Кіріспе
Атмосфералық қысымды өлшеуге арналған ғылыми аспап. Барометр – белгілі бір ортадағы ауа қысымын өлшеуге қолданылатын ғылыми құрал. Қысымның өзгеру бағыты қысқа мерзімді ауа райы өзгерістерін болжауға мүмкіндік береді. Жер бетіндегі ауа райын талдау кезінде, ауа қысымын өлшеудің көптеген мәліметтері жер бетіндегі ойыстарды, қысым жүйелерін және фронталдық шекараларды анықтауға көмектеседі. Барометрлер және қысымдық биіктік өлшегіштер (биіктік өлшегіштердің ең қарапайым және көп тараған түрі) – негізінен бір құрал, бірақ олар әртүрлі мақсаттар үшін қолданылады. Биіктік өлшегіш әртүрлі биіктіктерде қолданылады, ауа қысымын биіктікке сәйкестендіреді, ал барометр бір биіктікте сақталады және ауа райы мен оның құрауыштарының салдарынан болатын қысымның ұсақ өзгерістерін өлшейді. Жер бетіндегі атмосфералық қысымның орташа көрсеткіші 940 мен 1040 гПа (мбар) аралығында өзгереді. Теңіз деңгейіндегі атмосфералық қысымның орташа көрсеткіші 1013 гПа (мбар) құрайды.
A barometer is a scientific instrument that is used to measure air pressure in a certain environment. Pressure tendency can forecast short term changes in the weather. Many measurements of air pressure are used within surface weather analysis to help find surface troughs, pressure systems and frontal boundaries. Barometers and pressure altimeters (the most basic and common type of altimeter) are essentially the same instrument, but used for different purposes. An altimeter is intended to be used at different levels matching the corresponding atmospheric pressure to the altitude, while a barometer is kept at the same level and measures subtle pressure changes caused by weather and elements of weather. The average atmospheric pressure on the Earth's surface varies between 940 and 1040 hPa (mbar). The average atmospheric pressure at sea level is 1013 hPa (mbar).
Этимология
Барометр сөзі ежелгі грек тіліндегі βάρος ("салмақ") және μέτρον ("өлшем") сөздерінен шыққан.
Тарих
Эвангелиста Торричелли 1643 жылы баррометрді ойлап тапқан деп барлық елде мойындалғанмен, тарихи деректер итальяндық математик және астроном Гаспаро Бертидің 1640 және 1643 жылдар аралығында су барометрін қателікпен жасағанын көрсетеді. Француз ғалымы және философы Рене Декарт 1631 жылға дейін атмосфералық қысымды анықтауға арналған тәжірибенің дизайлын сипаттаған, бірақ ол кезде ол жұмыс істейтін баррометр салғанына ешқандай дәлел жоқ. Галилей бұл құбылысты түсіндіріп, суды жоғары ұстап тұрған вакуумның күші екенін, ал белгілі бір биіктікте судың мөлшері тым ауыр болып, күш оны көтере алмайтынын, салмаққа төзгіштігі шектеулі арқан сияқты екенін айтты. Бұл Аристотельден бастау алған "табиғат вакуумды жек көреді" ("horror vacui") теориясын қайталау болды, ал Галилей оны "resistenza del vacuo" деп атады.
Бертидің вакуумдық эксперименті
Галилейдің «Discorsi» (Екі жаңа ғылым) еңбегінде баяндалған идеялары 1638 жылдың желтоқсан айында Римге жетті. Физиктер Гаспаро Берти мен әке Рафаэло Магиотти осы идеяларға қызығып, сифоннан өзге вакуум жасаудың жақсырақ жолын табуға бел буды. Магиотти мұндай тәжірибе ойлап тапты. Тәжірибе туралы төрт мәлімет бар, олардың бәрі бірнеше жылдан кейін жазылған. Бұл тәжірибедегі ең маңыздысы – төмен түскен су түтікшеде ауамен байланысы жоқ кеңістік қалдырды. Бұл судың үстіндегі кеңістікте вакуум болуы мүмкін екенін көрсетеді. Дәстүр бойынша (әсіресе аристотельшілер) ауаның салмағы жоқ деп есептелді: яғни, жер бетінен жоғарыдағы ауаның километрлері төмендегі денелерге ешқандай салмақ түсірмейді. Тіпті Галилей де ауаның салмақсыздығын шындық деп қабылдады. Торричелли бұл тұжырымға күмән келтіріп, ауаның салмағы бар екенін және су бағанын ұстап тұрғаны (немесе итергені) соның екенін ұсынды. Ол су деңгейінің (шамамен 10,3 м) ауа салмағының оған түсіретін қысымын көрсетіп тұрғанын ойлады (әсіресе, иіндідегі суға қысым жасап, түтікшенің ішінде қанша су түсуі мүмкін екенін шектеді). Ол барометрді тепе-теңдік, өлшеу құралы ретінде қарастырды (тек вакуум жасау құралы емес), және оны бірінші болып осылай қарағандықтан, дәстүрлі түрде барометрдің (қазіргі мағынасында) ойлап тапқан делінеді.
It was traditionally thought (especially by the Aristotelians) that the air did not have weight: that is, that the kilometers of air above the surface did not exert any weight on the bodies below it. Even Galileo had accepted the weightlessness of air as a simple truth. Torricelli questioned that assumption, and instead proposed that air had weight and that it was the latter (not the attracting force of the vacuum) which held (or rather, pushed) up the column of water. He thought that the level the water stayed at (c. 10.3 m) was reflective of the force of the air's weight pushing on it (specifically, pushing on the water in the basin and thus limiting how much water can fall from the tube into it). He viewed the barometer as a balance, an instrument for measurement (as opposed to merely being an instrument to create a vacuum), and because he was the first to view it this way, he is traditionally considered the inventor of the barometer (in the sense in which we now use the term).
Блез Паскаль
1646 жылы Блез Паскаль Пьер Петимен бірге Марен Мерсеннен естігеннен кейін, Торричеллидің экспериментін қайталады және жетілдірді, ал бұл эксперименттің өзі Торричелли 1644 жылдың соңында Мерсенне көрсеткен болатын. Паскаль барометрдегі кеңістікті сұйықтықтан шыққан бу толтырады деген Аристотельдің пікірін тексеру үшін қосымша тәжірибе ойластырды. Ол суды шараппен салыстырды, ал шарапқа "күштірек" деген сипаттама берілгендіктен, Аристотельдіктер шараптың төмен тұруын күтті (өйткені көбірек бу сұйық бағанасына күш түсіреді). Паскаль экспериментті көпшілік алдында өткізді және Аристотельдіктерді нәтижесін алдын ала болжауға шақырды. Аристотельдіктер шараптың төмен тұратынын болжады. Бірақ олай болмады. Осы атау көптеген алғашқы ауа райы көрсеткіштерінің шығу тегін көрсетеді – Бельгияның Льеж қаласындағы шыны үрлеушілер. Ауа райы шарлы барометр жартылай суға толтырылған, герметикалық жабық корпусы бар шыны ыдыстан тұрады. Су деңгейінен төменгі жағына тар құбырша қосылған және су деңгейінен жоғары көтеріледі. Тар құбырша атмосфераға ашық. Егер ауа қысымы ыдыс жабылған кездегіден төмен болса, құбыршадағы су деңгейі ыдыстағы су деңгейінен жоғары көтеріледі; ал ауа қысымы жоғары болса, құбыршадағы су деңгейі ыдыстағы су деңгейінен төмен түседі. Осы типтегі барометрді үйде оңай жасауға болады.
Жиде барометрлері
Сынап барометрі – белгілі бір жердегі атмосфералық қысымды өлшеуге арналған құрал. Ол жоғарғы жағы жабық, тік шыны түтікшеден және төменгі жағында ашық, сынапқа толы ыдыстан тұрады. Түтікшедегі сынаптың салмағы, резервуарға әсер ететін атмосфералық күшті теңестіретінше реттеледі. Атмосфералық қысым жоғары болғанда, резервуарға күштің әсері күшейеді, нәтижесінде сынап бағанасы жоғары көтеріледі. Ал қысым төмендегенде, резервуарға әсер ететін күш азайып, сынап бағанасы төмен түседі. Құралдың маңындағы температура жоғарылағанда сынаптың тығыздығы төмендейді, сондықтан сынап бағанасының биіктігін оқу шкаласы осы өзгерісті ескеру үшін түзетіледі. Түтікше, сынапқа батқан бөлігінен, бос кеңістіктен және бағананың ең жоғарғы биіктігінен кем болмауы керек. Торричелли сынап барометріндегі сынаптың биіктігінің күн сайын сәл өзгеретінін анықтады және бұл атмосферадағы қысымның өзгеруіне байланысты деген қорытынды жасады. Торричеллиден шабыттанған Отто фон Герике 1660 жылдың 5 желтоқсанында ауа қысымының ерекше төмен екенін анықтады және келесі күні болатын дауылды болжады. Сынап барометрінің конструкциясы атмосфералық қысымды дюйм немесе миллиметр сынап бағанасы (мм рт.ст.) арқылы көрсетуге мүмкіндік береді. Алғашқыда 1 торр 1 мм рт.ст. деп анықталған. Қысым тік бағанадағы сынаптың биіктігі деңгейімен өлшенеді. Әдетте, атмосфералық қысым Hg-ден бастап Hg-ге дейін өлшенеді. Бір атмосфера (1 атм) сынап бағанасының тең. Құралды сезімталдығын арттыру, оқуды жеңілдету және тасымалдауды ыңғайлы ету мақсатында жасалған өзгерістер нәтижесінде бассейн, сифон, дөңгелек, цистерна, Фортин, көп бүктелген, стереометрлік және теңгерімді барометрлер сияқты түрлері пайда болды. 2007 жылы Еуропалық Одақ жалпы жұртшылыққа арналған жаңа өлшеу құралдарында сынапты қолдануды шектеу туралы директиваны қабылдады, бұл Еуропада жаңа сынап барометрлерін өндіруді тоқтатты. 1957 жылдың соңына дейін жасалған антикварлық барометрлерді жөндеу және сату шектеусіз жалғасты.
Фицрой барометрі
Фицрой барометрлері стандартты сынап барометрін термометрмен және қысым өзгерістерін қалай түсінуге болатыны жөніндегі нұсқаулықпен үйлестіреді.
Фортин барометрі
Фортин барометрлері өзгермелі көлемді сынап цистернасын қолданады, әдетте, былғары диафрагманың төменгі жағын (суретте V) басатын бұранда арқылы жасалады. Бұл бағанадағы сынаптың қысым өзгеруіне байланысты ығысуын өтеуге мүмкіндік береді. Фортин барометрін пайдалану үшін, сынап деңгейі нөлге келтіріледі. Бұл үшін бұранданы қолданып, азу тісінен жасалған көрсеткішті (суретте O) сынаптың бетіне дәл тигізу керек. Содан кейін, Вернье шкаласын реттеу арқылы қысым бағанада Z нүктесіндегі көру сызығына сынаптың тиген жерінен оқылады. Кейбір модельдерде цистернаны жабуға арналған клапан да болады, ол сынап бағанын тасымалдау үшін бағананың жоғарғы бөлігіне итеруге мүмкіндік береді. Бұл тасымалдау кезінде сынап бағанына су соққысынан зақым келтіруін болдырмайды.
Симпиометр
Симпиометр – 19 ғасырдың басында кемелерде кеңінен қолданылған, ықшам әрі жеңіл барометр. Бұл барометрдің сезімталдығы биіктікті өлшеу үшін де пайдаланылды. Симпиометрдің екі бөлігі бар. Бірі – барометрдегі сұйықтықтың кеңеюі мен тарылуын есептеуге қажетті дәстүрлі сынап термометрі. Екіншісі – төменгі жағы ашық, жоғарғы жағы жабық J әрпі тәрізді түтікшеден тұратын барометр, түтікшенің екі басында кішкентай резервуарлар орналасқан.
Дөңгелектегі барометрлер
Дөңгелек барометр ұзын түтігінің жоғарғы жағында мөрленген "J" түтігін пайдаланады. Қысқа түтігі атмосфераға ашық, ал оның үстіндегі сынаптың бетінде шағын шыны шар қалқып жүреді. Шарға жіңішке жібек жіп бекітілген, ол дөңгелектің үстінен өтіп, содан кейін қарсы салмаққа (әдетте басқа түтікпен қорғалған) түседі. Дөңгелек барометрдің алдыңғы жағындағы көрсеткішті бұрады. Атмосфералық қысым артқанда, сынап қысқа түтіктен ұзын түтікке жылжып, шар төмен түседі және көрсеткіш қозғалады. Қысым төмендегенде, сынап кері жылжып, шарды көтеріп, циферблатты кері бұрады. 1810 жыл шамасында алыстан оқуға болатын дөңгелек барометр Ұлыбританиядағы фермерлер мен білімді топтар арасында кең таралған, алғашқы практикалық және коммерциялық құралға айналды. Барометрдің беті дөңгелек болып келді, оның үстінде қарапайым циферблат "Жаңбыр Өзгеріс Құрғақ" деген оңай оқылатын шкалаға сілтеме жасады, ал "Өзгеріс" циферблаттың жоғарғы орталық бөлігінде орналасқан. Кейінгі үлгілерге "Дауылды (28 дюйм сынап), Көп жаңбыр (28.5), Жаңбыр (29), Өзгеріс (29.5), Ашық (30), Көгілдір (30.5), Өте құрғақ (31)" деген нақтырақ бөлінген барометриялық шкала қосылды. Натало Аяно дөңгелек барометрлерді жасаудағы ең шебер шеберлердің бірі ретінде танылды, ол Ұлыбританияға көшіп кетуге ынталандырылған итальяндық аспаптар мен барометр жасаушылардың алғашқы пионері болды. Ол шамамен 1785-1805 жылдары Лондондағы Холборнда жұмыс істегенін көрсетеді. 1770 жылдан бастап көптеген итальяндықтар Англияға келді, себебі олар шебер шыны үрлеушілер немесе аспап жасаушылар еді. 1840 жылға қарай Англиядағы өнеркәсіпте итальяндықтардың басымдығын айтуға болады.
Вакуумды сорғы майының барометрі
Вакуумды сорғы майын барометрде жұмыс сұйықтығы ретінде қолдану 2013 жылдың ақпан айында жаңа "Әлемдегі ең биік барометрдің" жасалуына әкелді. Портленд мемлекеттік университетіндегі (PSU) барометр екі рет тазартылған вакуумды сорғы майын пайдаланады және май бағанасының биіктігі шамамен 12,4 метрді құрайды; күтілетін ауытқулар бір жыл ішінде ±0,4 метр шамасында болады. Вакуумды сорғы майының булану қысымы өте төмен және ол әртүрлі тығыздықтарда қол жетімді; PSU барометрі үшін май бағанасының биіктігін максималды деңгейге жеткізу мақсатында ең төмен тығыздықтағы вакуум майы таңдалды.
Анероидтық барометрлер
Анероидты барометр – сұйықтық қолданбайтын әдіс арқылы ауа қысымын өлшеуге арналған құрал. 1844 жылы француз ғалымы Люсьен Види тапқан анероидты барометр бериллий мен мыс қоспасынан жасалған кішкентай, икемді металл қорапшаны – анероидты жасушаны (капсуланы) пайдаланады. Бөлінген капсуланың (немесе әдетте, қозғалыстарын жинау үшін бірнеше капсуланың) сығылып қалуын күшті серіппе болдырмайды. Сыртқы ауа қысымының шағын өзгерісі жасушаның кеңеюіне немесе жиырылуына себеп болады. Бұл кеңею мен жиырылу механикалық тетіктерді итермелейді, нәтижесінде капсуланың ұсақ қозғалыстары күшейтіліп, анероидты барометр бетінде көрсетіледі. Көптеген үлгілерде ағымдағы өлшеуді белгілеуге арналған қолмен орнатылатын мұналық бар, бұл өзгерісті байқауға мүмкіндік береді. Осы типтегі барометрлер үйлерде және демалыс қайықтарында кеңінен қолданылады. Сонымен қатар, метеорологияда, әсіресе барографтарда және радиозондтардағы қысымды өлшеу құралы ретінде де пайдаланылады.
Барографтар
Барограф – атмосфералық қысымның өзгеруін қағазға тіркеп отыратын анероидті барометр. Барографтың жұмыс принципі анероидті барометрдің принципімен ұқсас. Барометр қысымды циферблатта көрсетсе, барограф қораптың шағын қозғалыстарын рычагтар жүйесі арқылы жазу құралына (жазушы немесе қалам) жеткізеді. Жазушы түтінді қағазға, ал қалам сиямен қағазға жазады, сия қаламның ұшында сақталады. Жазу материалы сағат механизмімен баяу айналатын цилиндрлі барабанға бекітіледі. Көбінесе барабан күніне, аптасына немесе айына бір рет толық айналыс жасайды, ал айналу жылдамдығын пайдаланушы өзгерте алады.
MEMS барометрлері
Микроэлектромеханикалық жүйелер (немесе MEMS) барометрлері – 1 мен 100 микрометр (0,001–0,1 мм) аралығындағы өте кішкентай құрылғылар. Олар фотолитография немесе фотохимиялық өңдеу арқылы жасалады. Типтік қолданылуы: миниатюралық ауа райы станциялары, электрондық барометрлер және биіктік өлшегіштер. Барометрді Samsung Galaxy Nexus, Samsung Galaxy S3, S6, Motorola Xoom, Apple iPhone 6 және одан кейінгі iPhone модельдері, сондай-ақ MEMS және пьезорезистивті қысымды сезу технологияларына негізделген Timex Expedition WS4 смарт-сағатында да кездестіруге болады. Смартфондарға барометрлерді енгізудің бастапқы мақсаты GPS сигналдарын жылдам табу болған. Дегенмен, үшінші тарап зерттеушілері барометриялық мәліметтерге байланысты GPS-тің дәлдігін немесе жылдамдығын арттыра алмайтындықтарын анықтады. Зерттеушілер смартфондардағы барометрлердің пайдаланушының биіктігін анықтауға көмектесуі мүмкін екенін ұсынады, бірақ бұл үшін бірнеше қиындықтарды еңсеру қажет.
Әдеттегіден ерекше барометрлер
Барометрдің тағы да көптеген ерекше түрлері бар. Дауыл барометрінің өзгеше нұсқаларынан, мысалы Коллинз патенттік кесте барометрінен бастап, Гуктің отеометрі және Росс симпиометрі сияқты көне стильді дизайндарға дейін. Кейбір барометрлер, мысалы акула майы барометрі, тек белгілі бір температура диапазонында ғана жұмыс істейді, бұл жылы климатта мүмкін болады.
Қолданбалар
Барометрлік қысым және қысымның өзгеру тенденциясы (уақыт өте қысымның қалай өзгеретіні) 19 ғасырдың соңынан бері ауа райын болжауда қолданылып келеді. Егер желдің бақылау деректерімен бірге қолданса, салыстырмалы түрде дәл қысқа мерзімді болжамдар жасауға болады. Ауа райы станцияларының желісінен алынған бір мезгілдегі барометрлік көрсеткіштер ауа қысымының картасын жасауға мүмкіндік береді, бұл 19 ғасырдағы қазіргі заманғы ауа райы картасының алғашқы нысаны болды. Мұндай картаға салынған тең қысым сызықтары (изобарлар) жоғары және төмен қысым аймақтарын көрсететін контурлық картаны ұсынады. Жергілікті жоғары атмосфералық қысым алға жылжып келе жатқан ауа райы жүйелеріне тосқауыл болып, олардың бағытын өзгертеді. Төменгі деңгейдегі желдің бетке жиналуынан туындаған атмосфералық көтерілу бұлттарды және кейде жауын-шашынды әкеледі. Қысымның өзгеруі неғұрлым үлкен болса, әсіресе 3.5 гПа (0.1 inHg) артық болса, ауа райының да солғұрлым күрт өзгеруін күтуге болады. Егер қысым тез төмендесе, төмен қысым жүйесі жақындап келеді деген сөз, жаңбыр жауу ықтималдығы артады. Қысымның тез өсуі, мысалы, суық фронттан кейін, аспан ашылу сияқты ауа райының жақсаруымен байланысты. Ауа қысымы төмендегенде, терең шахталардағы көмірде тұтқындалған газдар оңайрақ шыға алады. Осылайша, төмен қысым өрт қаупін тудыратын газдың жиналу қаупін арттырады. Сондықтан шахталар қысымды қадағалайды. 1882 жылғы Тримдон-Грандж шахтасындағы апат кезінде шахта инспекторы деректерге назар салып, есебінде "атмосфера мен температура жағдайы қауіпті деңгейге жеткені есептелуі мүмкін" деп көрсеткен. Анероид барометрлері су астында жүзуде қолданылады. Суға батырылатын қысым өлшегіш суға түсушінің ауа баллонындағы қысымды бақылауға арналған. Гидростатикалық қысымды өлшеу үшін тағы бір өлшегіш қолданылады, ол әдетте теңіз суының тереңдігі түрінде көрсетіледі. Мұндай өлшегіштердің бірі немесе екеуі де электронды түрлерімен немесе дайв-компьютермен алмастырылуы мүмкін.
Температура
Теміртегінің тығыздығы температураның өсуімен немесе төмендеуімен өзгереді, сондықтан көрсеткіштерді құралдың температурасына қарай түзету қажет. Осы мақсатта құралға көбінесе сынап термометрі орнатылады. Анероид барометрдің температуралық компенсациясы механикалық байланыстарға екі металл элементін қосу арқылы жүзеге асырылады. Тұрмыстық қолдануға арналған анероид барометрлерде, әдетте, олар бақыланатын бөлме температурасы диапазонында қолданылады деген болжаммен компенсация жасалмайды.
Биіктігі
Теңіз деңгейінен жоғарыда ауа қысымы төмендейді (ал теңіз деңгейінен төменде – көтеріледі), сондықтан барометрдің түзетілмеген көрсеткіші оның орналасқан жеріне байланысты болады. Көрсеткіштер есеп беру үшін теңіз деңгейіндегі эквивалентті қысымға келтіріледі. Мысалы, егер теңіз деңгейінде орналасқан және қолайлы ауа-райы жағдайындағы барометр 1000 фут (305 м) биіктікке жылжытылса, оқуға шамамен 1 дюйм сынап (~35 гПа) қосылуы керек. Егер уақыт, көлденең қашықтық және температурада айтарлықтай өзгерістер болмаса, екі жердегі барометр көрсеткіштері бірдей болуы керек. Әйтпесе, жоғары биіктікте дауыл жақындап келе жатқаны туралы жалған сигнал берілуі мүмкін. Анероидті барометрлерде механикалық түзету қарастырылған, ол құралды басқа биіктікке жылжытпаса, теңіз деңгейіндегі эквивалентті қысымды тікелей және қосымша түзетулерсіз оқуға мүмкіндік береді. Анероидті барометрді орнату – дұрыс емес уақыт көрсеткен аналогтық сағатты қайта орнатуға ұқсас. Оның дискісі бұрылады, сонда белгілі бір дәл және жақын жердегі барометрден (мысалы, жергілікті ауа-райы станциясынан) алынған қазіргі атмосфералық қысым көрсетіледі. Есептеу қажет емес, себебі бастапқы барометр көрсеткіші теңіз деңгейіндегі эквивалентті қысымға айналдырылған, және ол биіктікке қарамастан, орнатылып жатқан барометрге беріледі. Сирек болғанымен, кейбір ауа-райын бақылауға арналған анероидті барометрлер биіктікті қолмен түзету үшін калибрленеді. Мұндай жағдайда, болашақтағы дәл оқулар үшін биіктікті немесе қазіргі атмосфералық қысымды білу жеткілікті. Төмендегі кесте Сан-Франциско қаласындағы үш орналасқан жердің мысалын көрсетеді. Көріп отырғаныңыздай, түзетілген барометр көрсеткіштері бірдей және теңіз деңгейіндегі эквивалентті қысымға негізделген. (Температура 15 °C деп есептеледі.) Орналасқан жері Биіктік (фут) Түзетілмеген Patm (дюйм Hg) Түзетілген Patm (дюйм Hg) Биіктік (метр) Түзетілмеген Patm (гПа) Түзетілген Patm (гПа) Қалалық марина (теңіз деңгейі) 0 29.92 29.92 0 1013 гПа 1013 гПа Ноб-Хилл 348 29.55 29.92 106 1001 гПа 1013 гПа Мт. Дэвидсон 928 28.94 29.92 283 980 гПа 1013 гПа 1787 жылы Монбланға жасалған ғылыми экспедиция кезінде Де Соссюр судың әртүрлі биіктікте қайнау температурасы туралы зерттеулер мен физикалық тәжірибелер жүргізді. Ол әрбір тәжірибеде алкогольді оттықпен суды қайнатуға кеткен уақытты өлшеу арқылы биіктікті есептеді, және осылайша таудың биіктігін 4775 метр деп анықтады. (Кейіннен бұл нақты биіктік 4807 метрден 32 метрге кем екені анықталды). Бұл тәжірибелер үшін Де Соссюр барометр және термометр сияқты арнайы ғылыми құралдарды әкелді. Ол таудың шаңырағындағы судың қайнау температурасын есептегенде, нәтиже өте дәл болды, тек 0,1 кельвинге ғана қателік болды. Оның зерттеулерінің нәтижесінде биіктік өлшегіш барометрдің нақты қолданылуы ретінде жасалуы мүмкін болды. 19 ғасырдың ортасында осы әдіс саяхатшылар мен зерттеушілер тарапынан қолданылды.
In 1787, during a scientific expedition on Mont Blanc, De Saussure undertook research and executed physical experiments on the boiling point of water at different heights. He calculated the height at each of his experiments by measuring how long it took an alcohol burner to boil an amount of water, and by these means he determined the height of the mountain to be 4775 metres. (This later turned out to be 32 metres less than the actual height of 4807 metres). For these experiments De Saussure brought specific scientific equipment, such as a barometer and thermometer. His calculated boiling temperature of water at the top of the mountain was fairly accurate, only off by 0.1 kelvin. Based on his findings, the altimeter could be developed as a specific application of the barometer. In the mid 19th century, this method was used by explorers.
Патенттер
С. Дж. Ульрих: "Барометрлік аспап"
Х. Дж. Франк: "Барометрлік биіктік өлшегіш"
Д. С. В. Т. Шарп: "Анероид барометрі"
Х. А. Клумб: "Қысымға жауап беретін аспап қозғалысын күшейту механизмі"
Ф. Лиссау: "Сұйық ығысу қысым өлшегіштері"
О. С. Сормунен: "Қысымды өлшеу аспабы"
Х. Достманн: "Барометр"
Т. Фиджимото: "Ауа райын болжау құрылғысы"
: H. J. Frank: "Barometric altimeter"
: D. C. W. T. Sharp: "Aneroid barometer"
: H. A. Klumb: "Motion amplifying mechanism for pressure responsive instrument movement"
: F. Lissau: "Fluid displacement pressure gauges"
: O. S. Sormunen: "Pressure measuring instrument"
: H. Dostmann: "Barometer"
: T. Fijimoto: "Weather forecasting device"