Кіріспе

Бұрынғы I сыныптағы американдық теміржолы

Миссури–Канзас–Техас темір жолы – АҚШ-тағы I сыныптағы теміржол компаниясы, оның соңғы бас кеңсесі Даллас қаласында (Техас штаты) орналасқан. 1865 жылы «Юнион Пасифик темір жолының» (UP) Оңтүстік тармағы ретінде құрылған, ол Техас, Оклахома, Канзас және Миссури штаттарындағы кең теміржол желісіне қызмет көрсетті. 1988 жылы «Миссури Тынық мұхиты темір жолымен» бірікті, қазіргі күні UP құрамында. 1890 жылдары MKT көбінесе «K T» деп аталды, себебі ол бір кезде «Миссури Тынық мұхиты темір жолының» Канзас–Техас бөлімшесі болған, ал «KT» оның сағат кестесіндегі және қор биржасының символы ретіндегі аббревиатурасы болды. Бұл жақын арада «Кэти» деген лақап атына айналды. «Кэти» Техасқа солтүстіктен енген алғашқы теміржол болды. Ақырында, «Кэтидің» негізгі жүйесі Парсонс, Эмпория, Форт Скотт, Джанкшн Сити, Олате және Канзас Сити (Канзас); Канзас Сити, Джоплин, Колумбия, Маккиттрик, Джефферсон Сити және Сент-Луис (Миссури); Тулса, Вагонер және Оклахома Сити (Оклахома); Даллас, Форт-Уорт, Уэйко, Темпл, Остин, Сан-Антонио, Хьюстон және Галвестон (Техас) қалаларын байланыстырды. 1980 жылдары Чикаго, Рок-Айленд және Тынық мұхиты теміржолының банкроттығынан кейін Форт-Уорт пен Салина (Канзас) арасында қосымша магистраль салынды; бұл желі «Оклахома, Канзас және Техас темір жолы» (ОККТ) ретінде жұмыс істеді. «Кэти» бұрынғы «Рок-Айленд» трассасын пайдалану құқығын алғандықтан, Линкольн мен Омаха (Небраска) және Кансил-Блаффс (Айова) қалаларына да қол жеткізді. 1970 жылдың соңында MKT жол және теміржол желілерінде қызмет етті.

Құрылысы мен құрылысы

Миссури, Канзас және Техас темір жолы 1870 жылдың мамыр айында Канзас штатының Джанкшн-Сити қаласында тіркелді. Компания Форт Райли, Форт Гибсон және Форт Скотт әскери бекеттерін байланыстыратын көмекші теміржол құру үшін үкіметтен жер гранттарын алды; сондай-ақ, Форт-Уорт және Форт-Левенворт, Форт-Уоллес және Форт-Смит қалаларына қызмет ететін басқа теміржолдармен байланыс орнату жоспарланды, бірақ оның басты мақсаты Чикаго мен Нью-Орлеан қалаларын қосу болатын. Тіркелгеннен кейін MK&T, 1865 жылы құрылған Юнион Пасифик теміржолының Оңтүстік тармағын және Канзастағы 182 миль (293 км) теміржол желісін сатып алды. Осы кезде Лабетт және Седалия теміржол компаниясымен, Неошо аңғары және Холден теміржол компаниясымен біріктірілді. Сонымен қатар MK&T, Тебо және Неошо теміржолын, Сент-Луис және Санта-Фе теміржолын, Ханнибал және Орталық Миссури теміржолын да сатып алды. Бұл кішкентай, жаңадан салынған теміржолдар Ю.П. Оңтүстік тармағымен бірігіп, Кати теміржолының негізін құрады. 1890 жылдардың соңында Миссури Канзас Шығыс теміржолы деп аталған еншілес компания құрылды, ол Канзас-Ситиге жақын орналасқан MKT теміржолдарынан Миссури өзенінің алабы арқылы Сент-Луиске дейін жүрді. Конгресс Неошо аңғары арқылы Канзас шекарасына жеткен алғашқы теміржолға жер грантын беру туралы заңдарды қабылдады. Бұрынғы UP Southern Branch-тің Кати бөлігі, Канзас штатының Джанкшн-Сити қаласының солтүстігіндегі Форт Райлиден құрылысын бастаған болатын, осы сыйлық үшін қатысты бәсекеге түсті. 1870 жылдың 6 маусымында Кати жұмысшылары Канзас шекарасынан алғашқы рельстерді төседі, бұл жарыста жеңіске жетті. Конгресс уәде еткен жер гранттары берілмеді, себебі соттар бұл гранттарды жоққа шығарды, өйткені жер Үндістан аумағында орналасқан және үнді тайпаларының меншігінде болды. Кати оңтүстікке қарай жылжуын жалғастырып, аумақ арқылы теміржол төседі және 1872 жылы Техасқа жетті, 1886 жылы Далласқа, 1888 жылы Уэкоға, 1893 жылдың сәуір айында Хьюстонға және 1901 жылы Сан-Антониоға дейін желісін кеңейтті. Кати теміржолы Хьюстонға жеткенде, Галвестон, Хьюстон және Хендерсон теміржолымен бірлескен меншігі оған Галвестон портына және Мексика шығанағындағы теңіз тасымалына тікелей қол жеткізуге мүмкіндік берді.

Операциялар

1892 жылы 14 шілдеде Кати пойзы Дальтон бандысымен Оклахома штатының Адейр қаласында тоналанды. Банда оқ атысынан кейін қашып кетті. 1931 жылы «Кати» «Бейвер, Мид және Энглвуд темір жолын» сатып алды. Бұл учаске, Альтус пен Форган арасындағы жол сияқты, 1973 жылдың қаңтарында пайдасыз қалдырылды. 1915 жылдан 1959 жылдың 4 қаңтарына дейін «Кати» Сент-Луис – Сан-Франциско темір жолымен (әдетте «Фриско» деп аталады) бірлесіп, Техас экспресін Сент-Луистен Даллас, Форт-Уорт және Сан-Антонио қалаларына қатынайтын етті. Пойздар Сэм Хьюстон, Стивен Ф. Остин, Дэвид Крокетт және Джеймс Боуи сияқты көрнекті тұлғалардың есімдерімен аталды. Парсонс қаласы Сент-Луис, Канзас-Сити және Оклахомаға қарайтын басты магистральдардың тоғысқан жерінде болғандықтан, алғашқы ауыр жөндеу шегі ретінде таңдалды. 1905 жылы шегі 860х153 фут көлемдес жаңа машина жасау цехымен, ұстаханамен және қоймамен кеңейтілді. Басты жүк вагондарын жөндеу шегі Миссури штатының Седалия қаласында орналасқан. Басты желі Техасқа дейін созылғаннан кейін, Техастың Денисон қаласында жүйе орталығында жаңа шегілер ашылды, бірақ Техастың Уэко қаласында жаңа шегі орны салынғанда олардың мәні төмендетілді. Уэко шегі 1910 жылы Беллмид деген ауданда құрылды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уорден шегі деп аталды. Дизельдік қуатқа көшкеннен кейін Уорден шегі жабылып, дизельдік жөндеу жұмыстары негізінен Парсонста шоғырландырылды.

Бірігу және мұра

1988 жылдың 12 тамызында Миссури Пасифик темір жолы (MoPac) және оның иесі Юнион Пасифик Корпорациясы Штатаралық сауда комиссиясының келісімімен "Кэти" темір жолын сатып алды. 1980 жылдардағы темір жолдардың бірігуі мен қайта құрылымдалуы "Кэти" үшін көптеген жүк тасымалын жоғалтуға әкелді, сондықтан ол бірігуге серіктес іздеді. 1989 жылдың 1 желтоқсанында "Кэти" "MoPac" темір жолына қосылды, ол қазір "Юнион Пасифик Темір жолы" жүйесінің бір бөлігі болып табылады. "Теміржолды жолға айналдыру" бағдарламасы аясында Миссуридегі көптеген теміржол учаскелері "Кэти Трейл" мемлекеттік паркі ретінде пайдалануға бейімделді, соның ішінде Миссури штатының паркі Колумбияға дейінгі тармақ. Даллас қаласының орталығында 3,5 мильге созылған "Кэти Трейл" учаскесі Оңтүстік Методист университетін және American Airlines Center-ді байланыстыратын көп мақсатты жолға айналдырылуда. 1997 жылы Кэти, Техас пен Хьюстон қаласының орталығын байланыстыратын учаскесі тоқтатылып, көп ұзамай рельстері алынып тасталды. Кэти мен 610-шы тас жол арасындағы бөлігі 1998 жылы Техас көлік департаментімен Кэти тас жолын кеңейту үшін сатып алынды. Хьюстонға баратын желісі қалалық парктер және демалыс басқармасымен сатып алынды. 2009 жылы ол жаңадан жасалып, "Хайтс Велосипед жолы" ретінде асфальтталды. Оклахома штатының Тулса қаласында "Кэти Трейл" темір жолының ескі дәлізін бойлай, қаланың солтүстік-батыс шетінен Сэнд-Спрингс қаласына дейін созылады. Жаңа мұра бағдарламасының аясында 2005 жылдың шілдесінде Union Pacific компаниясы дәстүрлі MKT түстерімен боялған жаңа EMD SD70ACe локомотивін, Union Pacific 1988-ді таныстырды.