Кіріспе

Тынық мұхиты астындағы тектоникалық плита

Тынық мұхиты тақтасы – Тынық мұхитының астында жатқан тектоникалық плита. Ол ауданы бойынша ең ірі тектоникалық плита болып табылады. Бұл плита 190 миллион жыл бұрын Фарэллон, Феникс және Изанаги плиталарының үштік қиылысында микроплита ретінде пайда болған. Кейіннен Тынық мұхиты тақтасы Тынық мұхиты бассейнінің көп бөлігін қамтитын жерге дейін өсті. Бұл Солтүстік Американың батыс жағалауындағы Фарэллон плитасын бірнеше қалдықтарға дейін, Феникс плитасын Дрейк бұғазының жанындағы шағын қалдыққа дейін азайтты және Азияның астында Изанаги плитасын субдукция арқылы жойды. Тынық мұхиты тақтасының ішінде Гавай аралдарын қалыптастыратын ыстық нүкте бар, бірақ Bird оларды байланысты емес деп есептейді. Солтүстік бөлігі – Солтүстік Америка плитасының астына еніп, Алеут шұңқырын және оған сәйкес Алеут аралдарын құрайтын конвергенттік шекара (сонымен қатар: Алеут доғасын қараңыз).

Тынық мұхит тақтасының палеогеологиясы

Тынық мұхит тақтасы негізінен мұхиттық қабықтан тұрады, бірақ Жаңа Зеландия, Баха Калифорния және Калифорния жағалауындағы континенттік қабықтың бір бөлігі де бар. Тынық мұхит тақтасы теңіз түбі геологиясының ең көне үлгілерінің ең үлкен аудандарының бірі Шығыс Азия мұхиттық ойыстарына енгендігімен ерекшеленеді. Тынық мұхитының теңіз түбінің геологиялық картасы мұхиттың шеттеріндегі геологиялық тізбектерді, байланысты От Шенбері аймақтарын және теңіз түбінің әртүрлі жастағы қабаттарын – ең жасынан ең көнесіне дейін, ең көнесі Азия мұхиттық ойыстарына сіңіп бара жатқандығын көрсетеді. Плиталық тектоника циклы арқылы жоғалып бара жатқан ең көне бөлігі – ерте креда кезеңі (145-137 миллион жыл бұрын). Тынық мұхит тақтасы шамамен 190 миллион жыл бұрын Панталасса, Фаралон, Феникс және Изанаги тақталарының үш негізгі мұхит тақтасының үштік қиылысында пайда болды. Тақтаның қалыптасуы үштік қиылыстың тұрақсыз күйге өтуіне байланысты болды, ол трансформациялық жарылымдармен толығымен қоршалған, себебі тақта шекараларының бірінде иіс пайда болды. Тынық мұхит үшбұрышы, Тынық мұхит тақтасының ең көне бөлігі, тақталардың қалыптасуының бастапқы кезеңдерінде пайда болды және Мариан ойысының шығысында орналасқан. Тынық мұхит тақтасының өсуі Фаралон тақтасын Солтүстік Американың батыс жағалауындағы бірнеше қалдықтарға (мысалы, Хуан-де-Фука тақтасы) дейін, Феникс тақтасын Дрейк бұғазының жанындағы шағын қалдыққа дейін азайтты және Изанаги тақтасын Азияның астында субдукция арқылы жойды.