізді. Холмс өзінің меншігіндегі ағаштардың айналасын өлшеуді ұнататын және деректерді қадағалап отыратын, «ағаштарға деген құштарлығы өте зор, ал кейбір ағаштарға деген махаббаты ерекше болды» деп жазды. Питтсфилдтегі үйін ұстап тұрудың қымбаттылығы Холмс отбасын 1856 жылдың мамырында оны сатуға мәжбүр етті. Жергілікті дәрігер және бай қайырымдылық жасаушы Джордж Паркман (құрбан болған) және оның өлтірушісі Джон Вебстер екеуі де Гарвардты бітірген, ал Вебстер сол кезде Медицина мектебінде химия профессоры болған. Вебстер сотта айыпталды және дарға асылды. Холмс 1850 жылдың қарашасында Медицина мектебіндегі алғашқы лекциясын Паркманның естелігіне арнады. Даулы шешіммен Холмс Делани және тағы екі қара нәсілді жігітті Медицина мектебіне қабылдады. Олардың қабылдануы студенттердің мәлімдемесіне әкеп соқты, онда: «Біз қара нәсілділердің білімі мен бағалануына ешқандай қарсылық білдірмейміз, бірақ олардың бізбен бірге колледжде болуына қатысты наразылық білдіреміз» делінген. Елу алты студент бұл резолюцияға қол қойды, бірақ қырық сегіз студент тағы бір резолюцияға қол қойды, онда «қазіргі қоғамдық сезімдердің жағдайында Бостонның медициналық колледжі осы бақытсыз топқа білім беруге қабілетті кез келген мүмкіндіктерден бас тартса, одан да үлкен жамандық болар еді» деп көрсетілген. Факультеттің отырысында Холмс «жарыстардың араласуы кластың көп бөлігіне ұнамайды және мектеп мүдделеріне зиян келтіреді» деп жазуға бағыт берді. Бұл қолдаудың болмауы Джеймс Рассел Лоуэлл сияқты достарын ренжітті, ол бір кезде Холмсқа құлдыққа қарсы көбірек сөйлеуі керек деді. Холмс тыныш жауап берді: «Қазіргі уақытта өз әдісіммен адамдарымды жақсартуға және қуантуға тырысамын». Дегенмен, Холмс құлдықты бейбіт және заңды түрде жоюға болатынына сенді. Холмс 1851 жылдан 1956 жылға дейін «Медициналық ғылым болған немесе болғандай», «Лекциялар және лекция оқу» және «Тоғызыншы ғасырдың ағылшын ақындары» сияқты тақырыптар бойынша көптеген лекциялар оқыды. Жаңа Англия бойынша саяхаттап, ол әр лекцияға 40-тан 100 долларға дейін ақы алды, бірақ сол кезде көп жариялады, ал оның өлеңдерінің британдық басылымы шетелде жақсы сатылды. Әлеуметтік көзқарастар өзгере бастағанда, Холмс өзі «моральдық бұзақылар» деп атаған адамдармен көптеген жағдайларда қайшылыққа түсті. Холмстың құлдыққа қарсылығына және өтеміштілік қозғалысына қарсылығына байланысты баспасөзден күшейген сынға байланысты ол лекцияларын тоқтатып, үйіне оралуды жөн көрді.
blockquote|He enters [the classroom] and is greeted by a mighty shout and stamp of applause. Then silence, and there begins a charming hour of description, analysis, anecdote, harmless pun, which clothes the dry bones with poetic imagery, enlivens a hard and fatiguing day with humor, and brightens to the tired listener the details for difficult though interesting study. She was the daughter of the Hon. Charles Jackson, formerly Associate Justice of the Massachusetts Supreme Judicial Court, and the niece of James Jackson, the physician with whom Holmes had studied. Judge Jackson gave the couple a house at 8 Montgomery Place, which would be their home for eighteen years. They had three children: Civil War officer and American jurist Oliver Wendell Holmes Jr. (1841–1935), Amelia Jackson Holmes (1843–1889), and Edward Jackson Holmes (1846–1884). Amelia Holmes inherited $2,000 in 1848, and she and her husband used the money to build a summer house in Pittsfield, Massachusetts. Beginning in July 1849, the family spent "seven blessed summers" there. Having recently given up his private medical practice, Holmes was able to socialize with other literary figures who spent time in The Berkshires; in August 1850, for example, Holmes spent time with Evert Augustus Duyckinck, Cornelius Mathews, Herman Melville, James T. Fields and Nathaniel Hawthorne. Holmes enjoyed measuring the circumference of trees on his property and kept track of the data, writing that he had "a most intense, passionate fondness for trees in general, and have had several romantic attachments to certain trees in particular". The high cost of maintaining their home in Pittsfield caused the Holmes family to sell it in May 1856. Both George Parkman (the victim), a local physician and wealthy benefactor, and John Webster (the assailant) were graduates of Harvard, and Webster was professor of chemistry at the Medical School during the time of the highly publicized murder. Webster was convicted and hanged. Holmes dedicated his November 1850 introductory lecture at the Medical School to Parkman's memory. In a controversial move, Holmes admitted Delany and two other black men to the Medical School. Their admission sparked a student statement, which read: "Resolved That we have no objection to the education and evaluation of blacks but do decidedly remonstrate against their presence in College with us." Sixty students signed the resolution, although 48 students signed another resolution which noted it would be "a far greater evil, if, in the present state of public feeling, a medical college in Boston could refuse to this unfortunate class any privileges of education, which it is in the power of the profession to bestow". A faculty meeting directed Holmes to write that "the intermixing of races is distasteful to a large portion of the class, & injurious to the interests of the school". This lack of support dismayed friends like James Russell Lowell, who once told Holmes he should be more outspoken against slavery. Holmes calmly responded, "Let me try to improve and please my fellowmen after my own fashion at present." Nonetheless, Holmes believed that slavery could be ended peacefully and legally. Holmes lectured extensively from 1851 to 1856 on subjects such as "Medical Science as It Is or Has Been", "Lectures and Lecturing", and "English Poets of the Nineteenth Century". Traveling throughout New England, he received anywhere from $40 to $100 per lecture, but he also published a great deal during this time, and the British edition of his Poems sold well abroad. As social attitudes began to change, however, Holmes often found himself publicly at odds with those he called the "moral bullies"; because of mounting criticisms from the press regarding Holmes's vocal anti abolitionism, as well as his dislike of the growing temperance movement, he chose to discontinue his lecturing and return home.
Кейінгі әдеби жетістіктер және Азамат соғысы
1856 жылы «Атлантик» немесе «Сабантуй клубы» «Атлантик» айлық журналын іске қосу және қолдау үшін құрылды. Бұл жаңа журналды Холмс досы Джеймс Рассел Лоуэлл басқарды, ал жаңа Англияның әдеби элитасы, мысалы, Ральф Уолдо Эмерсон, Генри Уодсворт Лонгфелло, Джон Лотроп Мотли және Дж. Эллиот Кэбот мақалалар жазды. Холмс оның атын ғана емес, сонымен қатар жыл бойы журналға түрлі шығармалар жазды. Бұл шығарма оқырмандар мен сыншылардың сүйіспеншілігіне ие болды және «Атлантик Айлық» журналының алғашқы табысына қол жеткізді. 1858 жылы очерктер сол атпен кітап болып жиналды және үш күн ішінде он мың дана сатылып, оның ең тұрақты еңбегіне айналды. Оның жалғасы, «The Professor at the Breakfast Table», 1859 жылдың қаңтарында сериалдық бөлімдермен басталғаннан кейін көп ұзамай жарық көрді. Холмстің алғашқы романы «Эльзи Веннер» 1859 жылдың желтоқсан айында «Атлантик» журналында сериялы түрде жарық көрді. Бастапқыда «Профессордың оқиғасы» деп аталатын роман, анасы жүкті кезінде құйрықты жылан шаққан невротикалық жас әйел туралы, бұл қызын жартылай әйел, жартылай жылан етіп өзгертті. Роман көптеген пікірлерге ие болды, соның ішінде Джон Гринлиф Уиттиердің мақтауы және шіркеу қағаздарының айыптаулары, олар бұл жұмысты ерестің өнімі деп мәлімдеді. Сондай-ақ 1859 жылдың желтоқсанында Холмс Нью-Йорктегі Саннисайд үйінде болғаннан кейін науқас жазушы Вашингтон Ирвингке дәрі-дәрмек жіберді; Ирвинг бірнеше айдан кейін қайтыс болды. Массачусетс тарихи қоғамы 1859 жылы 15 желтоқсанда өткен құрметті салтанатта Ирвингке құрметті мүшелік сыйлады. Салтанатта Холмс Ирвингпен кездесу туралы және денсаулық туралы ашық сөйлесу табуға қарамастан, байқаған медициналық симптомдардың тізімін ұсынды. 1860 жылы Холмс «Американдық стереоскопты» ойлап тапты, бұл 19 ғасырдағы ойын-сауық, онда суреттер 3D-де қаралды. Кейінірек ол оның танымалдылығын түсіндіріп былай деп жазды: «Оның құрылысына мүлдем жаңа принцип кірмеді, бірақ ол қолданылып жүрген кез-келген қол аспаптарынан әлдеқайда ыңғайлы болды, ол оларды біртіндеп алаңнан шығарып салды, кем дегенде Бостон нарығына қатысты». Ол қолды стереооптиконға патент берудің және оның табысынан пайда алудың орнына, идеяны басқаларға берді. 1861 жылы Оңтүстік Каролинаның Одақтан бөлініп шығуынан және Азамат соғысының басталуынан кейін көп ұзамай Холмс Одақ ісіне қолдау көрсету үшін патриоттық ән «Адал Солтүстік дауысы» атты шығармаларын жариялай бастады. Ол бұрын құлдықтан босатушыларды сынға алып, оларды сатқын деп санаса да, оның басты уайымы Одақты сақтау болды. Сол жылдың қыркүйек айында ол «Атлантикада» «Нан және газеттер» атты мақала жариялады, онда ол өзін қызу одақтас ретінде мақтан тұтады. Ол былай деп жазды: «Соғыс бізге басқа ештеңе сияқты, біз не бола алатынымызды үйретті» және тіпті жоғарғы тапқа «олардың жұқа кейіпкерлері туралы еркін тіреліп тұрған киімге батылдықты жеткілікті түрде» үйретті. Алайда, 4 шілдеде 1863 жылы Холмс «елді бөлуде құлдықтан басқа себеп іздеудің қандай да бір материалдық құралы бар екенін» және оны «әділ Құдайға қарсы жасаған күнәларының» бірі деп жариялады. Холмс соғысқа жеке қатысы бар: оның үлкен ұлы Оливер Венделл Холмс-күлкі 1861 жылы сәуірде әкесінің қалауына қарсы әскерге түсіп, соғыста үш рет жараланды, оның ішінде оның көкірегінде оққа ұшыраған жарақаты болды. Холмс «Атлантик» журналында Антиэтам шайқасында жараланғандығы туралы хабар алғаннан кейін ұлын іздеу туралы баяндама жариялады. Азамат соғысы кезінде Холмс досы Генри Уодсворт Лонгфелло Данте Алигьеридің «Илаһи комедиясын» аударуды бастады. 1864 жылдан бастап Лонгфеллоу бірнеше достарын апта сайын шаршау күндері өткізілетін кездесулерге көмектесуге шақырды. Холмс «Данте клубы» деп аталатын топтың мүшесі болды; оның мүшелері арасында Лонгфелло, Лоуэлл, Уильям Дин Хауэллс және Чарльз Элиот Нортон болды. Соңғы аударма 1867 жылдың көктемінде үш томдық болып басылып шықты. Америкалық романдар жазушысы Мэтью Перл олардың күш-жігерін «Данте клубы» (2003) романында ойдан шығарылған етіп көрсетті. Данте аудармасы басылып шыққан жылы Холмстың екінші романы «Құтқарушы періште» атлантикалық журналдарда сериялы түрде жарық көруді бастады. Ол қарашада кітап түрінде жарық көрді, бірақ оның сатылымы «Эльзи Веннердің» жартысы болды.
Кейінгі жылдар және өлім
Холмс өзінің соңғы жылдары да танымал болды. "Таңғы ас үстіндегі ақын" 1872 жылы жарық көрді. "Автократтан" он бес жыл өткен соң жазылған бұл шығарманың тоны алдыңғысына қарағанда жұмсақ және ностальгиялық болды; Холмс жазғандай, "Адамдар қартайған сайын, естелікте осылай өмір сүреді, көбінесе ең қымбат нәрселерін жоғалтуды ойлайды. Есімізге түскенде еш нәрсе осылай кемелді болмайды". 1876 жылы жетпіс жасында Холмс Джон Лотроп Мотлидің өмірбаянын жариялады, ол Массачусетс тарихи қоғамының басылымдарына жазған ертерек эскизінің кеңейтілген нұсқасы болды. Келесі жылы ол медициналық очерктерінің жинағын және "Атлантик Айлық" журналында бұрын жариялаған әртүрлі очерктер жинағын шығарды. 1880 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол Гарвард медицина мектебінен отыз бес жылдық профессорлық қызметтен кейін 1882 жылы зейнеткерлікке шықты. 28 қарашада соңғы лекциясын оқығаннан кейін университет оны профессор-эмиритус етіп тағайындады. 1884 жылы Холмс өзінің досы Ральф Уолдо Эмерсонның өмірі мен шығармашылығына арналған кітап жариялады. Кейінгі өмірбаяндар Холмс кітабын өз зерттеулерінің жоспары ретінде пайдаланды, бірақ Эмерсонның поэзиясына арналған бөлім, Холмс оның ішкі мәнін ерекше түсінгендіктен, ең пайдалысы болды. 1885 жылдың қаңтарынан бастап Холмс жазған үшінші және соңғы роман, "Өлімге қарсы күрес", "Атлантик Айлық" журналында бөлім-бөлім жарияланды. Кіші ұлының қайғылы қазасынан шаршап, ол жазу және қоғамдық шараларға қатысуын кейінге шегерді. 1884 жылдың соңында ол қызы Амелиямен бірге Еуропаға сапарға шықты. Ұлыбританияда ол Генри Джеймс, Джордж дю Мориер және Альфред Теннисон сияқты жазушылармен кездесті, сондай-ақ Кембридж университетінен әдебиет докторы, Эдинбург университетінен құқық докторы және Оксфорд университетінен үшінші құрметті диплом алды. Холмс пен Амелия содан кейін Парижге барды, ол оның ерте жылдарында оған үлкен әсер еткен қала. Ол химия және микробиология саласындағы ғалым Луи Пастермен кездесті, оның ішек тудыру теориясы бойынша бұрынғы зерттеулері аналардың босанудан кейінгі қызбасынан қаза болу деңгейін азайтуға көмектескен. Холмс Пастерді "өз халқының ең адал игілігінің бірі" деп атады. АҚШ-қа оралғаннан кейін Холмс "Еуропадағы жүз күніміз" атты саяхаттық очерк жариялады. 1886 жылдың маусым айында Холмс Йель университетінің құқық мектебінен құрметті диплом алды. Оның қырық жылдан астам уақыт бойы күрескен, көптеген айлар бойы төсекке тірелген әйелі 1888 жылдың 6 ақпанында қайтыс болды. Келесі жылы кіші Амелия аурудан кейін дүние салды. Көзі нашарлап, ескіргеніне қарамастан, Холмс жазу арқылы көңіл көтеруді тапты. Ол 1891 жылы "Шай үстінде" атты кітабын шығарды, ол оның кестелік әңгімелерінен соңғысы болды. Өмірінің соңында Холмс Эмерсон, Генри Уодсворт Лонгфеллоу, Джеймс Рассел Лоуэлл және Натаниел Хоторн сияқты көптеген достарынан озып кеткенін айтты. Ол былай деді: "Мен өзімнің аман қалғаным сияқты сезінемін. Біз өмір сапарына шыққанда бірге палубада тұрдық, содан кейін бізді ұстап тұрған кеме бөлшектеуді бастады". Оның соңғы қоғамдық көрінісі 1893 жылдың 23 ақпанында Бостондағы Ұлттық білім беру қауымдастығының қабылдауында болды, онда ол "Америка мұғалімдеріне" өлеңін оқыды. Бір айдан кейін Холмс Гарвард университетінің президенті Чарльз Уильям Элиотқа хат жазып, университет құрметті әдебиет докторы атағын қабылдап, Сэмюэл Фрэнсис Смитке беруді ұсынды, бірақ ол ешқашан берілген жоқ. Холмс 1894 жылдың 7 қазанында түстен кейін ұйықтап қалғаннан кейін тыныш қайтыс болды. Холмсқа арналған еске алу шарасы Король шіркеуінде өтті, оны Эдвард Эверетт Хейл басқарды. Холмс әйелімен бірге Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Маунт-Оберн зиратында жерленді.
Прозалық шығарма
Ол негізінен ақын ретінде танылса да, көптеген медициналық трактаттар, очерктер, романдар, естеліктер және үстел әңгімелері кітаптарын жазды. Оның прозалық шығармалары медицинадан бастап теологияға, психологияға, қоғамға, демократияға, жыныстық қатынас пен гендерге және табиғи әлемге дейінгі тақырыптарды қамтиды. Автор және сыншы Уильям Дин Хауэллс Холмс драмалық (немесе дискурсивті) эссе деп аталатын жанрды жасады деп мәлімдеді, онда негізгі тақырыптар әңгіменің сюжетімен байланысты, бірақ оның шығармалары көбінесе жанрлардың үйлесімін қолданады; өлеңдер, эсселер және әңгімелесулер үзінділері көбінесе оның прозасында кездеседі. Сыншы Уильям Лоуренс Шрёдер Холмс стилін "тартымды" деп сипаттады, өйткені ол "оқырманның назарын күшпен тартып алмайды". Ол автордың ертедегі шығармалары ("Автократ" және "Тамақ үстеліндегі профессор") "күшті және қызықты" болса да, кейінірек жазылған "Еуропадағы жүз күні" және "Шай кемесі үстінде" сияқты шығармалары "стильдік ерекшеліктерімен ерекшеленбейді" деп мәлімдеді. Холмс алғаш рет халықаралық атаққа "Таңғы ас үстелдері" сериясымен ие болды. Бұл үш үстел әңгімелері кітабы әңгімелесу стилінің арқасында түрлі аудиторияны өзіне тартты, бұл оқырмандарға автормен жақын байланыс сезінуге мүмкіндік берді және құрметтеушілерден көптеген хаттарға әкелді. Серияның әңгімелесу тоны тек таңғы ас үстеліндегі философиялық пікірталастар мен әдептіліктерді еліктеуге ғана емес, сонымен қатар ой мен сөздің ашықтығын қамтамасыз етуге арналған. "Автократ" деп аталатын Холмс бірінші томда:
"Сөздердің мәні зор. Кейбір адамдармен бір сағат сөйлесу бір күндік аштықтан да қиын тиеді. Мен айтайын дегенімді есте сақтаңыз, өйткені бұл жұмыс істейтін кәсіби маманның кеңесі сияқты, және сізге ештеңе тұрмайды: тамырларыңыздан бір пинт қан жоғалту, жүйкеңізді қоздырудан жақсы. Ешкім де сіздің нервтік күшіңізді өлшемейді немесе операциядан кейін миыңыз бен сүйек қышқылыңызды байлап қоймайды." Әр түрлі спикерлер Холмс өмірінің және тәжірибесінің әр түрлі жақтарын көрсетеді. Мысалы, бірінші бөлімнің баяндамашысы Парижде бірнеше жыл оқыған дәрігер деп түсініледі, ал екінші том – "Таңғы ас үстеліндегі профессор" – атақты медициналық мектептің профессоры тұрғысынан баяндалады. Спикерлер көптеген тақырыптарды талқыласа да, әңгіме ағыны әрқашан Холмс Парижде алған ғылым мен медицина туралы түсінігін және олардың адамгершілік пен санамен қалай байланысты екенін қолдауға бағытталған. "Автократ", әсіресе, өз табиғаты, тілі, өмірі және шындық сияқты философиялық мәселелерді қарастырады. Холмс өзінің алғашқы романы "Элси Веннерге" жазған екінші алғы сөзінде, осы шығарманы жазудағы мақсаты "түпкі күнә" ілімін және осы техникалық атаумен байланысты бұрмаланған құқық бұзушылық үшін адамның жауапкершілігін тексеру" екенін жазды. Ол сондай-ақ барлық көркем әдебиеттердегі кейіпкерлердің кейіптерінің астында "қатаң ғылыми ілімнің жасырын жатқанын" білдірді. Ол бұл шығарманы "психологиялық романс" деп атап, моральдық теологияны ғылыми тұрғыдан сипаттау үшін романтикалық баяндама қолданды. Бұл тәсіл оның басқа екі романында да кездеседі, онда Холмс оқиғаның драмалық сюжетін дамыту үшін медициналық немесе психологиялық дилеммаларды пайдаланады. Холмс өзінің романдарын "дәрілік романдар" деп атады. Кейбір сыншылар бұл еңбектер Зигмунд Фрейдтің және басқа да жаңадан пайда болатын психиатрлар мен психологтардың теорияларын зерттеуде жаңашыл болды деп санайды. Мысалы, "Құтқарушы періште" психикалық денсаулық пен жасырылған естеліктерді зерттейді, Холмс өзінің шығармаларында санасыздық ұғымын қолданады. Холмс романдары өмірінде сыншылардан жоғары баға алған жоқ. Психиатр Кларенс П. Оберндорф, "Оливер Венделл Холмс психиатриялық романдары" атты кітаптың авторы, бұл үш шығарманы "қазіргі критерийлер бойынша бағалағанда, нашар көркем шығармалар. Олардың сюжеттері қарапайым, тіпті балалық, және екеуінде оқырман жамандықтың жеңілуіне және шынайы махаббаттың өздеріне келуіне көңілі толмайды".
Мұрасы мен сын
Холмс өзінің әріптестері арасында зор құрметке ие болды және ұзақ өмірі бойында кең халықаралық жанкүйерлерді жинады. Әсіресе зиялылығымен танымал болғандықтан, американдық теолог Генри Джеймс Срниор оны "мен білген ең зиялы, жанды адам" деп атады. Ал сыншылар С.И. Хаякава мен Говард Мамфорд Джонс Холмс "әдебиетте анық түрде әуесқой болғанын" айтты. Оның әдеби еңбектері, жалпы алғанда, бір жағынан дәрігердің бос уақытындағы ой-толғаныстары, екінші жағынан кәсіби насихаттың белгілі бір бөліктерін тарату құралы, үшінші жағынан оның әлеуметтік өмірінің нәтижесі еді. 18 ғасыр Англиясындағы Сэмюэл Джонсон сияқты, Холмс өмірінде де, әдеби шығармаларында да сөздік шеберлігімен танымал болды. Ол ұлттық деңгейде танымал болғанымен, Бостон мәдениетін насихаттады және қаланың "континенттің, демек, планетаның ой-сана орталығы" екеніне сеніп, Бостонға бағытталған тұрғыдан жазды. Ол бұл терминді жақсы отбасының мүшелеріне ғана емес, сонымен қатар зиялылыққа да қатысты қолданды. Оның бала туғандағы қызба жөніндегі мақаласы сол кезде медицинаның дамуына Америкада жасалған ең маңызды үлес деп есептелсе де, Эмерсон Холмс өмірінің соңына дейін поэзияға қайта оралмағанына қарамастан, ол өзінің рөлін тез меңгерді, "он жылдан бері ештеңе істемеген, бірақ соңында өсуге кіріскен ескі алмұрт ағаштары" сияқты деді. Әдебиеттанушы Лоренс Бьюэлл осы ақындар туралы: "Біз оларды 19 ғасырдағыдай жоғары бағаламаймыз, бірақ оларды 19 ғасыр Жаңа Англиясы поэзиясының негізгі ағыны деп санаймыз" деп жазды. Көптеген осы ақындар тез арада балалар поэзиясының авторы ретінде танылды, 20 ғасырдың бір ғалымы Холмстың замандасы Лонгфеллоу туралы: "Ересектердің арасында Лонгфеллоуды кім оқиды, мектеп оқушыларынан басқа?" деп сұрады. Тағы бір заманауи ғалым "Холмс әдеби канонның қайта қаралуының құрбаны болды. Оның шығармалары америкалық әдебиет антологияларына енуі ең қиын Fireside Poets тобының өкілі" деп мәлімдеді. Холмс бала кезінде оқыған Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филлипс академиясының кітапханасы оның құрметіне Оливер Венделл Холмс кітапханасы немесе OWHL деп аталды. Холмс кітапханасының жеке кітапханасынан алынған материалдар – медициналық еңбектер, эсселер, әндер мен өлеңдер – кітапхананың арнайы коллекциялар бөлімінде сақталады. 1915 жылы бостондықтар Холмс соңғы тұрған үйінің артына, 296 Beacon Street мекенжайында, ол кітапханасынан көретін жерге ескерткіш орындық пен күн сағатын орнатты. Холмс құдайға табынған Бостон қаласындағы Король шіркеуі оның құрметіне жазылған ескерткіш тақта орнатты.