Кіріспе

Канадалық спорт комментаторы (1933–2024)

Роберт Сесил Коул (24 маусым 1933 – 24 сәуір 2024) – канадтық спорттық теледидар комментаторы, CBC және Sportsnet телеарналарында жұмыс істеген, сондай-ақ бәсекелестікпен айналысқан керлінгші. Ол ең алдымен Ұлттық хоккей лигасының «Хоккей түні, Канада» және Олимпиадалық шайбалы хоккейдегі жұмысымен танымал болды.

Ерте өмір

Коул 1933 жылғы 24 маусымда Ньюфаундленд штатының Сент-Джонс қаласында дүниеге келген. Жастық шағында футбол ойнағанда алған тізе жарақаты салдарынан ол шамамен алты ай ауруханада жатты. Осы уақытта ол радиодан Фостер Хьюиттің ойындарды шақыруын тыңдап, спорт комментаторы болуға қызығушылық танытты. 1956 жылы Коул Хьюиттің кеңсесіне барып, оған үнтаспасын ұсынды. Коулдың таңғалуына орай, Хьюитт оны қабылдап, үнтаспасын тыңдап, екі сағат бойы әңгімелесті. 2013 жылдың қарашасында Rogers Communications компаниясы 12 жылдық келісімге қол жеткізіп, 2014-15 маусымынан бастап Канададағы НХЛ-дің эксклюзивті ұлттық теледидар және цифрлық құқықтарын иеленді. Қазір 82 жаста болса да, Коул Торонто Сан газетіне Rogers компаниясының өзіне телефон соғып, хоккей жарысын жүргізуге шақыратынын білгісі келетінін айтты: «Мен әлі де 50 жастағыдай сезінемін. Мен өз жұмықтымды жақсы көремін. Мен тек ойынды шақыруымды қалаймын». Кейін Коул: «Мен жалғастыра бергім келеді. Өзімді жақсы сезінемін. Мен осы ойынды жақсы көремін. Мен әлі де құмарлықпен толымын. Мен әлі де мазасыздық сезінемін» деді. 2014 жылдың маусымында Rogers Коулдың тікелей эфирде ойынды шақыру тобының құрамына кіретінін растады. Sportsnet 2018 жылғы Стэнли кубогы плей-оффында Коулға эфирде жұмыс тапсырмасын бермеді. 2018 жылдың 27 қыркүйегінде Sportsnet ол «Hockey Night in Canada» бағдарламасындағы 50-ші және соңғы маусымын және алдағы маусымдағы шектеулі ойындарды шақыратынын хабарлады. 2019 жылдың 6 ақпанында «Торонто Мейпл Лифс» – «Оттава Сенаторс» ойынында Торонтодағы соңғы ойынын шақыруына орай, оған бейне арқылы құрмет көрсетілді және тұрғындар қол соғысты. Оның соңғы тікелей эфирдегі шақыруы 6 сәуірде Bell Centre-де өткен «Торонто Мейпл Лифс» – «Монреаль Канадиенс» ойыны болды. Сол түні «Монреаль Канадиенс» командасы «Торонто Мейпл Лифс» командасын пенальти сериясында 6:5 есебімен жеңді. Бұл ойын да тарихи маңызы бар еді, себебі «Канадиенс» командасының шабуылшысы Райан Поэлинг өзінің алғашқы НХЛ ойынында хет-трик және пенальти сериясында гол соқты. Коулдың спорт комментаторы ретіндегі мансабы 50 жылға созылды.

Олимпиада ойындары

Коулдың CBC телеарнасында Олимпиадалық хоккейді көрсетудегі жұмысы көптеген канадалықтардың естелігінде қалды. 1998 жылғы Наганода өткен қысқы Олимпиаданың жартылай финалында Канада мен Чехия арасындағы соңғы буллит туралы оның айтқан сөзі сол кездегі Канаданың ойындағы сәтсіздігін көрсетті және келесі төрт жыл бойы жанкүйерлерді мазалады. Канаданың есебінде гол болмағанда, Брендан Шанахан соңғы мүмкіндікке ие болды. Коул Шанахан чех қақпашысы Доминик Хасекке қарай шайбамен жүргенде, үрейленген күйде: "Ол міндетті түрде гол соғуы керек, басқа сөз жоқ!" деді. Бірақ Хасек Шанаханды тоқтатты, соның салдарынан Коул мұңайып: "Жоқ, ол оны істей алмайды" деді. 2002 жылғы Солт-Лейк-Ситиде өткен қысқы Олимпиадада Канада мен АҚШ арасындағы алтын медаль үшін өткен ойында Коулдың Джо Сакиктің екінші голын шақыруы да оның ең есте қаларлық сәттерінің бірі болды. Сондай-ақ, Яром Игинла Канада үшін ойынның төртінші голын соққанда, үшінші кезеңнің соңына 4 минут қалғанда, Коул гол соғылғанда қатты қуанды және "GORE!" деп айқайлады (бұл "гол" және "ұпай" сөздерінің қосындысы), содан кейін: "Гол, Канада! Гол! Уау! Мұнда көптеген канадалық жанкүйерлер бар! Бұл жер Солт-Лейк-Ситиде, Канаданың барлық аймақтарында және бүкіл әлемде қызығушылықты тудырды!" деді. Сакич Канада үшін ойынның бесінші голын соққанда, ойын аяқталуға 1:20 қалғанда, Коул: "Ұпай! Джо Сакик ұпай алды! Енді есеп 5:2, Канада жеңіске жетті! Бұл сөзсіз осылай болуы керек!" деді. Ойынның соңғы секундтары аяқталғанда, көрермендер "O Canada" әнін біріге айтқанда, Коул: "50 жылдан кейін Канада тұрып, қуануға лайық! Барлығы тұрып, айқайлаңыздар! Олимпиада, 2002 жылғы Солт-Лейк-Сити, ерлер хоккейі, алтын медаль: Канада!" деді. Орташа есеппен 10,6 миллион көрерменмен бұл ойын CBC Sports бағдарламасының ең көп тамашаланған бағдарламасы болды, бұл 1994 жылғы Стэнли кубогы финалының 7-ойынының 4,957 миллион көрерменін басып өтті (ХЛ жұлдыздары мен КСРО арасындағы 1972 жылғы Саммит сериясының соңғы ойыны, Канада теледидары тарихындағы ең көп тамашаланған спорттық бағдарлама, CBC және CTV телеарналарында бір уақытта көрсетілді, ал Коул CBC радиосында ойынды шақырып берді), онда Нью-Йорк Рейнджерс 54 жылдан кейін алғашқы Стэнли кубогын жеңіп, Ванкувер Канукс командасын жеңді, бұл сәт Коулдың өзі: "Манхэттенді дабырамен жаулап алу! Нью-Йорк Рейнджерс Нью-Йоркте маусымның ыстық түнінде осылай істеді! Рейнджерс - Стэнли кубогының чемпионы!" деп баяндады.

Түстерді түсіндіруші

Коулдың HNIC-те ұзақ жылдар бойы түсіндірушісі Гарри Нил болды, олар алғаш рет 1986–87 маусымда жұмыс істеді. 1987 жылдан 2007 жылға дейін олар екеуі бірге 20 Стэнли кубогының финалын, 1998, 2002 және 2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарын, 1996 жылғы Хоккей әлем чемпионаты мен 2004 жылғы Хоккей әлем чемпионатының тікелей эфирін жүргізді. Осыған дейін оның әдеттегі серіктестері Гари Дорнхофер, Микки Редмонд немесе Джон Дэвидсон болған. Дик Ирвин-младший де үлкен ойындарда үшінші комментатор ретінде оның эфирлік командасына жиі қосылған. Нил мен Ирвин-младший кеткеннен кейін, оның әдеттегі эфир серіктестері Гарри Галли немесе Грег Миллен болды.

Керлинг

Телерадио хабарларын таратудағы мансабына дейін Коул табысты керлер болды және 1971 және 1975 жылдарғы Бриерс турнирінде Ньюфаундленд командасының капитаны ретінде ойнады. 1971 жылы ол Лес Боуэринг, Кен Эллис және Алекс Эндрюс құрамындағы командасын 4–6 есебімен аяқтады. 1975 жылғы Бриерде ол Джозеф Пауэр-младший, Эндрюс және Эндрю Бэйрд командасын 1–10 есебімен аяқтады. Ол сонымен қатар 1965 және 1973 жылдарғы Канаданың аралас чемпионатында ойнады, 1965 жылы Дейв Педли үшін екінші ойыншы болып, ал 1973 жылы команданы қабылдады. Педли жетекшілігімен шыққан команда 1965 жылғы аралас турнирде 4–6 есебімен аяқтады, ал Коул 1973 жылғы аралас турнирде Ньюфаундлендті 4–6 есебімен аяқтады.

Өлім

Коул 2024 жылғы 24 сәуірде 90 жасында Ньюфаундленд және Лабрадор провинциясының Сент-Джонс қаласында табиғи себептерден қайтыс болды.

Марапаттар

2007 жылы Коул алғашқы Gemini Award сыйлығын «Спорттық тікелей эфир» номинациясы бойынша жеңіп алды. 1996 жылы Коул Хоккей даңқы залында Фостер Хьюиттің естелік сыйлығымен марапатталды, бұл сыйлық телехабар таратудағы үздік жетістіктері үшін беріледі. 2022 жылы 10-шы Канадалық экран марапаттарында ол Канада кино және теледидар академиясының өмірлік жетістіктері үшін сыйлығының иегері атанды.

Басқа

Коул 2002 жылдың қазан айында Сент-Джонс қаласындағы Ньюфаундленд Мемориал университетінен құрметті заң докторы дәрежесін алды. 2016 жылдың басында Коул Simple Plan тобының «Taking One for the Team» альбомының соңында камео рөлінде ойнап, топқа қатысты ойдан шығарылған хоккей ойынына комментарий берді; ол комментарийді "О, құдай-ау, сен сенерсің бе? Әлдеқашан Simple Plan ойынды жеңіп алды!" деген сөздермен аяқтады. 2016 жылдың 23 қыркүйегінде Коул Канада орденінің мүшесі болып тағайындалды. 2010 жылдан 2014 жылға дейін Коул CBC телесериалы «Дойл республикасы» сериалында Республиканың дауысы болды. Оның дауысы CBC 2013 жылғы «The Magic Hockey Skates» телефильмінде (осы аттас кітап негізінде түсірілген) де естілді.