Кіріспе

1990 жылдардағы ресейлік турбовентиляторлы ұшақ қозғалтқышы

Aviadvigatel PS 90 – 16000 кг күш (157 кН, 35,300 фунт) тарту күшіне ие ресейлік жоғары өткізгішті турбовентиляторлы қозғалтқыш. Ол Ilyushin Il 96 және Tupolev Tu 204/Tu 214 сериялы ресейлік жолаушы ұшақтарымен, сондай-ақ Ilyushin Il 76 сияқты көліктік ұшақтармен жабдықталады. Оны ресейлік "Авиадвигатель" авиациялық қозғалтқыш компаниясы шығарады, ол бұрынғы Кеңес Одағының Соловьев атындағы конструкторлық бюросының мұрагері. "PS" әріптері Павел Соловьевтің (Пáвел Алексáндрович Соловьёв) есімін білдіреді.

Жобалау және әзірлеу

Ресейлік жаңа буын авиалайнерлер пайда болғанмен, Aviadvigatel компаниясы PS-90 қозғалтқышын экономикалық тиімділік, өнімділік және шығарындылар талаптарын қанағаттандыру үшін жасады. Бұл 1960 жылдарғы советтік қозғалтқыштардың бұрынғы буындарына қарағанда зор прогресс болды. PS-90 олардың тиімділігін шамамен екі есеге арттырады және Pratt & Whitney PW2000 сияқты 1980 жылдарғы батыс қозғалтқыштарымен бәсекелесе алады.

Нұсқалар

Бірнеше нұсқасы бар: негізгі PS 90A, PS 90A 76 және жақсартылған PS 90A нұсқалары. Соңғыларына PS 90A1, PS 90A2, PS 90A 42 және PS 90A3 қозғалтқыштары кіреді.

PS-90A

PS 90A қозғалтқышы бастапқы нұсқасы болып табылады және Илюшин Ил-96-300, Туполев Ту-204-100 және Туполев Ту-214 ұшақтары үшін стандартты жабдық болып келеді. Ол ресейлік авиалайнерлерінің батыс үлгілерімен салыстырғанда ұқсас көрсеткіштерге және экономикалық тиімділікке қол жеткізуіне алғаш рет мүмкіндік берді. PS 90A номиналды түрде 16000 кгф (157 кН, 35 300 фунт) итеру күшіне ие, бұл Rolls Royce RB211-535E4 қозғалтқышынан (ол Tu-204 ұшағына да ұсынылады) 13,3%-ға кем, ал отын шығыны одан 8,2%-ға төмен.

PS-90A-76

Бұл нұсқа негізгі PS 90A қозғалтқышының модификациясы болып табылады. Ол номиналды түрде 14 500 кгф (142 кН, 32 000 фунт) дейін ұшу күшін қамтамасыз етеді. Ескі Il-76 ұшағындағы D 30KP қозғалтқышын алмастыру арқылы ұшақтың қызмет мерзімін ұзартуға болады. Жаңа, қатаң талаптарға сәйкес отын тиімділігі мен өнімділігі айтарлықтай жақсарып, шу деңгейі төмендейді. Қазірге дейін пайдаланылып келе жатқан азаматтық және әскери Il-76 ұшақтарының көп саны бар болғандықтан, қозғалтқышты ауыстыруға зор нарыққа мүмкіндік бар. Мұндай модификацияланған нұсқаның мысалы – Il-76MD-90. PS 90A-76 жаңадан салынған және жаңғыртылған Il-76 ұшақтарының стандарты болып табылады, мысалы Il-76MD-90A және Il-76MF.

PS-90A1

Бұл нұсқа да PS 90A негізгі қозғалтқышының өзгертілген түрі. Ол 2007 жылы сертификатталды және IL-96-400T ұшағына қосымша опция ретінде ұсынылады.

PS-90A2

PS 90A2 – Pratt & Whitney компаниясымен бірлесіп әзірленген PS 90A-ның жетілдірілген нұсқасы. Оның құрамында Франция, Германия, Швеция және АҚШ-тан алынған батыс компоненттерінің үлесі бар. Бұл қозғалтқыш PS 90A-дан жеңіл және жақсартылған FADEC жүйесімен жабдықталған. Бұл мүмкіндіктер өнімділікті арттырып, техникалық қызмет көрсету шығындарын 40%-ға төмендетеді. Отынның шығыны қазіргі батыс қозғалтқыштарымен салыстырылатын деңгейде, ал шу деңгейі қолданыстағы нормативтік талаптардан аспайды. PS 90A2 – ETOPS 180 минуттық жұмыс режиміне есептелген алғашқы ресейлік қозғалтқыш. Ол жаңадан құрылған ұшақтарға орнатылады және PS 90A-мен толықтай алмастырылатындықтан, қолданыстағы ұшақтарды жаңартуды жеңілдетеді. Оның итермелеу күші PS 90A-мен бірдей – 16000 кгк (157 кН, 35 300 фунт). Сонымен қатар, 18000 кгк (176 кН, 39 600 фунт) итермелеу күшіне де қабілетті. Ирандық клиентке PS 90A2 қозғалтқыштарын сатуға тыйыс салу әрекеттерінен кейін, американдық тараптың болашақта қозғалтқыштарды әзірлеуге қатысуы күмәнді болып тұр.

PS-90A-42

Бұл PS 90A2 нұсқасы, Beriev A 42 іздеу-құтқару ұшағы үшін жасалған.

PS-90A3

Өндірушінің мәлімдемесіне сәйкес, бұл PS 90A2 үлгісінің өзгертілген нұсқасы. Ол 2011 жылдың қаңтар айында сертификатталды және «Туполев Ту-204СМ» ұшағын қуатпен қамтамасыз етуге арналған. «PS 90A2» құрамындағы АҚШ және Батыс Еуропалық компоненттер сақталған-сақталмағаны немесе олардың орыс компоненттерімен алмастырылған-алмастырылмағаны әлі белгісіз. Егер АҚШ компоненттері шындығында алмастырылған болса, онда бұл қозғалтқышты «Иран Эйр» және оның еншілес компаниялары тапсырыс берген «Ту-204СМ» ұшақтарына орнатуға болады.