Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Онжылдық
Бұл мақала б.з.б. 549 – 540 жылдар кезеңіне арналған.
Decade
This article concerns the period 549 BC – 540 BC.
Оқиғалар мен үрдістер
546 ж.б.д.—Лидия патшасы Кроес Халис өзенінің жанында Парсы патшасы Кирден жеңіледі. 546 ж.б.д.—Парсы патшасы Кир Лидияны толық басып алып, Пасаргадты өз астанасы етеді. 546 ж.б.д.—Кир Сардисте гарнизон орнатып, Кіші Азиядағы Иония грек қалаларын Парсы империясына қосады. Осылайша ол Жерорта теңізіне қарайтын маңызды порттарды иеленеді. 546 ж.б.д.—Псистрат, Фива мен Аргос қолдауымен, Афинадағы билікті аристократиялық топтан тартып алып, олигархияға қарсы, Солон заңдарын құрметтейді және тіпті оларға қарсы күш көрсетеді, сондай-ақ магистратураны өзгеріссіз қалдырады (тек отбасын сақтау үшін). Сол жылы Писистрат салықтарды төмендетіп, кедейлерге жер мен ресурстарды бөліп, аурулар мен қарттарға көмек көрсетеді. Ол Аттиканы біріктіріп, Афинаның ықпалын кеңейтеді, Геллеспонттың (Дарданелл) кіреберісін бақылайтын Сигейонды қайтадан алады және Тауриканы (Крымды) бағындырады. 546 ж.б.д.—Спарта мен Аргос 300 чемпионның шайқасын өткізеді. Екі тарап та дауды әр жағынан 300 таңдаулы адаммен шешуге келіседі, соңында бір спарталық және екі аргос сарбазы тірі қалды. Екі тарап та жеңіске жеткенін мәлімдеді. 546 ж.б.д.—Мегаралық сәулетші Эвпалин Афинаны сумен қамтамасыз ететін су құбырларын салады. 546 ж.б.д.—Қытайдағы патшалықтар арасындағы бейбітшілік конференциясы өтеді. Джин, Чу және басқа патшалықтар арасында келісімге қол қойылады. 546 ж.б.д.—Ци патшалығында мемлекеттік төңкеріс болады. 544 ж.б.д.—Теос халқы Персияның билігінен қашу үшін Тракиядағы Абдера қаласына көшіп кетеді. 544 ж.б.д.—Цзин Қытайдың Чжоу әулетінің патшасы болады. 543 ж.б.д.—Солтүстік Үндістанның ханзадасы Виджая Цейлонға шапқындап, Шри-Ланканың әулетін құрады. 543 ж.б.д.—Афина тираны Писистрат Делос аралын тазартады (шамамен). 543 ж.б.д.—Қытай мемлекет қайраткері Цзы Чанның басшылығымен Чжэн мемлекеті ресми заң кодексін қабылдайды. 540 ж.б.д.—Кир Вавилонияға шабуыл жасайды. 540 ж.б.д.—Грекияның Оңтүстік Италиядағы Элея қаласы құрылады (шамамен). 540 ж.б.д.—Парсылар Ликияның қазіргі Түркияның оңтүстігіндегі Ксантос қаласын бағындырады (шамамен). б.з.д. 540 ж. шамамен—Амасис суретшісі Дионис пен менадтарды бейнелейді, амфорадағы қара фигуралық өрнек. Қазір ол Францияның Ұлттық кітапханасында сақтаулы. б.з.д. 540 ж. шамамен—Езекия "Аякстың өзіне-өзі қол жұмсауы" суретін жасайды, амфорадағы қара фигуралық өрнек. Қазір ол Францияның Булонь-сюр-Мер қаласындағы Шато-музейде сақтаулы.
546 BC—Croesus, Lydian king, is defeated by Cyrus of Persia near the River Halys. 546 BC—Cyrus of Persia completes his conquest of Lydia, and makes Pasargadae his capital. 546 BC—Cyrus establishes a garrison in Sardis and incorporates the Greek cities of Ionia in Asia Minor into Persian Empire. Thus he gains the important ports that look out to the Mediterranean world. 546 BC—Pisistratus, supported by Thebes and Argos, finally takes power in Athens from the aristocratic party and imposes a moderate tyranny, respect, and even imposing against the oligarchy, the laws of Solon and leaving intact the magistracy (he "merely" to save his family). The same year Pisistratus cut taxes, grants of land and resources to the poor and caters for sick and old. It unifies the Attica, extending the influence of Athens, resuming Sigeion, who commanded the entrance of the Hellespont (Dardanelles), and acquires Taurica (Crimea). 546 BC—Sparta and Argos fight the Battle of the 300 Champions. Both sides had agreed beforehand to resolve their dispute with just 300 picked men on each side, in the end just one Spartan and two Argive soldiers remained alive. Both sides claimed victory. 546 BC—The architect Eupalinos of Megara built aqueducts that supply water to Athens. 546 BC—The peace conference between the kingdoms in China. A treaty between Jin, Chu and some other kingdoms was signed. 546 BC—A coup d'état in Qi kingdom. 544 BC—People of Teos migrate to Abdera, Thrace to escape the control of Persia. 544 BC—King Jing becomes King of the Zhou Dynasty of China. 543 BC—North Indian Prince Vijaya invades Ceylon and establishes a Sri Lankan dynasty. 543 BC—Pisistratus, tyrant of Athens, purifies the island of Delos (approximate date). 543 BC—Guided by the Chinese statesman Zi Chan, the State of Zheng institutes a formal code of law. 540 BC—Cyrus attacks Babylonia. 540 BC—Greek city of Elea of southern Italy founded (approximate date). 540 BC—Persians conquer Lycian city of Xanthos now in southern Turkey (approximate date). c. 540 BC—Amasis Painter makes Dionysos with maenads, black figure decoration on an amphora. It is now at Bibliotheque Nationale de France, Paris. c. 540 BC—Exekias makes The Suicide of Ajax, black figure decoration on an amphora. It is now at Chateau Musee, Boulogne sur Mer, France.