Кіріспе

Электр кедергісін өлшеуге арналған электр тізбегі. Уитстон көпірі – тізбектің екі тармағын теңестіру арқылы белгісіз электр кедергісін өлшеуге қолданылатын электр тізбегі, оның бір тармағында белгісіз компонент орналасқан. Бұл тізбектің басты артықшылығы – өте жоғары дәлдікпен өлшеу мүмкіндігі (мысалы, қарапайым кернеу бөлігішімен салыстырғанда). Оның жұмыс принципі бастапқы потенциометрге ұқсас. Уитстон көпірін 1833 жылы Сэмюэл Хантер Кристи (кейде «Христи» деп те жазылады) ойлап тапты, ал 1843 жылы сэр Чарльз Уитстон оны жетілдіріп, кеңінен танымал етті. Уитстон көпірінің бастапқы қолданылу салаларының бірі – топырақтың талдауы және оны салыстыру болды.

Маңыздылығы

Уитстон көпірі айырмашылықты өлшеу принципін көрсетеді, бұл өте жоғары дәлдікке қол жеткізуге мүмкіндік береді. Уитстон көпірінің түрлері сыйымдылықты, индуктивтілікті, кедергіні және басқа да шамаларды, мысалы, сынамадағы жанғыш газдар мөлшерін (жарылыс өлшегіш арқылы) өлшеу үшін қолданылуы мүмкін. Кельвин көпірі аса төмен кедергілерді өлшеу үшін Уитстон көпірінен арнайы бейімделген. Көптеген жағдайларда, белгісіз кедергіні өлшеудің маңыздылығы, күш, температура, қысым сияқты физикалық құбылыстың әсерін өлшеумен байланысты, соның арқасында Уитстон көпірі осы элементтерді жанама түрде өлшеуге мүмкіндік береді. Бұл принцип 1865 жылы Джеймс Клерк Максвеллмен кезекпен (айнымалы) ток өлшеміне дейін кеңейтілді және 1928 жылғы британдық патент № 323 037 бойынша Алан Блумлейнмен одан әрі жетілдірілді.