Бұзылған Джебе (Būzylǵan Jebe)

Кіріспе

1996 жылғы Джон Вуның американдық әрекет-қимыл фильмі

«Бұзылған жебе» – Джон Ву режиссерлік еткен, Грэм Йост сценарий жазған, Джон Траволта, Кристиан Слейтер және Саманта Матис бас рөлдерде ойнаған 1996 жылғы американдық әрекет-қимыл фильмі. Фильмнің басты тақырыптары – екі американдық ядролық қарудың ұрлануы, оларды қайтаруға бағытталған АҚШ әскери билігінің күш-жігері және Траволта мен Слейтердің кейіпкерлері арасындағы алауыздық. Фильм сын-пікірлер әртүрлі болғанына қарамастан, коммерциялық сәттілікке жетті.

Сюжет

Майор Вик "Дик" Дикинс пен капитан Райли Хейл, Уайтман әуе базасының ұшқыштары, екі B83 ядролық бомбасы бар стелс-бомбардировщикпен ұшып келеді. Әуе күштерінің радарынан жасырынып өткен соң, Дикинс кенеттен Хейлге шабуыл жасап, оны ұшақтан шығарып жібереді. Дикинс бомбаларды іске қоспай тастап, Хейлдің қашқынға айналғанын хабарлайды. Ол ұшақты Юта штатындағы ұлттық саябақта құлатып, өзі ұшақтан секіріп шығады. Жоғалған оқ-дәрілерді табу үшін АҚШ Әскери-әуе күштерінің тобы жіберіледі, сонымен қатар "Сынған жебе" жағдайы жарияланады. Топ оқ-дәрілерді каньонда табады, бірақ оларға жалдамалы сарбаздар шабуыл жасайды. Родс оқ-дәрілерді залалсыздандыруға тырысады, бірақ Дикинстің тыңшысы, сержант Келли, оны өлтіреді. Дикинс жалдамалы сарбаздарды қаржыландыратын Притчетпен бірге келеді. Олар АҚШ үкіметін халық көп шоғырланған аймақта жарылыс жасау туралы мәлімдеме жасау арқылы шантаж жасауды жоспарлайды. Хейлді саябақ рейнджері Терри Кармайкл тұтқындайды, бірақ Дикинсті табуға көмектесуге көндіреді. Дикинстің жалдамалы сарбаздары Хейлді өлтіру үшін іздеу-құтқару тікұшағын тартып алады, бірақ Хейл мен Кармайкл оны құлатып, Дикинстің адамдарын Хамви көліктерімен жалғастыруға мәжбүр етеді. Хейл мен Кармайкл оқ-дәрілерді тасымалдайтын Хамвиді ұрлап, жақын маңдағы тасталған мыс шахтасына қашып кетеді. Хейл бір оқ-дәріні залалсыздандыруға кіріседі, бірақ Дикинс радио арқылы Хейлдің оны қарусыздандыруға тырысуы бомбаны жарылуына себеп болатынын бағдарламалағанын айтады. Хейл мен Кармайкл қарулы оқ-дәріні шахтаның тереңіне апарып, ядролық жарылыстың күшін тоқтатуға жеткілікті тереңдікте орналастырады. Дикинстің тобы екінші оқ-дәріні алып жатыр. Шахтада болған атыстан кейін Дикинс қарулы оқ-дәрінің кері санауын қысқартады, ал Хейл мен Кармайкл тұтқында қалады. Бірақ олар бомба жарылмас бұрын жер асты өзені арқылы қашып құтылады. Соның салдарынан пайда болған ядролық электромагниттік импульс NEST тікұшағын құлатып, Дикинске қашып кетуге мүмкіндік береді. Дикинс кейін Притчетті өлтіреді, оның шағымдарынан шаршағандықтан. Кармайкл мен Хейл жалдамалы сарбаздарды моторлы қайықпен оқ-дәріні өзенмен тасымалдап әкеледі. Қайықты ұрлауға тырысқанда Кармайкл кемеде жасырынуға мәжбүр болады, ал әскери күштер Хейлді құтқарады. Хейл Дикинстің оқ-дәріні пойызбен тасымалдауды жоспарлап отырғанын болжайды. Полковник Макс Уилкинс Хейлге көмектесу туралы бұйрыққа бағынбайды. Пойызға тығылып кірген Кармайкл оқ-дәріні саботаждауға тырысады, бірақ Дикинс оны қаруландырып ұстап алады. Хейл тікұшақпен жетіп келіп, Дикинс оны өлтірместен бұрын Кармайклді құтқарады. Атыс басталып, Уилкинс қаза табады, ал тікұшақ апатқа ұшырап, жалдамалы сарбаздардың көпшілігі қаза табады. Дикинс оқ-дәріні залалсыздандыруға немесе жарытуға мүмкіндік беретін қашықтан басқару құралын дайындап, өзінің тікұшағымен қашуға дайындалады. Хейл тікұшақтың жанармай сорғысын саботаждап, оны жарылып, Дикинс пен Келлині бомбамен жалғыз қалдырады. Жоспары құлдырап бара жатқанда, Дикинс ашкындықтан кері санау уақытын қысқартуды шешеді. Келли Дикинске қаруды өшіруді бұйырады. Хейл олардың дауласуы кезінде оларға жақындап келіп, Келлиді жүк вагонынан лақтырып өлтіреді, содан кейін Дикинспен атыс-жарысқа түседі. Кармайкл пойыздың бомба бар бөлігін ажыратады, бірақ инженермен атысқа түседі. Инженер қаза тауып, пойыздың тежегішіне құлайды, бұл ажыратылған вагондарға жетуге мүмкіндік береді. Дикинс әлі де қашықтан тұтқышты ұстап тұр, сондықтан ол Хейлді қаруын тастауға мәжбүрлейді және оны жекпе-жекке шақырады. Хейл ақыры Дикинсті жеңіп, қашықтан тұтатын зарядты алады, оқ-дәріні залалсыздандырады және пойызбен секіріп шығады. Кармайкл да пойызбен секіріп түседі, ал ажыратылған вагондар соқтығыспастан бұрын. Ұшатын оқ-дәрі оның денесімен мұнай баррельдерінің үйірісіне ұшып, пойыздың жолдан шығуына және баррельдердің жарылуына себеп болады, бұл Дикинсті өлтіреді. Жарылыстан кейін Хейл мен Кармайкл құшақтасып, алғаш рет ресми түрде бір-бірін таныстырады.

Major Vic "Deak" Deakins and Captain Riley Hale, pilots from Whiteman Air Force Base, are flying a stealth bomber with two B83 nuclear bombs on a secret exercise. After evading Air Force radar, Deakins suddenly attacks Hale and ejects him from the plane. Deakins releases the bombs without activating them and then reports that Hale has gone rogue. He ejects, leaving the plane to crash in a national park in Utah. A USAF team led by Chief Master Sergeant Rhodes is sent to find the missing warheads, and a "Broken Arrow" situation is declared. The team locates the warheads in a canyon, but is ambushed by mercenaries. Rhodes tries to disable the warheads, but is killed by the other search team survivor, Master Sergeant Kelly, who is a mole for Deakins. Deakins arrives with Pritchett, the mercenaries' financier. They plan to blackmail the United States government with the threat of detonating the warhead in a populated area. Hale is arrested by park ranger Terry Carmichael, but convinces her to help him track down Deakins. Deakins' mercenaries commandeer a search and rescue helicopter to kill Hale, but Hale and Carmichael manage to bring it down, forcing Deakins' men to continue in Humvees. Hale and Carmichael carjack the Humvee carrying the warheads, escaping to a nearby abandoned copper mine. Hale starts to disable one warhead, but Deakins reveals via radio that he has programmed it so that Hale's attempts to disarm it will cause the bomb to activate. Hale and Carmichael take the armed warhead down the shaft, where the mine is deep enough to contain the nuclear blast. Deakins's team arrives and secures the second warhead. After a gun battle deep in the mine, Deakins shortens the countdown of the armed warhead while leaving Hale and Carmichael trapped. However, they escape via an underground river just before the bomb detonates. The resulting nuclear electromagnetic pulse downs an approaching NEST helicopter, allowing Deakins to escape. Deakins then kills Pritchett, having grown tired of his complaints. Carmichael and Hale track the mercenaries to a motorboat used for transporting the warhead down the river. While trying to steal the boat, Carmichael is forced to hide onboard, while military forces rescue Hale. Hale deduces that Deakins intends to use a train to transport the warhead. Colonel Max Wilkins disobeys orders to help Hale. Stowing away on the train, Carmichael tries to sabotage the warhead, but is caught by Deakins, who arms it. Catching up on a helicopter, Hale saves Carmichael before Deakins can kill her. A gunfight ensues, killing Wilkins and causing the helicopter to crash, with most of the mercenaries dying in the aftermath. Deakins has prepared a remote control that can either disarm or detonate the warhead and prepares to leave on his own getaway helicopter. Hale sabotages the helicopter's fuel pump, causing it to explode and leaving Deakins and Kelly stranded with the ticking bomb. With his plan falling apart, Deakins decides to shorten the countdown timer out of spite. Kelly orders Deakins at gunpoint to disarm the weapon. Hale sneaks up on them during their bickering and kicks Kelly out of the boxcar to his death before engaging in a gun battle with Deakins. Carmichael detaches the section of the train with the bomb, but gets into a shootout with the engineer. The engineer is killed and falls on the train brakes, allowing the detached boxcars to catch up. Deakins still has the remote detonator, so he forces Hale to drop his gun and challenges him to a fight. Hale eventually overpowers Deakins, acquires the remote detonator, disarms the warhead, and leaps out of the train. Carmichael also jumps from the train before the detached boxcars catch up and collide. The hurtling warhead flies through him into a stack of oil barrels, causing the train to derail and the barrels to explode, killing Deakins. After the explosion, Hale and Carmichael embrace and formally introduce each other for the first time.

Музыка

Бастапқы музыка Ханс Циммердің туындысы. Музыкалық партитураның кеңейтілген, екі дискілі, шектеулі жинағы 2011 жылдың ақпан айында La La Land Records компаниясымен жарыққа шығарылды. Жанкүйерлер мен киносыншылар бұл партитураны Циммердің ең жақсы әрекеттік музыкаларының бірі деп санайды. "Rope A Dope" трегі, сондай-ақ "Deakin's Theme" деп белгілі, басқа фильмдер мен медиада, соның ішінде "Scream 2" және "Speed 2" фильмдерінде кеңінен қолданылды. "Rope A Dope" әнінен танымал рифті легендарлық гитарист Дуэйн Эдди орындады, оны Циммер бүкіл "Broken Arrow" партитурасын жазу кезінде шақырды. Партитураны еске алғанда Циммер былай деді: “Бұл "ер адамның" музыкасы болды. Гитараның дыбысы да сондай. Мен әрқашан Эннионың Дуэйн Эддимен жұмыс істегісі келгенін ойладым. Сондықтан мен нағыз Дуэйн Эддиді алып келдім. Партитурада оның тартып ойнағанын естисіз. Бұл керемет көңіл көтеру болды.” Ол мынадай қорытынды жасады: “Менің ниетім фильмді қызықты ету болды, себебі онда айтуға лайықты нақты оқиға жоқ.”

Өндіріс

Негізгі түсірілім 1995 жылғы 26 сәуірде басталды. Кейбір түсірілімдер Юта штатының Кейн округіне қарасты Глен-Каньон ұлттық ойын-саяқ аймағының таулы аймағында және оның төңірегінде жүргізілді. Хейл мен Кармайклдың көлдегі көрінісі Пауэлл көлінде түсірілді. Шөлдегі түсірілімдер Калифорния штатының Барстоу қаласына жақын Мохаве шөлінде және Аризона штатының Пейдж қаласына жақын Коконино округінде өтті. Дикинс пен оның адамдарымен пойыздың ішіндегі соңғы кульминациялық көріністер, оның ішінде Дикинс пен Хейлдің пойыз вагонындағы айқасы, Льюистаун, Монтана және Дентон, Монтана арасындағы Фергус округіндегі жеке меншік Central Montana Rail, Inc. (CM) компаниясында түсірілді. 1995 жылдың шілдесінде Льюистаунға бірнеше әсем вагондар, соның ішінде арнайы жасалған бірнеше вагондар жеткізілді. Барлық трюктарды, тікұшақтарды, атыс-шайқастарды, биік құлауларды және арнайы эффектілерді түсіру үшін қырық мильдік жол бойында алты апта түсірілім қажет болды. Түсірілім 1995 жылғы 28 тамызда аяқталды. Бастапқыда Райли Хейл рөліне Джон Траволта қарастырылған (бірақ соңында Кристиан Слейтер ойнады), алайда ол майор Вик Дикинс рөлін сомдауды жөн көрді.

Шығару

"Сынған жебе" фильмі Солтүстік Америкадағы прокатта тұңғыш аптасында 15,6 миллион долларлық табыс әкелді, нәтижесінде бірінші орынды иеленді. Ол екінші аптада да көшбасшылығын сақтап, жалпы ішкі прокаттан 70 770 147 доллар, халықаралық прокаттан 79 500 000 доллар, ал әлемдік прокаттан барлығы 150 270 147 доллар таба алды.

Қабылдау

Rotten Tomatoes киношолулар жинағынан алынған 35 шолу негізінде, сыншылардың 54%-ы «Брокен Ароу» фильміне оң баға берді (19 «Жаңа»; 16 «Ширіген»), ал орташа бағасы 10 балдық шкала бойынша 5,7 балды құрады. Сайттың консенсусы: «Джон Ву Джон Траволтаның асыра күшті ойынына пиротехникалық әсер қосып, оны жарқыратады, бірақ жанкүйерлер «Брокен Ароу» фильмін әрекет жанрындағы шебер үшін ағылшын тіліндегі көңіл көшірмейтін, бір реттік туынды деп таба алады». Metacritic, басты сыншылардың ең жақсы шолуларынан қалыпты бағаны есептейді, 21 шолу негізінде орташа есеп 61 балды көрсетті, бұл «жалпы жағымды шолулар» дегенді білдіреді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша, көрермендер фильмге A+ -ден F-ге дейінгі шкала бойынша орташа баға ретінде «B+» берді. «Сискель және Эберт және кино» бағдарламасындағы осы фильм туралы пікір, Роджер Эберттің Джин Сискельді фильм туралы соңғы шешімін өзгертуге көндірген жалғыз жағдайды көрсетеді. Сискель бастапқыда фильмге «жақсы» деген баға берген, бірақ Эберттің сын-пікірлерін естігеннен кейін оны «жаман» деп өзгертті. Эберт оны «Сөйлейтін кісі өлтірушінің қателігіне құрмет көрсету сияқты ойналатын баяу, көп сөйлейтін әрекет триллері» деп сипаттады. Бұл қателік «жаман жігіт тек қана оқ ату керек, сонда оның барлық проблемалары шешіледі. Керісінше, ол сөйлеп, сөйлей береді, ал оның құрбаны қиын жағдайдан қашып құтылады». Эберт «бомбадағы цифрлық дисплейдің мақсаты қандай?» деген сұрақ қойды. «Оны бомбалағандардан басқа кім көреді?» және фильмді «барлығы өртеніп жатқан пойыздың үстінде арнаны ауыстырып отырушы үшін екі жігіттің күресіне тоғысып қалады» деп қорытындылады.