Кіріспе

Алгебралық бүтін санның түрі. Математикада Писот-Виджаярагхаван саны, сонымен қатар Писот саны немесе PV саны деп аталатын бұл сан 1-ден үлкен нақты алгебралық бүтін сан болып табылады, оның барлық Галуа конугаттарының абсолюттік мәні 1-ден кем. Бұл сандарды 1912 жылы Аксель Тью ашқан, ал 1919 жылы Г.Х. Харди диофанттық жуықтау аясында қайта ашты. Олар 1938 жылы Шарль Пизоның диссертациясы жарияланғаннан кейін кеңінен танымал болды. Бұл сандар Фурье қатарларының бірегейлік мәселесінде де кездеседі. Тируканнапурам Виджаярагхаван және Рафаэль Салем 1940 жылдары оларды зерттеуді жалғастырды. Салем сандары олармен тығыз байланысты сандар жиыны болып табылады. PV сандарының ерекше қасиеті – олардың дәрежелері экспоненциалдық жылдамдықпен бүтін сандарға жақындауы. Пизо керемет кері теореманы дәлелдеді: егер α > 1 нақты сан болса және оның тізбекті дәрежелерінің ең жақын бүтін санға дейінгі қашықтығын өлшеу тізбегі квадраттық қосынды немесе l₂ болса, онда α – Писот саны (яғни, әсіресе алгебралық). PV сандарының осы сипаттамасын пайдалана отырып, Салем барлық PV сандарының S жиыны жабық екенін көрсетті. Оның ең кіші мүшесі – пластикалық қатынас деп аталатын кубтық иррационал сан. S жиынының жинақталу нүктелері жақсы зерттелген, олардың ең кішісі – алтын қатынас.

Анықтама және қасиеттері

n-дәрежелі алгебралық бүтін сан – n-дәрежелі, бүтін коэффициенттері бар, өзіндік азайғысыз мономдық полином P(x)-тің α түбірі, оның ең төменгі полиномы. P(x)-тің басқа түбірлері α-ның конъюгаттары деп аталады. Егер α > 1 болса, бірақ P(x)-тің қалған барлық түбірлері 1-ден кіші абсолюттік мәні бар нақты немесе кешенді сандар болса, яғни олар кешенді жазықтықтағы бірлік шеңберінің ішінде орналасса, онда α Пизот саны, Пизот-Виджаярагхаван саны немесе жай ғана PV саны деп аталады. Мысалы, алтын қатынас φ ≈ 1.618 – 1-ден үлкен нақты квадраттық бүтін сан, ал оның конъюгатының абсолюттік мәні −φ−1 ≈ −0.618 1-ден кіші. Сондықтан φ – Пизот саны. Оның ең төменгі полиномы x² − x − 1.

Элементарлық қасиеттері

1-ден үлкен әрбір бүтін сан PV саны болып табылады. Керісінше, әрбір рационалды PV саны 1-ден үлкен бүтін сан. Егер α – ең кіші көпмүшесі k-мен аяқталатын иррационалды PV саны болса, онда α |k|-дан үлкен. Егер α – PV саны болса, онда оның барлық оң бүтін көрсеткіштері k үшін αk да PV саны болады.

Кез келген нақты алгебралық сандар өрісі K, n дәрежелі, n дәрежелі PV санын қамтиды. Бұл сан өріс туындысы болып табылады. K-дегі n дәрежелі барлық PV сандарының жиыны көбейту бойынша жабық. Жоғары шек M және n дәрежесі берілгенде, M-ден кіші n дәрежелі PV сандарының саны шектеулі.

Кез келген PV саны – Перрон саны (бірден үлкен нақты алгебралық сан, оның барлық түйіндестерінің абсолюттік шамасы кіші).