Кіріспе

Уиллис А. Ли (DD 929) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Митчер класындағы эсминец. Ол вице-адмирал Уиллис А. "Чинг" Ли (1888–1945) құрметіне аталған. Уиллис А. Ли кемесінің құрылысы 1949 жылдың 1 қарашасында Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Бетлехем болат компаниясының кеме жасау бөлімінде басталды. 1951 жылдың 9 ақпанында эсминец басшысы ретінде қайта жіктеліп, DL 4 белгісі берілді. 1952 жылдың 26 қаңтарында вице-адмирал Лидің туысы, Физхуг Л. Палмердің әйелімен суға түсірілді және 1954 жылдың 5 қазанында Бостондық теңіз кеме жасау қоймасында қолданысқа енгізілді. Уиллис А. Ли 1962 жылдың қазан айындағы Куба зымыран дағдарысы кезінде карантин операцияларына қатысты. Уиллис А. Ли 1969 жылдың 19 желтоқсанында қызметтен босатылды, 1972 жылдың 15 мамырында Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен шығарылды және 1973 жылдың 18 мамырында Нью-Йорк қаласындағы Union Minerals and Alloys Corporation компаниясына металл тескісі ретінде сатылды.

Тарих

Гуантанамо шығанағындағы сынақтан кейін Уиллис А. Ли өзінің туған портына, Ньюпортқа (Род-Айленд штаты) оралды және АҚШ Атлантика флотының операцияларын бастады. 1955 жылдың шілдесінде ол Жерорта теңізіне алғаш рет жол тартты, 6-шы флотпен бірге жүзіп, осы күштер тобымен жұмыс істеген алғашқы осындай типтегі кеме болды. Сол жылы 6-шы флотпен алғашқы сапарынан кейін Уиллис А. Ли шығыс жағалауға оралды және әуе қорғанысы жаттығуларында шығыс жағалауда жұмыс істеді. 1956 жылдың ақпан айында, 1955 жылы фрегат ретінде қайта жіктелген Уиллис А. Ли, Доминикан Республикасына оңтүстікке қарай жүзіп кетті, онда ол Америка Құрама Штаттарының атынан Батыс Үндістан елінің астанасы Сьюдад-Трухильодағы Америка күні мерекесіне қатысты. 1956 жылдың 18 наурызында Род-Айленд штатының Джеймстаун қаласындағы дауыл кезінде кеме тасқа тіреліп қалды. Фрегат кейін Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Бостон әскери-теңіз кеме жасау орнында ұзақ уақыт жөндеуден өтті, содан кейін белсенді қызметке қайта оралды. 1956 жылдың қарашасында, су асты кемелерге қарсы күрес (ASW) жаттығуларына қатысқан кезде Уиллис А. Ли Монтук-Пойнт (Лонг-Айленд) маңында қиын жағдайда қалған балық аулау кемесі «Агдаға» көмектесті, жалындаған мұнай өртін сөндіріп, бірнеше адамның өмірін сақтап қалды. 1957 жылдың ақпан айында кеме Сауд Арабиясының королі Ибн Саудты АҚШ-қа ресми сапармен келген кезде Нью-Йорк қаласына жеткізді. Сол айдың соңында ол Джордж Вашингтонның туған күніне арналған салтанатты шараларға қатысу үшін Вашингтонға аттанды. Сол көктемде Уиллис А. Ли «киножұлдызға» айналды, ол Луи де Рошемон студиясы үшін «Windjammer» кинофильмінің түсіріліміне қатысты, Солтүстік Атлантикада ASW жаттығуларын жүргізіп тұрғанда. Кейін ол сол жазда Вирджиния штатының Хэмптон-Роудс қаласында өткен Халықаралық теңіз парадына қатысты, содан кейін Солтүстік Атлантикада қарқынды ASW және әуе қорғанысы жаттығуларын өткізген НАТО флотының құрамына кірді. Осы маневрлер кезінде 20 қыркүйекте Уиллис А. Ли алғаш рет Солтүстік Мұзды шеңберден өтті. Келесі екі жылда Уиллис А. Ли екі рет Жерорта теңізіне 6-шы флотпен бірге операцияларға жіберілді, ал осы сапарлардың арасында Ньюпорттан және Кариб теңізі мен Флорида жағалауынан жергілікті операциялар жүргізілді, негізінен ASW және әуе қорғанысы жаттығуларында. 1959 жылдың жазында ол «Ішкі теңіз» операциясына қатысып, Ұлы көлдердегі саяхат кезінде 47-ші топтың командирі контр-адмирал Э. Б. Тейлордың флагманы болды. Сол тарихи сапар кезінде ол жаңадан ашылған Сент-Лоуренс теңіз жолы арқылы өтіп, Иллинойс штатының Чикаго, Висконсин штатының Милуоки, Мичиган штатының Детройт, Пенсильвания штатының Эри және Огайо штатының Кливленд қалаларындағы порттарға барды. Сол күзде Уиллис А. Ли Солтүстік Атлантикадағы маневрлер мен жаттығулар кестесіне оралды. Уиллис А. Ли, Атлантика флотының эсминец күштерінің командирімен бірге, 1960 жылдың ақпанынан бастап Атлантика флотының порттары мен базаларын тексеруге арналған саяхат жасады, бұл кемеді Пуэрто-Риконың Сан-Хуан, Виргин аралдарының Сент-Томас және Сьюдад-Трухильо қалаларына жеткізді. Бұл сапар аяқталғаннан кейін әскери кеме Кариб теңізінде жыл сайын өткізілетін «Спрингборд» операциясына қатысты. 1960 жылдың жазында Уиллис А. Ли флоттың жаттығуларына қатысып, мичмандық оқу круизін өткізді. Кейін ол Канаданың Монреаль және Нью-Йорк қалаларына барып, LANTFLEX (Атлантика флоты жаттығулары) 2 60-тың бір бөлігі ретінде теңізде жанармай құю және жабдықтау жаттығуларына қатысты. Тамыз айында Чарльстонға қысқа сапардан кейін Уиллис А. Ли Солтүстік Атлантикада 60-тан астам британдық, француз, норвегиялық, канадалық және американдық әскери кемелердің күш-жігерін біріктірген НАТО флотының «Семсерді итермелеу» операциясына қатысты. Маневрлер барысында Еуропа құрлығына шабуыл жасауды имитациялаған кезде Уиллис А. Ли тағы да Солтүстік Мұзды шеңберден өтті. Франциядағы Ле-Хавр қаласына соққаннан кейін Уиллис А. Ли Ньюпортқа оралды. Қараша айында ол Флотты қалпына келтіру және жаңғырту (FRAM) бағдарламасының бір бөлігі ретінде күрделі жөндеуге кірді. FRAM күрделі жөндеу кезінде Уиллис А. Ли өзінің жобаланған рөлін тиімдірек орындау үшін айтарлықтай өзгертілді. Бір жылдан кейін ол ауладан шыққанда, сыртқы түрі айқын түрде өзгерген. Ол Gyrodyne QH 50 DASH вертолет жүйесін орналастыру үшін артқы 3 дюймдік екі қос зеңбірек орнына вертолет ангарына ие болды. Сонымен қатар, ол су асты кемелерге қарсы торпедалық қару-жарақпен жабдықталды. Оның екі «Weapon Alfa» орнатымы алынып тасталды. Кемеде орнатылған жаңа жабдықтардың ең бастысы – су асты дыбысын анықтаудың жаңа концепцияларын пайдаланатын, кеменің алдына орнатылған сонар дөңгелегі болды. 1961 жылдың қыркүйегінде кеме жасау орнынан шыққаннан кейін Уиллис А. Ли көп ұзамай құтқару операциясына қатысты, Массачусетс жағалауындағы №2 «Техас мұнарасынан» дауылдан зардап шеккен экипажды алып шықты. Уиллис А. Ли содан кейін ерте ескерту мұнарасын күзетті, «Эстер» даулы қызылшасымен күресіп, тастап кетілген «Техас мұнарасының» жанында қалды. Уиллис А. Ли өзінің келесі мансабында кеменің алдына орнатылған жүйесінің сонарлық бағалауларына көп көңіл бөлді. Ол Атлантика ортасынан Кариб теңізіне дейін, көбінесе су асты кемелерімен жұмыс істеді және кейде Бермудаға барды. Дегенмен, оның әдеттегі міндеттерінен ерекше жағдайлар болды, мысалы, 1962 жылдың күзінде АҚШ пен КСРО Кубадағы советтік ракеталар мәселесі бойынша ядролық қақтығысқа жақын келген кезде. Уиллис А. Ли 10 күн бойы Кубаның «карантиндық шебінде» жұмыс істеді, президент Кеннеди операцияны тоқтағанға дейін Кариб теңізінде дислокацияланды. Содан кейін ол сонарлық бағалауларын жалғастырды. 1963 жылдың қаңтар және ақпан айларында Бостон әскери-теңіз кеме жасау орнында экспериментальды сонар жүйесіне қосымша өзгерістер мен жақсартулар жасағаннан кейін Уиллис А. Ли наурыз айында Гаити суларында жұмыс істеді, сонарлық бағалауларын жүргізді. Ол сол кездегі саяси жағдайдың қиындығына байланысты Порт-о-Пренс портына қысқа сапар жасады. Сол жазда Уиллис А. Ли Destroyer Development Group (DesDevGru) 2-ге қосылды, түрлі экспериментальдық жұмыстармен айналысатын кемелер тобы, және 1963 жылды Бостон әскери-теңіз кеме жасау орнында кең ауқымды қазандық жөндеу жұмыстарын жүргізумен аяқтады. 1964 жылдың 29 сәуіріне дейін Уиллис А. Ли Ньюпортқа екі рет қысқа сапар жасағаннан басқа, Бостон әскери-теңіз кеме жасау орнында қалды, содан кейін оңтүстікке баруға дайындық үшін туған портына оралды. 6 мамырда Гуантанамо шығанағында типтік жаттығулар үшін кеме Ньюпортқа қайта оралғанға дейін сонарлық бағалауларын жалғастырды. Уиллис А. Ли кейін тағы үш бағалау сапарынан өтті, содан кейін тарихтағы ең ірі бейбіт уақыттағы десанттық жаттығу «Steel Pike»-қа қатысты. Осы маневрлер кезінде Уиллис А. Ли Cruiser Destroyer Flotilla 2-нің командирі контр-адмирал Мейсон Фрименнің флагманы болды. Жылды аяқтау үшін фрегат тағы бір сонарлық бағалау сапарынан өтті, саяхат кезінде екі рет Ки-Уэстке соқты. 11 желтоқсанда ол солтүстікке қайтып, жылдың қалған бөлігін Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Bethlehem Steel Shipyard-та шектеулі мүмкіндіктермен өткізді. Уиллис А. Ли 1965 жылы сонарлық сынақ операцияларын жалғастырды және Багам аралдары ауданында екі рет жұмыс істеді. Кейін ол Вирджинияның жағалауында және Наррагансетт шығанағында типтік жаттығулар жүргізіп, 30 маусымда инженерлік қондырғыларын күрделі жөндеуге және сонар жүйесіне өзгерістер енгізуге кірісу үшін Бостон әскери-теңіз кеме жасау орнына келді. Өзінің мансабының соңына дейін Уиллис А. Ли сонарды дамыту және сынаумен айналысып, Ньюпортта орналасқан және Бостондағы кемелерді жөндеу кезеңдерін бастан кешірді. Соңғы жылдары фрегат Вирджиния жағалауында, Кариб теңізінде және Наррагансетт шығанағында жұмыс істеді және Жерорта теңізіне...

Тағдыр

1969 жылдың желтоқсанында қызметтен босатылған «Уиллис А. Ли» 1972 жылдың 15 мамырында Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылды. Ол Нью-Йорк қаласындағы Union Minerals and Alloys Corporation компаниясына сатылып, 5 маусымда соңғы сапарына буксирленді. Содан кейін ол металлға тапсырылды.