Кіріспе

Бродманның 47-ауданы немесе БА47 – адам миының алдыңғы қабығының бір бөлігі. Ол алдыңғы бөліктің бүйір бетінен қарындық (орбитальдік) алдыңғы қабыққа қарай иіліседі. BA10 және BA45 аймақтарының төменінде және BA11 аймағының қасында орналасқан. Бұл цитоархитектоникалық аймақ төменгі маңдай сүйек гирусының орбитальдік бөлігіне сәйкес келеді, бірақ бұл аймақтар толыққанды бірдей емес. Pars orbitalis цитоархитектоникалық айырмашылықтарға емес, жалпы анатомиялық белгілерге сүйене отырып анықталады. Нақты айырмашылыққа қарамастан, бұл екі термин ғылыми рецензияланған журналдарда жиі қолданылады. BA47 орбитальдік 47-ауданы деп те аталады. Адамда орбитальдік бетінде ол орбитальдік ойыстың (H) артқы бөлігін қоршап тұрады, содан төменгі маңдай сүйек гирусының (H) орбитальдік бөлігіне қарай кеңейеді. Цитоархитектоникалық тұрғыдан ол артқы жағынан үшбұрышты 45-ауданымен, медиальді жағынан Бродманның 1909 жылғы 11-префронтальді аймағымен және алдыңғы жағынан фронтополярлық аймақпен шектеседі. Ол Бродманның маймылда "12-ауданы" деп атаған аймақты қамтиды, сондықтан Майкл Петридестің ұсынысы бойынша кейбір заманауи нейробиологтар бұл аймақты "BA47/12" деп атайды. BA47 ауызша және қол тіліндегі синтаксисті, музыкалық синтаксисті және тілдің семантикалық аспектілерін өңдеуге қатысады.

Тілді өңдеу және түсіну

BA47-нің негізгі функциясы – тілдік өңдеу және түсіну. Броке мен Вернике аймақтары тілге қатысты нейроанатомиялық зерттеулердің басты ошақтары болып саналғанымен, зерттеулер бұл екі аймақтың тілді түсінуде бастапқыда ойланғандай маңызды емес екенін көрсетті; BA47 сияқты басқа құрылымдар маңызды рөл атқарады. BA47 семантикамен, яғни сөздер мен сөйлемдердің мағынасын анықтаумен байланысты жұмыстарда белсенді. Тілдің семантикасын түсіну үшін Дапретто мен Букхаймердің (1999) зерттеуін қарастырайық, онда қатысушылар «Адамға доберман шабуыл жасады» және «Адамға питбуль шабуыл жасады» деген сөйлемдердің арасындағы айырмашылықты анықтауға тиіс болды. Сөйлемнің құрылымы бірдей болғанымен, доберман мен питбуль сөздерінің мағынасы әртүрлі болды, нақтырақ айтқанда, бұл екі түрлі ит породасы. Бұл семантикалық өзгерісті көрсетеді. Семантиканың мәнін анықтағаннан кейін, BA47 зақымдалған адамдардың функционалдық шектеулерін анықтау маңызды. BA47 зақымдалған пациенттер сөздерді өңдеуді қажет ететін тапсырмаларды орындауда, сондай-ақ грамматикалық ережелерді білуді талап ететін тапсырмаларды орындауда қиындықтарды баяндады. Зерттеулер BA47 тек тілдік өңдеумен ғана айналыспайтынын анықтады. BA47 тіл семантикасындағы рөлін ескере отырып, бұл функция тек ауызша қарым-қатынасқа ғана қатысты емес екенін атап өту керек; BA47 қол тіліндегі семантиканы анықтау үшін де маңызды. BA47 айтылған сөздердің мағынасын, сондай-ақ қолмен көрсетілген сөздердің мағынасын анықтауға көмектеседі. Әртүрлі тілдік ақпаратты өңдеу кезінде мидың ұқсас аймақтарының белсенді екенін анықтау, айтылған және қол тілінде қолданылатын сезімдік тәсілдердің әртүрлі екенін ескерсек, қызықты жайт. Сонымен қатар, BA47 тілдік өңдеуден басқа музыканы өңдеуге де көмектеседі. Левитин мен Менон (2003) BA47 адамдарға олардың күтулерін бұзатын «шатасқан» дыбыстар ұсынылған кезде, олардың күтулерін растайтын дыбыстарға қарағанда, көбірек белсенділік көрсеткенін анықтады. Яғни, музыкалық құрылым бұзылған кезде, қатысушылар музыканы түсіну үшін миын көбірек жұмылдырды, және бұл BA47 аймағында болды.

Сезімдік танылу

BA47 эмоцияларды танумен байланысты деп саналады. BA47 қорқыныш, жирену және ашу эмоцияларын таниды деп есептеледі. Бұл гипотеза алты сау адамға жасалған фМРТ эксперименті арқылы тексерілді. Оларға қорқыныш, жирену, ашу немесе бейтарап эмоцияларды көрсететін сегіз жүз көрсетілді. Субъектілерге жүз 3 секунд көрсетілгеннен кейін фМРТ суреті түсірілді. BA47 қорқыныш, жирену және ашу эмоциялары көрсетілгенде жоғары белсенділік танытты.